II SAB/Wr 319/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek, Sędziowie: Asesor WSA Marta Pawłowska, Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi O. L. na przewlekłość Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do wydania aktu lub dokonania czynności; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 800 zł (słownie: osiemset złotych); V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargą z 23.05.2023 r. O. L. zarzuciła Wojewodzie Dolnośląskiemu przewlekłość w sprawie z jej wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Jak wynika ze skargi oraz akt administracyjnych, w dniu 18.03.2020 r. skarżąca złożyła za pośrednictwem operatora pocztowego wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. W dniu 05.11.2020 r. skarżąca osobiście stawiła się w siedzibie organu i przedłożyła do akt sprawy dodatkowe dokumenty. Organ, pismami z 07.04.2022 r. wystąpił do właściwych służb o przedstawienie stanowiska w przedmiocie wniosku strony. Strona pismem z 09.01.2023 r. wniosła o podjęcie działań i udzielnie informacji o stanie sprawy. Kolejne takie pismo wraz z przedłożeniem dodatkowych dokumentów strona złożyła w dniu 19.01.2023 r. Z kolei pismem z 11.04.2023 r. strona wystąpiła do organu o wydanie zaświadczenia wskazującego m.in. na czynności podjęte w sprawie oraz poinformowania na jakim etapie jest postępowanie. W piśmie tym powołano się na fakt złożenia pismem z 16.02.2023 r. ponaglenia na przewlekłe działanie organu. Mając powyższe okoliczności na względzie w skardze zażądano: stwierdzenia przewlekłości, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wyznaczenia terminu 14 dni na załatwienie sprawy, przyznania sumy pieniężnej w kwocie 3.500 zł i zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zwracając uwagę na wydanie w dniu 02.08.2023 r. decyzji administracyjnej, udzielającej skarżącej wnioskowanego zezwolenia. Ponadto organ powołał się na znaczną ilość wniosków cudzoziemców o zezwolenie na pobyt, problemy organizacyjno-kadrowe organu, skomplikowany charakter spraw oraz związany z tym brak podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawą prawną skargi jest art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.) – dalej: p.p.s.a., z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej. Pojęcie przewlekłości postępowania administracyjnego zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. Wynika z niego, że "przewlekłość" wystąpi wówczas, gdy "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy". Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie wystąpił okres opieszałości, który kwalifikować należy jako przewlekłe prowadzenie postępowania. Odliczając nawet maksymalne ustawowe terminy załatwienia sprawy (2 miesiące), a także okres zawieszenia biegu terminów załatwienia sprawy związku z pandemią, a ponadto uwzględniając na nowo ukształtowany sposób liczenia terminu na wydanie decyzji przez organ w postępowaniach już wszczętych przed 29.01.2022 r. i będących w toku w tym dniu (mocą art. 112a ustawy z 17.12.2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 91)) a także zawieszenie od 15.04.2022 r. biegu terminów na załatwienie tego rodzaju spraw w związku z konfliktem na Ukrainie (mocą art. 100c ustawy z 08.04.2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 830)), to nadal należało stwierdzić, że okres przewlekłości wynosił w sprawie ponad 15 miesięcy. Organ działał w warunkach przewlekłości przekraczającej znacznie terminy załatwienia sprawy wyznaczone w art. 35 § 3 k.p.a., nawet dla spraw szczególnie skomplikowanych. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), co orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdzając przewlekłość lub bezczynność organu sąd jednocześnie stwierdza, czy przewlekłość lub bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy wystąpiły okresy opieszałości, które kwalifikować należy jako przewlekłe prowadzenie postępowania. Jedyna aktywność po stronie organu do czasu wydania decyzji, miała miejsce 07.04.2022 r., kiedy to organ wystąpił do właściwych służb o przedstawienie stanowiska w przedmiocie wniosku strony, o czym strona został poinformowana pismem z 24.05.2022 r. Wobec powyższego Sąd uznał (pkt II sentencji wyroku), że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z niewątpliwie rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Z uwagi na to, że po wniesieniu skargi, organ wydał w dniu 02.08.2023 r. decyzję udzielającą skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i prace, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia sprawy (pkt III sentencji wyroku). Zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał skarżącej sumę pieniężną w wysokości 800 zł (pkt IV sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Przyjęta kwalifikacja stopnia naruszenia prawa, w okolicznościach tej sprawy, uzasadnia zasądzenie na rzecz strony sumy pieniężnej we wskazanej kwocie jako adekwatnej. Charakter uprawnienia Sądu ma bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale także wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu. W rozpoznawanej sprawie Sąd w tym zakresie wziął pod uwagę fakt nieusprawiedliwionego zaniechania działań organu. Jednocześnie należy nadmienić, że - w ocenie Sądu - zasądzona suma pieniężna nie przekracza granic uznania. Z kolei zawarte w skardze żądanie zasądzenia wyższej sumy pieniężnej uznano za zbyt wygórowane. O kosztach (pkt V sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.