II SAB/Wr 184/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis, Sędzia WSA Olga Białek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2021 r. sprawy ze skargi D. L. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania Wojewody D. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do wydania aktu w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 4.800 (cztery tysiące osiemset) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący (D. L.), wniósł w dniu 01.03.2021 r. skargę na przewlekłość postępowania Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ administracji), polegającą na prowadzeniu postępowania z jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę - złożonego 29.07.2016 r. - dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 50 § 1 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie Wojewody do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 2 miesięcy; 2. dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga; 3. wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości określonej w art 154 p.p.s.a.; 4. zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Skarżący uzasadnił wnioski i zaprezentował swoje stanowisko. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania organu w sprawie z wniosku skarżącego o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt czasowy i pracę okazała się całkowicie uzasadniona, albowiem postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do jego załatwienia. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bezspornie, że organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że 16.12.2016 r. do Wojewody wpłynął wniosek skarżącego w przedmiotowej sprawie. W dniu 17.01.2017 r. skarżący osobiście stawił się w siedzibie organu. W tym samym dniu uzupełnił złożony wniosek. Pismem z 27.01.2017 r. organ wystąpił do odpowiednich służb o przekazanie wymaganych informacji na temat cudzoziemca. W tym samym dniu organ zawiadomił skarżącego o przewidywanym terminie zakończenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracy, który wyznaczył na 17.05.2017 r., wzywając jednocześnie skarżącego do dostarczenia wymaganych dokumentów. W dniach 16 i 22.08.2017 r. skarżący przedłożył dokumenty wymagane dla otrzymania wnioskowanego zezwolenia. W dniu 03.11.2017 r. organ przeprowadził czynność przesłuchania cudzoziemca. Kolejne dokumenty skarżący przedkładał do organu 12.08.2018 r., 25.04.2019r., 16.07.2019 r. i 20.07.2020 r. W dniu 29.07.2020 r. skarżący wniósł ponaglenie. Z kolei przy piśmie z 10.08.2020 r. skarżący wniósł o zmianę pracownika odpowiedzialnego za załatwienie jego sprawy. Ponadto pismami z 16.07.2020 r., 24.09.2020 r. i 11.12.2020 r. skarżący zwrócił się o udzielenie informacji o stanie sprawy oraz przyspieszenie jej załatwienia. Dopiero przy piśmie z 08.04.2021 r. organ przekazał ponaglenie do właściwego organu, co było powodowane wniesieniem niniejszej skargi. W tym samym dniu organ zawiadomił skarżącego o możliwości końcowego zapoznania się z zebranym w sprawie materiałami i dowodami oraz wypowiedzenia się co do nich, a także zgłoszenia żądań. Jednocześnie organ poinformował, że z uwagi na złożenie niekompletnego wniosku, działając na podstawie art. 50 k.p.a. konieczne jest przedłożenie wymienionych dokumentów. Organ poinformował równocześnie o tym skarżącego, że w przypadku niedostarczenia żądanych dokumentów wyda decyzję pobytową niezgodną z żądaniem na podstawie dotychczas zgromadzonego materiału w sprawie. Powyższe okoliczności wskazują, że - na dzień wniesienia skargi – Wojewoda dopuścił się przewlekłość postępowania. Przede wszystkim nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji zaczyna działać, podejmując pierwsze w sprawie czynność, po upływie czterech lat od wpłynięcia wniosku, do czego niewątpliwie zmobilizowało wniesienie niniejszej skargi. Stwierdzona w sprawie przewlekłość polega zatem na opieszałym, niesprawnym i nieskutecznym działaniu organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. Takie zachowanie organu nie zasługuje na ochronę, ponieważ w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Dlatego w świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ bezspornie dopuścił się przewlekłości postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt. I sentencji wyroku. Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, Sąd uznał (pkt II sentencji wyroku), że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę ma miejsce z niewątpliwie rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli również terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Poza tym, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach winno być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na podjęcie czynności formalnych, a dalej na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Wobec braku przekazania przez organ informacji o wydaniu decyzji załatwiającej wniosek złożony w niniejszej sprawie, Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy przez wydanie aktu kończącego postępowanie, w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Na wniosek skarżącego, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał sumę pieniężną w kwocie 4.800 zł (pkt IV sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu, kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego), jak i długotrwałych trudności, z jakimi cudzoziemiec musi zmagać się nie posiadając stosownego zezwolenia na pobyt na terytorium obcego państwa. Sąd wyraża nadzieję, że konieczność wypłaty w/w kwoty przez organ posłuży zwalczeniu przewlekłości organu w sprawie (zdyscyplinuje organ). Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 w zw. z art. 154 § 7 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt l-IV sentencji wyroku. O kosztach Sąd postanowił zgodnie z art. 200 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).