II SAB/Wr 2/09
PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-02-25
Skład orzekający: Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała zmiany swojej sytuacji materialnej od czasu wydania poprzedniego postanowienia w tym przedmiocie?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od opłat sądowych ponad kwotę 50 zł, uznając je za bezprzedmiotowe w świetle wcześniejszego postanowienia przyznającego prawo pomocy w tym zakresie. W pozostałym zakresie, tj. w zakresie ustanowienia adwokata, sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona nie wykazała, aby od czasu wydania poprzedniego postanowienia nastąpiła zmiana jej sytuacji materialnej na niekorzyść, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd podkreślił, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter wyjątkowy, a sąd pierwszej instancji ma obowiązek udzielać stronom nieposiadającym adwokata wskazówek procesowych.Stan faktyczny
Skarżący D. i M. W. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Burmistrza Gminy T. w przedmiocie postanowienia o ustaleniu warunków zabudowy. Wcześniejsze postanowienia sądu przyznały prawo pomocy jedynie w części dotyczącej zwolnienia od opłat sądowych ponad kwotę 50 zł, odmawiając ustanowienia adwokata. Skarżący złożyli sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym i formułując przy tym bardzo emocjonalne zarzuty wobec wymiaru sprawiedliwości i organów administracji.Rozstrzygnięcie
I. umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł; II. odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienia adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. i M. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. i M. W. na bezczynność Burmistrza Gminy T. w postanowienie ustanowienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zbiornika na nieczystości płynne postanawia: I. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Postanowieniem z dnia 22 maja 2009 r. tut. Sąd przyznał D. i M. W. prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. ustanowienia adwokata.
Następnie postanowieniem z dnia 28 stycznia 2010 r. referendarz sądowy, po rozpoznaniu kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Sprzeciw od powyższego postanowienia złożyli skarżący domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uzasadniając sprzeciw skarżący wskazali, że ,,w Sądzie liczą się tylko układy a nie prawo. Burmistrz jest nietykalny bowiem szwagry sędziów i prokuratorów powyprowadzali majątki po byłych PGR i handlują nieruchomościami za łapówki o miliardowych wartościach. To sędziowie stworzyli sobie cel aktywności zawodowej by zabrać nam naszą własność na łapówki mafii i budują swoich gangsterów pod nadzorem Sądu we Wrocławiu wraz z Burmistrzem i Starostą w T. bez: pozwoleń na budowę, bez aktów własności za darmo w priorytetach krajowych, zabierając nam naszą własność pod dzikie inwestycje mafii. W Sądzie nie mamy prawa do rozpraw administracyjnych, do dokumentów i wielokrotnie żebrzemy o pomoc by nie pozwolić sędziom i ich mafiozom wdeptać się w ziemię."
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek D. i M. W. o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z postanowieniami art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do postanowień art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku dla siebie i rodziny, w zakresie zaś częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Przesłanką do uwzględnienia kolejnego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy może być tylko stwierdzenie, że od chwili wydania poprzedniego postanowienia w tym przedmiocie uległa zmianie (na niekorzyść) sytuacja materialna skarżących. To na wnioskodawcy ciążył obowiązek wskazania takich zmienionych okoliczności i wykazania, że te zmienione okoliczności uzasadniałyby obecnie przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądów. W niniejszej sprawie taki warunek nie został spełniony, bowiem skarżący takiego rodzaju okoliczności - mimo wezwania- nie wskazali zarówno we wniesionym w dniu 18 stycznia 2010 r. ponownym wniosku, jaki w sprzeciwie z dnia 8 lutego 2010 r.
Mając na uwadze, że postanowieniem z dnia 22 maja 2009 r. przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia ich z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł i uprawnienie to jest nadal aktualne, w tej sytuacji postępowanie wszczęte ponownym wnioskiem skarżących w tym zakresie należało, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. umorzyć jako bezprzedmiotowe (punkt 1 sentencji).
Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, że ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.). Nadto, Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 orzeczono jak w sentencji (punkt 2).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło