II SAB/Wr 36/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 19 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w przedmiocie nakazu rozbiórki szopy przenośnej postanawia przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych związanych z zażaleniem na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SAB/Wr 36/07. W rozpoznawanej sprawie ze skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w przedmiocie nakazu rozbiórki szopy przenośnej skarżący J. K. wystąpił o zwolnienie go od kosztów sądowych w związku z wezwaniem go do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SAB/Wr 36/07. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie skarżący złożył w dniu 26 czerwca 2008 r. na urzędowym formularzu, wskazując w uzasadnieniu, iż w chwili obecnej pozostaje bez pracy, nie posiada żadnych oszczędności, akcji lub obligacji, a jedynym jego dochodem jest uzyskiwana opłata za czynsz w wysokości 1400 zł miesięcznie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, posiada nieruchomość o powierzchni 137 m2, na której znajduje się niewykończony pawilon handlowy, mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 50,60 m2 oraz działkę niezabudowaną o powierzchni 253 m2. J. K. oświadczył ponadto, że posiada zobowiązanie w wysokości 50.000 zł z tytułu niespłaconych pożyczek, zaciągniętych na budowę pawilonu. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2008 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu 9 września 2008 r.. Pismem z dnia 15 września 2008 r., które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 16 września 2008 r., J. K. wniósł sprzeciw od wyżej wymienionego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący zarzucił, że referendarz nie wziął pod uwagę faktu, iż od dnia 1 lipca 2003 r. nie jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym i ubezpieczeniem społecznym oraz nie posiada żadnych oszczędności, akcji i obligacji, a uzyskiwane dochody nie pozwalają na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 u.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – stosownie do § 2 art. 245 powołanej wyżej ustawy procesowej – zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – na podstawie § 3 tego samego artykułu – zwolnienie tylko od odpłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać – zgodnie z przepisem art. 245 § 4 u.p.s.a., na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Natomiast z uregulowania sformułowanego w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.s.a., wynika, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Skarżący wniósł o zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych w związku z wezwaniem go do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SAB/Wr 36/07. Uwzględniając sytuację materialną J. K. Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych związanych z zażaleniem na wskazane wyżej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zauważyć bowiem wypada, że postanowienie to zostało podjęte w wyniku rozpoznania wniosku J. K. o wyłączenie sędziego w sprawie z wniesionej przez niego skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w przedmiocie nakazu rozbiórki szopy przenośnej. Skarżący ma prawo do rozpatrzenia tego zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny bez konieczności ponoszenia dalszych kosztów, bowiem uiścił on już wpis od skargi na bezczynność organu, a oprócz niniejszej sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu zawisły również inne sprawy ze skargi J. K., w których skarżący jest zobowiązany do ponoszenia wymaganych przez przepisy prawa kosztów. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a, orzekł jak w sentencji.