II SAB/Wr 33/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 25 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w S. na bezczynność Wójta Gminy W. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). Pismem z dnia 6 lutego 2013 r. strona skarżąca, zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wójta Gminy W.. Bezczynność polegać miała na nierozpoznaniu wniosku strony skarżącej w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej. W skardze pełnomocnik strony skarżącej zawarł pogląd, że skarga nie wymaga uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, gdyż nie ma zastosowania przepis art. 52 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co wynika z literalnego brzmienia tego przepisu. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej odrzucenie. Podniósł, że strona skarżąca nie wyczerpała trybu określonego w art. 37 k.p.a., ponieważ nie wniosła, przed wniesieniem skargi do sądu, zażalenia na bezczynność wójta do organu wyższego stopnia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ jest niedopuszczalna. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w takim wypadku sąd odrzuca skargę. Stosownie do przepisu art. art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga może dotyczyć bezczynności organu w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu, a zatem bezczynności w sprawach: decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty oraz postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Należy jednak pamiętać, że zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka lub prokurator, przy czym § 2 tego przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia nakazuje rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zgodnie zaś z § 3 powyższego przepisu, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. W świetle powyższych ustaleń, w odniesieniu do skargi na bezczynność polegającej na niewydaniu w terminie decyzji, należy przyjąć, że skarżący (oprócz Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka lub prokuratora) obowiązany jest przed wniesieniem skargi wyczerpać środek prawny przewidziany w art. 37 k.p.a., tzn. wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie, a jeśli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej (por. T. Woś (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod. red. T. Wosia, Warszawa 2011, s. 112). W realiach niniejszej sprawy postępowanie przed organem administracyjnym, którego dotyczy skarga, związane jest z wnioskiem skarżącej spółki o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Postępowanie tego rodzaju toczy się na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.) oraz k.p.a. i kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. W tym stanie rzeczy trzeba zauważyć, że w myśl art. 37 § 1 k.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 2 k.p.a.). Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych przekazanych Sądowi przez organ, strona skarżąca przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu nie złożyła zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia (w niniejszej sprawie byłoby to Samorządowe Kolegium Odwoławcze), co powoduje, że skarga do sądu administracyjnego na obecnym etapie jest niedopuszczalna. Dopiero bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed organami administracji publicznej) może otworzyć skarżącej drogę do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Bez znaczenia pozostaje przy tym ocena prawna art. 52 § 3 p.p.s.a. dokonana przez pełnomocnika skarżącej, ponieważ pominął on w procesie wykładni tego przepisu treść art. 37 k.p.a., co musiało doprowadzić do odrzucenia skargi na obecnym etapie. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w pkt I sentencji postanowienia. Natomiast rozstrzygnięcie w pkt II sentencji postanowienia, wynika z konieczności zastosowania przepisu art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a., który nakazuje zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi w sytuacji, gdy skarga podlegała odrzuceniu. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 232 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.