II SAB/Wr 285/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi O. M. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego datę złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do załatwienia sprawy; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skargą z dnia 29 stycznia 2024 r. O. M. (dalej: skarżący) zarzucił Wojewodzie Dolnośląskiemu (dalej: organ) bezczynność w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia potwierdzającego datę złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Jak wynika ze skargi oraz akt administracyjnych, w dniu 21 lipca 2023 r., (data wpływu do organu), pełnomocnik skarżącego wniósł o wydanie ww. zaświadczenia. Ponowny wniosek o wydanie zaświadczenia pełnomocnik złożył pismem z dnia 12 stycznia 2024 r. Następnie w dniu 21 stycznia 2024 r. pełnomocnik sporządził ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, a pismem z dnia 29 stycznia 2024 r. pełnomocnik złożył skargę. Organ wydał zaświadczenie w dniu 11 marca 2024 r. i przesłał je do strony. Mając powyższe okoliczności na względzie w skardze zażądano: stwierdzenia bezczynności organu, stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, przyznanie od organu na rzec strony skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 1.000 złotych, skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że skarga na bezczynność lub przewlekłość w sprawie wydania zaświadczenia jest dopuszczalna. Zgodnie z tym stanowiskiem brak jest również podstaw do zastosowania w tego rodzaju sprawach art. 100c ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2003 r., poz. 103), w tym art. 100c ust. 4 tej ustawy (zob. wyroki NSA z 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 784/23 i II OSK 785/23). Przesądzenie kwestii dopuszczalności niniejszej skargi pozwoliło Sądowi stwierdzić, że w kontrolowanym postępowaniu wystąpiła bezczynność (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Sądowa kontrola dokonana została na dzień wniesienia skargi, wobec czego zbadano w sprawie działalność organu (bezczynność) uwzględniając stan prawny obowiązujący do dnia wniesienia skargi. Bezczynność organu w sprawie dotyczącej wydania zaświadczenia miała charakter rażącego naruszenia prawa. Przyjdzie bowiem wskazać, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o wydanie zaświadczenia wpłynął do organu w dniu 21 lipca 2023 r., zatem powinien - na podstawie art. 217 § 3 k.p.a. zostać przez organ załatwiony najpóźniej do dnia 28 lipca 2023 r. Kontrola sądowa bezczynności w niniejszej sprawie obejmuje zaś okres do dnia wniesienia skargi, co miało miejsce w dniu 2 lutego 2024 r., (data wpływu do organu). Zestawiając powyższe terminy należało stwierdzić, że zwłoka organu była znaczna i wynosiła około 8 miesięcy. W orzecznictwie wskazuje się, że z reguły dopiero co najmniej kilkunastokrotne przekroczenie maksymalnego terminu wyznaczonego przez prawodawcę na załatwienie sprawy jest przekroczeniem na tyle dużym, a przez to też i oczywistym, że nie będzie budziło wątpliwości odnośnie uznania go za przekroczenie znaczące (vide wyrok NSA z 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22). W rezultacie Sąd stwierdził (pkt II sentencji wyroku), że bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Z uwagi na to, że po wniesieniu skargi, organ wydał zaświadczenie potwierdzające datę złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia wniosku o wydanie ww. zaświadczenia (pkt III sentencji wyroku). Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego. Odnosząc się do uzasadnienia wniosku o zasądzenie na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej we wskazanej w skardze wysokości, należy wskazać, że pomimo powołania się przez pełnomocnika na poniesione przez skarżącego relewantne i obiektywne straty ekonomiczne oraz społeczne, które miały powstać w wyniku opieszałości organu, to negatywne konsekwencje bezczynności nie zostały w żaden sposób wykazane. Nie zostały bowiem w skardze podane konkretne okoliczności, które mogły skutkować wyżej wymienionymi negatywnymi skutkami dla skarżącego. Niemożność planowania swojego życia rodzinnego, osobistego, jak i społecznego, a także uniemożliwienie swobodnego przemieszczania się poza granice kraju, nie zostały zestawione z bezczynnością organu w wydaniu zaświadczenia. Brak jest wyjaśnień jakie plany skarżącego zostały zniweczone przez bezczynność organu. Ponadto pełnomocnik nie wskazał z jakich konkretnie prerogatyw nie mógł skorzystać skarżący, w wyniku braku zaświadczenia o dacie złożenia wniosku. Negatywne odczucia w postaci stresu, niepokoju i obaw strony stanowią kwestię subiektywną, która oczywiście uzasadniać będzie potrzebę kompensaty skarżącemu, jednak w kontekście charakteru czynności materialno-technicznej, jaką jest wydanie zaświadczenia i braku wykazania, że jej niewydanie wywołało bezpośrednio wymierne konsekwencje w życiu skarżącego, jak też stwierdzonego okresu zwłoki organu, nie można przyjąć, że okoliczności sprawy uzasadniały przyznanie jej sumy pieniężnej. Raz jeszcze należy wskazać, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez stronę skarżącą argumentacją. O kosztach (pkt V sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.