II SAB/Wr 239/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis, Sędzia WSA Olga Białek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2021 r. sprawy ze skargi N. H. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania Wojewody D. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do wydania aktu w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 700 (siedemset) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca (N. H.), wniosła w dniu 03.02.2021 r. skargę na przewlekłość postępowania Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ administracji), polegającą na prowadzeniu postępowania z jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy - złożonego 26.03.2020 r. - dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 50 § 1, art. 52 § 2 i art. 54 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 12, 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. Na tej podstawie wniosła o: 1. zobowiązanie Wojewody do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2. dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga; 3. przyznanie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od Wojewody sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 7 k.p.a. 4. zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Skarżąca uzasadniła wnioski i zaprezentowała swoje stanowisko. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość prowadzenia postępowania organu w sprawie z wniosku skarżącej o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt czasowy okazała się uzasadniona, albowiem postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do jego załatwienia. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że 26.03.2020 r. do Wojewody wpłynął wniosek skarżącej w przedmiotowej sprawie. W dniu 17.06.2020 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się o podjęcie niezbędnych czynności zmierzających do udzielenia cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżąca stawiła się również osobiście w dniu 02.10.2020 r. w siedzibie organu celem złożenia odcisków linii papilarnych. Następnie w dniu 15.01.2021 r. złożyła ponaglenie, które zostało przekazane do organu właściwego przy piśmie z 18.03.2021 r., co było powodowane wniesieniem niniejszej skargi. W tym samym dniu organ wystąpił do odpowiednich służb o przekazanie wymaganych informacji na temat cudzoziemki. Ponadto organ zawiadomił wówczas skarżącą o przewidywanym terminie zakończenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, który wyznaczył na 20.09.2021 r. Powyższe okoliczności wskazują, że - na dzień wniesienia skargi – Wojewoda dopuścił się przewlekłość postępowania. Przede wszystkim nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji zaczyna działać, podejmując pierwsze w sprawie czynność, po upływie roku od wpłynięcia wniosku. Stwierdzona w sprawie przewlekłość polega zatem na opieszałym, niesprawnym i nieskutecznym działaniu organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. Takie zachowanie organu nie zasługuje na ochronę, ponieważ w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Nie stanowi przy tym ochrony dla organu przed zarzutem przewlekłości postępowania fakt wyznaczenia w dniu 18.03.2021 r. nowego terminu załatwienia sprawy – na dzień 20.09.2021 r. Po pierwsze, przed tą datą postępowanie prowadzone było dłużej niż jest to niezbędne do jej załatwienia. Po drugie, organ w żaden sposób nie uzasadnił wyznaczenia tak odległego terminu zakończenia postępowania. Pamiętać należy przy tym, że wyznaczając na podstawie art. 36 k.p.a. nowy termin załatwienia sprawy organ obowiązany jest kierować się zasadą szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz terminami wynikającymi z art. 35 § 3 i § 5 k.p.a. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ bezspornie dopuścił się przewlekłości postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt. I sentencji wyroku. Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu (a więc nie tylko niewydanie przez tak długi okres aktu – decyzji), Sąd uznał (pkt II sentencji wyroku), że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę ma miejsce z niewątpliwie rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli również terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Poza tym, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach winno być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na podjęcie czynności formalnych, a dalej na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Wobec braku przekazania przez organ informacji o wydaniu decyzji załatwiającej wniosek złożony w niniejszej sprawie, Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy przez wydanie aktu kończącego postępowanie, w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Na wniosek skarżącej, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał sumę pieniężną w kwocie 700 zł (pkt IV sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu, kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego), jak i trudności, z jakimi cudzoziemiec musi zmagać się nie posiadając stosownego zezwolenia na pobyt na terytorium obcego państwa. Sąd wyraża nadzieję, że konieczność wypłaty w/w kwoty przez organ posłuży zwalczeniu przewlekłości organu w sprawie (zdyscyplinuje organ). Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 w zw. z art. 154 § 7 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt l-IV sentencji wyroku. O kosztach Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).