II SAB/Wr 352/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Marta Pawłowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2023 r. sprawy ze skargi B. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Mieroszowa w przedmiocie podejrzenia niewłaściwego gromadzenia odpadów postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonej opłaty od skargi. Skargą z dnia 11 sierpnia 2023 r. B. K. (dalej skarżący), wniósł o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania oraz bezczynności Burmistrza Mieroszowa (dalej organ). Z uzasadnienia skargi i akt administracyjnych wynika, że na skutek zgłoszenia przez skarżącego nielegalnego gromadzenia odpadów na jego działce oraz w jej bezpośrednim sąsiedztwie, pismem z dnia 20 lipca 2022 r. Burmistrz Mieroszowa zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie nielegalnego gromadzenia odpadów i wyznaczył termin kontroli na miejscu na dzień 10 sierpnia 2022 r. Zawiadomienie skierowane zostało do skarżącego za pośrednictwem elektronicznej skrzynki e-puap. Pismem z dnia 30 sierpnia 2022 r. organ poinformował skarżącego, że w związku z nieustaleniem sprawcy składowania odpadów, jako właściciel nieruchomości jest on posiadaczem znajdujących się na niej odpadów i zobowiązał do niezwłocznego ich usunięcia, pod rygorem wydania decyzji zobowiązującej do ich usunięcia. Pismo to doręczone zostało na adres skarżącego, a jego odbiór pokwitował dorosły domownik. W odpowiedzi na pismo skarżący wskazał, że "nic z niego nie rozumie" i zażądał dalszych wyjaśnień od organu. W dniu 7 listopada 2022 r. organ skierował do skarżącego wyjaśnienia i ponownie poinformował o obowiązku posiadacza usunięcia nielegalnie zalegających odpadów z nieruchomości. W związku z dalszymi wątpliwościami skarżącego, ponowne wyjaśnienia organ skierował do niego w piśmie z dnia 20 grudnia 2022 r. Pismem z dnia 1 stycznia 2023 r. skarżący wystąpił z ponagleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu uznało ponaglenie za uzasadnione i zobowiązało Burmistrza Mieroszowa do załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2023 r. Organ wyznaczył kolejne oględziny nieruchomości na dzień 20 lutego 2023 r. Podczas kontroli ustalono, że na działce nadal zalegają odpady, które zakwalifikowano pod symbolem 03 01 05 – trociny, wióry, ścinki drewna, płyta wiórowa i inne. Stwierdzono ich zaleganie w ośmiu miejscach na działce nr [...] obręb G. Do protokołu dołączono sporządzoną na miejscu dokumentację fotograficzną. W dniu 8 marca 2023 r. Burmistrz Mieroszowa wydał decyzję nr 1/2023 w której nakazał skarżącemu, jako właścicielowi nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb G. i tym samym posiadaczowi odpadów zgromadzonych na nieruchomości, usunięcie odpadów zmagazynowanych na przedmiotowej działce. Pismem z dnia 26 czerwca 2023 r. skarżący skierował ponowne ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2023 r. SKO uznało ponaglenie za niezasadne, z uwagi na podjęcie w dniu 8 marca 2023 r. decyzji przez organ pierwszej instancji. Ze skargi wynika, że dopiero z treści postanowienia SKO skarżący powziął wiadomość, że decyzja w sprawie została wydana, bowiem w jego ocenie nie została ona skutecznie doręczona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że w sprawie nie doszło do bezczynności, albowiem decyzja została wydana w terminie wyznaczonym przez SKO. Jako dowód doręczenie rozstrzygnięcia, do odpowiedzi na skargę dołączone zrzuty z ekranu komputera pracownika urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Pojęcia bezczynności i przewlekłości zostały zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. 2021, poz. 735 ze zm., dalej jako k.p.a.). Z treści przywołanej definicji normatywnej wynika, że organ jest bezczynny jeśli nie załatwi sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w każdym postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż określonych w pkt. 1-5 tej normy) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych Burmistrz Mieroszowa wydał w sprawie decyzję (w postępowaniu, którego dotyczy wniesiona skarga) w dniu 8 marca 2023 r., zatem przed wniesieniem skargi na bezczynność. Co więcej, jak sam przyznaje skarżący, w chwili wnoszenia skargi miał wiedze o wydanej decyzji, choć pozyskał ją od organu odwoławczego, na skutek wniesionego w sprawie ponaglenia. Należy zatem kategorycznie stwierdzić, że skoro postępowanie przez organ zostało zakończone wydaniem decyzji, to w chwili wnoszenia skargi organ nie pozostawał już w bezczynności i przewlekłości, stany te ustały bowiem z chwilą zakończenia sprawy. Należy mieć bowiem na uwadze okoliczność, że głównym celem skargi wnoszonej do sądu na obie formy opieszałego działania organu, jest zdyscyplinowanie organu do powzięcia kroków zmierzających do zakończenia postępowania. Wszak rozstrzygnięciem Sądu w przypadku uwzględnienia takiej skargi jest właśnie zobowiązanie organu do załatwienia sprawy i wyznaczenie do tego odpowiedniego terminu. Skoro sprawa została zakończona jeszcze przed wniesieniem skargi do sądu, potrzeba takiego rozstrzygnięcie nie tyle odpadła, co nie istniała już w chwili wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 22 czerwca 2020 r. wydanej w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19 stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z uzasadnienia uchwały NSA wynika, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Podobne rozważania w zakresie przewlekłości postępowania Naczelny Sąd Administracyjny zawarł w uzasadnieniu podjętej w dniu 22 czerwca 2020 r. uchwały w składzie 7 sędziów, sygn. akt OPS 5/19 oraz uchwały w składzie 7 sędziów z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21. Sąd rozpoznający niniejsza sprawę w całości popiera stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jednocześnie zaznaczyć należy, że prawidłowe jest stanowisko skarżącego, że dowodem na doręczenie decyzji nie mogą być wydruki zdjęć z ekranu. Jeżeli organ skierował treść rozstrzygnięcia do strony za pomocą platformy e-puap, to dla uznania doręczenia za skuteczne musi dysponować potwierdzeniem odbioru takiego doręczenia (UPO). Z akt sprawy nie wynika więc, aby decyzja została prawidłowo stronie doręczona. Oznacza to, że nie jest ona ostateczna, albowiem dopiero po prawidłowym doręczeniu, zacznie dla strony biec termin do ewentualnego wywiedzenia odwołania od rozstrzygnięcia. Nie zmienia to jednak faktu, że wobec wniesienia skargi na bezczynność organu już po wydaniu decyzji (czego strona miała świadomość w chwili wnoszenia skargi), jako niedopuszczalna podlegała ona odrzuceniu. W tym stanie rzeczy, skoro skarżąca złożyła skargę na bezczynność i przewlekłość organu po wydaniu decyzji przez organ (czyli po zakończeniu postępowania), należało uznać, że stanowi to przeszkodę do stwierdzenia bezczynności. Wobec tego skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Orzeczenie o zwrocie uiszczonego przy wnoszeniu skargi wpisu wydane zostało na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.