II SAB/Wr 36/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Protokolant: asystent sędziego Andżelika Abramowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 października 2018 r. sprawy ze skargi K. M. i Z. S.-M. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Burmistrza S. w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego prawidłowego ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej I. zobowiązuje Burmistrza S. do rozpoznania wniosku skarżących z dnia [...] maja 2017 r. w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; II. stwierdza, że przewlekłość postępowania prowadzonego przez Burmistrza S. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Burmistrza S. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący wnieśli skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania organu administracyjnego – Burmistrza [...] (dalej: Burmistrz lub organ), w związku ze sprawą z ich wniosku z dnia [...].05.2017 r. o wznowienie postępowania w sprawie prawidłowego ustalenia stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej – działki nr [...] przy ul. [...] w [...]. Działając w oparciu o art. 3 § 2 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 35 i art. 36 k.p.a. skarżący zarzucili niezałatwienie w terminie określonym w art. 35 k.p.a. opisanego wniosku, poprzez brak powiadomienia strony o przyczynach niezałatwienia sprawy, bądź załatwieniu wniosku w terminie późniejszym z podaniem przyczyny zwłoki oraz braku pouczenia o prawnie wniesienia ponaglenia. W odpowiedzi na skargę, Burmistrz opisał przebieg czynności podejmowanych w sprawie. Wskazał, że w sprawie wniosku z dnia [...].05.2017 r. skarżący uzyskali odpowiedź z dnia [...].05.2017 r. o braku możliwości wznowienia postępowania, ponieważ nigdy nie było prowadzone takie postępowanie. Pomimo takiej informacji i prośby o sprecyzowanie żądania, skarżący w piśmie z dnia [...].07.207 r. ponowili wniosek o wznowienie postępowania. W takiej sytuacji organ potraktował żądanie jako wniosek o aktualizację stawki procentowej i zwrócił się do skarżących o uzupełnienie wniosku poprzez dostarczenie brakujących dokumentów. Wskazano również, że w wyniku rozpatrzenia ponaglenia, SKO w [...] postanowieniem z dnia [...].03.2018 r. umorzyło postępowanie w niniejszej sprawie, jako bezprzedmiotowe, uzasadniając to tym, że do ustalenia lub zmiany bądź odmowy zmiany stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej nie mają zastosowania przepisy K.p.a. Czynności z tym związane mają charakter wyłącznie cywilnoprawny. Jednocześnie Kolegium wskazało organ właściwy do rozpatrzenia skargi. W udzielonej odpowiedzi na skargę jej autor poinformował również o toczącym się przed sądem powszechnym postępowaniem w sprawie zaległości dotyczących opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Przy piśmie przygotowawczym z dnia [...].10.2018 r. skarżący przedłożyli do akt sprawy dokumenty, które ich zdaniem mogą mieć wpływ na toczące się postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, w tym pismo skarżących z dnia [...].06.2018 r. w sprawie przedawnienia roszczeń z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste, pismo otrzymane od Burmistrza z dnia [...].05.2018 r., w którym organ – po terminie roku od wniosku o wznowienie postępowania i po miesiącu od skargi do sądu administracyjnego – uznał sprawę za zakończoną. Ponadto złożyli do akt postanowienie SKO w [...] z dnia [...].09.2018 r. w przedmiocie zatwierdzenia ugody pomiędzy skarżącymi oraz Burmistrzem w sprawie zmiany wysokości dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Poprzedzenie motywów wyroku należało uprzedzić rozważeniem kwestii dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza [...]. Sąd uznał, że w realiach niniejszej sprawy taka skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracyjny jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; z kolei kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, a także na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. K. M., Z. S.-M. pismem z dnia [...].05.2017 r. zażądali przeprowadzenia przez Burmistrza [...] postępowania w sprawie wznowienia postępowania w sprawie prawidłowego ustalenia stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Skarżący powołują się na art. 81 ust. 1 w związku z art. 73 ust. 2 i ust. 3 pkt 4 u.g.n. w zw. z art. 4171 § 2 k.c., wnieśli o zmianę błędnej decyzji, niezgodnej z prawem, wydanej w roku 2006. Mając na uwadze tak jednoznaczne żądanie, nie ulega wątpliwości, że Burmistrz [...] zobligowany był odpowiedzieć na wniosek z dnia [...].05.2017 r. w trybie procesowym. Do jego obowiązków należało: albo przeprowadzenie żądanej procedury i wydanie decyzji administracyjnej, albo wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania lub ewentualnie o zwrocie podania, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny. Abstrahując w tym miejscu od tego, jakie rozstrzygnięcie powinien wydać organ oraz nie wypowiadając się na temat samej zasadności żądania, nie ulega wątpliwości, że Burmistrz [...] obowiązany był w terminie określonym w k.p.a. (art. 35, art. 36) załatwić wniosek albo decyzją, albo postanowieniem, na które służy zażalenie (zgodnie z art. 61a § 2, art. 66 § 3 k.p.a.). Zwrócić należy uwagę, że wydanie zaskarżalnego postanowienia, w przeciwieństwie do odpowiedzi udzielonej w formie zwykłego pisma, stanowi gwarancję ochrony praw procesowych jednostki domagającej się wszczęcia postępowa administracyjnego, przed zamknięciem jej drogi do jego wszczęcia, np. na podstawie dokonanej przez organ oceny, że sprawa nie jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej ze względu na jej cywilnoprawny charakter. Powyższe oznacza, że niezależnie od tego jak organ ocenił wniosek K. M. i Z. S.-M., wobec podtrzymania przez wnioskodawców żądania wznowienia postępowania, jego skutkiem musiało być wydanie jednego z orzeczeń określonych w art. 3 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Przewlekłość organu w zakresie wydania takich rozstrzygnięć jest natomiast zaskarżalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W tych okolicznościach Sąd zobowiązał, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Burmistrza [...] do rozpoznania wniosku skarżących z [...].05.2017 r. w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi (pkt I sentencji wyroku). Mając na względzie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uznał, że stwierdzona przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nie zachodzi przypadek oczywistego lekceważenia wniosku skarżących i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Sąd miał na uwadze, że organ administracyjny poinformował skarżących o braku możliwości wznowienia postępowania, ponieważ nigdy nie było prowadzone postępowanie zakończone decyzją administracyjną, a pismo z dnia [...].03.2006 r., na które skarżący się powołują nie jest decyzją w rozumieniu k.p.a., lecz wypowiedzeniem dotychczas obowiązującej wysokości opłaty rocznej, bez zmiany stawki (por. pismo z dnia: [...].05.2017 r.). Na przewlekłość postępowania w załatwieniu wniosku z dnia [...].05.2017 r. mogło mieć również wpływ stanowisko SKO w [...] wyrażone w postanowieniu z dnia [...].03.2018 r. i przeświadczenie, że w sytuacji braku podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego nie było konieczności formalnego rozpoznania wniosku skarżących. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że przewlekłość organu, choć znacząca ze względu na okres liczony od dnia złożenia wniosku, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa (pkt II sentencji wyroku). Również skarżący w tym zakresie nie wnieśli o wydanie stosownego orzeczenia. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi (pkt III wyroku. Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.