II SAB/Wr 3/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. G w K na bezczynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu w przedmiocie wydania nakazu rozbiórki rampy i parkingu na posesji przy ul. G w K postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 28 grudnia 2011 r. strona skarżąca skierowała skargę na bezczynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu oraz przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Precyzując, na wezwanie Sądu, skarżąca wyjaśniła, że wnosi dwie skargi. Jedną na bezczynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, drugą zaś na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Skargi zostały zatem zarejestrowane odrębnie, zaś sprawa będąca przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia dotyczy jedynie bezczynności Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu. Zarządzeniem z dnia 27 lutego 2012 r. Wspólnota została wezwana do oświadczenia, czy przed wniesieniem skargi do Sądu złożyła do organu wyższego stopnia zażalenie na bezczynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu w trybie art. 37 k.p.a. W odpowiedzi strona skarżąca, w piśmie z dnia 6 marca 2012 r., oświadczyła, że nie skierowała do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako organu nadrzędnego nad Dolnośląskim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu zażalenia na bezczynność tego organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. W myśl art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy (§ 3 art. 54 p.p.s.a.). Działanie organu dokonane po wniesieniu skargi bezczynność, które ową bezczynność usuwa, należy oceniać i kwalifikować, jako działanie samokontrole skutkujące zaistnieniem przesłanki bezprzedmiotowości postępowania. Przepisy normujące postępowanie sądowoadministracyjne uzależniają dopuszczalność skargi od wyczerpania przez stronę skarżącą środków zaskarżenia służących jej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 51 § 1 p.p.s.a.). Co kryje się pod pojęciem wyczerpania środków zaskarżenia wyjaśnia art. 52 § 1 p.p.s.a., stanowiący, że należy przez to rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) umożliwia stronom postępowania administracyjnego zaskarżenie do organu wyższego stopnia bezczynności organu administracji publicznej (art. 37). Organ wyższego stopnia może wyznaczyć dodatkowy termin na załatwienie sprawy, zarządzić wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 2 Kpa). Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę zarówno na bezczynność danego organu, jak i na przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie skarga jest dopuszczalna niezależnie od pozytywnego czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia. Dla uznania wyczerpania toku zażaleniowego przez stronę wystarczające jest zatem wykazanie składania przez nią stosownego zażalenia do organu wyższego stopnia. Przy ocenie dopuszczalności skargi na bezczynność organu lub na przewlekłe prowadzenie postępowania nie ma zatem znaczenia sposób rozpoznania takiego zażalenia przez właściwy organ wyższego stopnia (por. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt IV SAB/Po 40/11, niepub.). Ponadto z art. 149 p.p.s.a. wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania (tak wyrok WSA w Białymstoku z dnia 30 listopada 2010r., II SAB/Bk 66/10, Lex 756026). Kluczowym dla niniejszej sprawy jest zatem uprawnienie strony do wniesienia – gdy w jej opinii organ działa przewlekle, opieszale lub nie załatwia sprawy w terminie określonym przepisami prawa – zażalenia do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie lub na przewlekłość postępowania zgodnie z art. 37 § 1 Kpa. W kontekście wcześniejszego wywodu dotyczącego konieczności wyczerpania wszelkich środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, przed skierowaniem skargi do sądu administracyjnego, uznać trzeba, że strona skarżąca winna była najpierw z uprawnienia tego skorzystać. Oświadczenie samej strony skarżącej nie pozostawia wątpliwości, że skarga do sądu administracyjnego została wniesiona bez wyczerpania przysługujących stronie środków zaskarżenia, co znajduje również potwierdzenie w przekazanych wraz ze skargą aktach administracyjnych. W aktach znajduje się jedynie zażalenie (skierowane bezpośrednio do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu) na "niezałatwienie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K sprawy...". Treść skargi i odpowiedzi na skargę potwierdza, że zażalenie dotyczyło jedynie "niezałatwienia" sprawy przez organ stopnia powiatowego. Skoro zatem strona skarżąca nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia i w ten sposób nie spełniła jednego z niezbędnych warunków wniesienia skargi, skarga jako przedwczesna podlegała odrzuceniu na podstawie powołanego na wstępie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.