II SAB/Wr 18/09

PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-12-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Olga Białek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący uzyskał już częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie ponownie wnioskuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd powinien uwzględnić wniosek o ustanowienie adwokata, biorąc pod uwagę koszty związane ze sporządzeniem skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadnione, nawet jeśli skarżący uzyskał już częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wzięto pod uwagę, że skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej często wymaga pomocy profesjonalnego pełnomocnika, a sytuacja materialna skarżącej uniemożliwia jej samodzielne pokrycie tych kosztów. Sąd powołał się na art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i § 4 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżąca D. W. wniosła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. W trakcie postępowania złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy przyznał częściowe prawo pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych) i umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów, wskazując na aktualność wcześniejszego postanowienia. Skarżąca wniosła sprzeciw, domagając się przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie. Sąd rozpoznał sprzeciw, przyznając prawo pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
I. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. W. na bezczynność Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego w T. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Prawomocnym postanowieniem z dnia 30 czerwca 2009 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata przyznał D. W. prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 30 września 2009 r. Sąd odrzucił skargę na bezczynność Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego w T. Rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, postanowieniem z dnia 6 listopada 2009 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych, wskazując na aktualność zwolnienia z kosztów sądowych dokonanego postanowieniem z dnia 30 czerwca 2009 r. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniosła skarżąca domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej u.p.p.s.a. stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 u.p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2).Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). Rozpoznając zgłoszony przez D. W. wniosek o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny znalazł podstawy do jego uwzględnienia w części w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a, gdyż sytuacja materialna skarżącej wskazuje, że nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie podkreślić należy, że w rozpatrywanej sprawie skarżąca składając ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy powtórnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W tym miejscu należy przypomnieć, że prawomocnym postanowieniem z dnia 30 czerwca 2009 r. w wyniku rozpatrzenia wcześniejszego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy również w zakresie całkowitym, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał jej prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zatem przyznane skarżącej tym postanowieniem częściowe zwolnienie jest nadal aktualne na etapie wnoszenia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, że Sąd ponownie oceniając możliwość przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, w sytuacji gdy w obrocie prawnym funkcjonuje już wspomniane wyżej prawomocne postanowienie musiał rozważyć zarówno, czy w sprawie doszło do zmiany okoliczności sprawy- np. zmiany sytuacji materialnej wnioskodawczyni, jak i wziąć pod uwagę wysokość obciążeń finansowych, jakie strona jest zobowiązana ponieść na danym etapie postępowania i w tym kontekście możliwość ponoszenia przez nią kosztów sądowych. W tym kontekście należy stwierdzić, że biorąc pod uwagę obecny etap postępowania oraz koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji kiedy skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej obwarowane jest przymusem w postaci obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej, co do zasady przez adwokata lub radcę prawnego ( art.175 u.p.p.s.a.) wniosek o ustanowienie adwokata należało uwzględnić. Kryterium przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest to, że strona znajduje się w sytuacji, w której wymaga takiej pomocy, a ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść kosztów reprezentacji prawnej. Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do wniosku, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest uzasadnione, stąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i § 4 u.p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło