II SAB/Wr 37/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 3 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. postanawia: odrzucić skargę. Pismem nadanym w dniu 20 kwietnia 2010 r. na adres tut. Sądu skarżący S. M. zwrócił się z prośbą, cyt.: ,,o pozytywne załatwienie mojej sprawy, a mianowicie o wybudowanie nielegalnie wiaty przez Panią D. S. na terenie działki nr 97 (AM – 2, obręb C. IV) położnej przy ul. W. [...] w J. G. C.". W przesłanym piśmie skarżący poinformował o bezskuteczności dotychczas podejmowanych interwencji dotyczących zrealizowania przez D. S. prac polegających na: podniesieniu terenu, wzniesieniu ogrodzenia oraz postawieniu wiaty, co spowodowało częściowe zacienienie należącej do skarżącego posesji. W odpowiedzi na wezwanie Sądu dotyczące usunięcia braków formalnych skargi, poprzez oznaczenie organu, którego działalności lub bezczynności skarga dotyczy, wskazania numeru i daty zaskarżonego aktu lub zaskarżonej decyzji, bądź oświadczenia, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność – czego domaga się od organu będącego w bezczynności, skarżący pismem z dnia 6 maja 2010 r. poinformował, że skarga dotyczy bezczynności Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w J. G., od którego domaga się nakazania D. S. następujących prac: - natychmiastowego rozebrania (wyburzenia) wiaty, która została postawiona bez uzyskania stosownego zezwolenia oraz bez zgody sąsiadów; - usunięcia reklam o dużych gabarytach, które postawione zostały bez zgody sąsiadów; - wyjaśnienia na jakiej podstawie postawiona została altana na wale przeciwpowodziowym; - wyjaśnienia dlaczego materiał pozostały po rozbiórce szopy przylegającej do budynku przy ul. C. [...] w J. G. został bezprawnie przywłaszczony przez D. S. Ponadto skarżący domagał się aby organ nadzoru budowlanego szczegółowo zbadał i wyjaśnił: - dlaczego przy użyciu sprzętu ciężkiego (koparki) bez zezwolenia dokonano rozbiórki szopy, która przylegała do budynku przy ul. C. [...] w J. G., w wyniku czego doszło do naruszenia budynku przy ul. C. [...] w J.G., odpadania elewacji, a tym samym zniszczenia mienia; - stopnia naruszenia budynku przy ul. C. [...] w J. G. w wyniku dokonania rozbiórki szopy; - dlaczego w miejsce szopy postawione zostały małe komórki podczas gdy mieszkańcy budynku przy ul. C. [...] mogli korzystać z szopy o dużo większej powierzchni; - oraz dlaczego postawiono toaletę na środku podwórza przy ul. C. [...]. Oprócz powyższego skarżący wskazał, że domagał się wyznaczenia terytorium zburzonej szopy, która przylegała do budynku przy ul. C. [...] w J. G.. Wobec udzielonej przez skarżącego odpowiedzi kolejnym zarządzeniem z dnia 15 lipca 2010 r. wezwano skarżącego do złożenia oświadczenia, czy przed wniesieniem opisanej wyżej skargi wyczerpał stosownie do treści art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi środki zaskarżenia, jakie służyły skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej tj. złożył na podstawie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego zażalenie na brak załatwienia sprawy w terminie ewentualnie składał wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z dnia 22 lipca 2010 r. skarżący oświadczył, że nie składał zażalenia na brak załatwienia sprawy w terminie oraz nie wzywałem do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie skarżący dołączył pismo zatytułowane ,,Odwołanie", w których w zasadzie powtórzył opisane wyżej okoliczności dotyczące rozbiórki budynków gospodarczych znajdujących się na posesji przy ul W. [...] w J. G. – C. W obszernej odpowiedzi na skargę organ nadzoru budowlanego przedstawił dotychczasowych zakres podejmowanych w sprawie czynności, wskazując, że w dniu 22 grudnia 2009 r. do tut. Inspektoratu wpłynęło pismo S. M., zatytułowane jako odwołanie w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dotyczące wiaty na terenie działki D. S. Następnie dnia 2 marca 2010 r. podczas pobytu siedzibie organu S. M. sprecyzował treść złożonego pisma informując o wykonaniu przez jego sąsiadkę wiaty przy granicy działki, budynku mieszkalnego na wale przeciwpowodziowym, rozbiórce szopy oraz wykonaniu ogrodzenia na wale przeciwpowodziowym. W celu zweryfikowania opisanych okoliczności organ nadzoru budowlanego przeprowadził w dniu 26 marca 2010 r. wizję i na tej podstawie w dniu 14 czerwca 2010 r. wszczął postępowanie administracyjne. Odnosząc się szczegółowo do przedstawionych w skardze okoliczności organ nadzoru budowlanego wskazał, że drewniana wiata przy granicy działki o powierzchni około 200m wybudowana została w styczniu 2010 r., co zgodnie potwierdziły obecne na wizji w dniu 26 marca 2010 r. strony, w odległości około 1,0 m od granicy z posesją nr [...]. Organ nadzoru budowlanego wskazał, że na podstawie uzyskanych informacji z referatu Budownictwa Urzędu Miasta ustalono, iż dla opisanego wyżej obiektu nie zostało wydawane pozwolenie na budowę ani nie przyjmowano zgłoszenia o przystąpieniu do wykonywania robót budowlanych. W zaistniałej sytuacji organ nadzoru budowlanego podał, że istnieją podstawy do wszczęcia procedury legalizacyjnej samowolnie wzniesionego obiektu. W związku z czym pismem z dnia 23 kwietnia 2010 r. zwrócono się do Wydziału Urbanistyki, Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta J. G. o udzielenie odpowiedzi w sprawie zgodności wybudowanej wiaty z ustaleniami planu zagospodarowania dla tego terenu. W dniu 1 czerwca 2010 r. wpłynęła odpowiedź wraz z kopią decyzji nr 117/2009 z dnia 14 grudnia 2009 r. o warunkach zabudowy dotyczącej warunków dla inwestycji polegającej na budowie wiaty. Po przeanalizowaniu wymagań dla tej inwestycji zawartych w decyzji organ nadzoru budowlanego podał, że wybudowana wiata wzniesiona została niezgodnie z warunkami w niej określonymi, zatem nie jest możliwa jej legalizacja i obiekt ten należy rozebrać. W przypadku altany wybudowanej na wale przeciwpowodziowym, organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, że D. S. ustawiła na swojej posesji, a nie na wale przeciwpowodziowym, metalowy barak o powierzchni nie przekraczającej 25 m2, nie związany trwale z gruntem służący do przechowywania narzędzi ogrodowych. Nie jest to zatem budynek mieszkalny lecz obiekt gospodarczy. Według oświadczenia inwestorki barak został ustawiony w 2001 r. natomiast zgłoszenie wymagane stosownie do art. 29 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego zostało dokonane w dniu 11 marca 2010 r. Organ nadzoru budowlanego wskazał przy tym, że właściwy do przyjęcia zgłoszenia organ administracji architektoniczno- budowlanej nie zgłosił sprzeciwu. W tych okolicznościach uznać należało, że nie ma podstaw do dalszego prowadzenia postępowania z tytułu samowoli budowlanej w oparciu o art. 49b Prawa budowlanego. Ustosunkowując się do kwestii ewentualnych uszkodzeń budynku powstałych po rozbiórce jego części organ nadzoru budowlanego wskazał, że udzielił już odpowiedzi S. M. w tym zakresie. W przypadku tablic reklamowych, z uwagi na to, że kwestia ta została podniesiona pierwszy raz w piśmie z dnia 11 maja 2010 r. skierowanym do Prezydenta Miasta J. G. przekazanym w dniu 24 maja 2010 r. organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, że dokonane zostaną w tej sprawie czynności sprawdzające. Z kolei w sprawie dotyczącej wyburzenia szopy usytuowanej na posesji nr 190 przylegającej do budynku mieszkalnego organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, powołując się na informacje od przedstawicieli zarządcy nieruchomości, że rozbiórkę wykonano w 2001 r. ze względu na zły stan techniczny szopy. Po rozbiórce szopy zarządca wybudował w miejsce tego budynku dwie komórki i wc. Ponadto, autor odpowiedzi na skargę zauważył, że ogrodzenie na koronie wału przeciwpowodziowego, co potwierdzili uczestnicy wizji z dnia 26 marca 2010 r., zostało wykonane około 25 lat temu na terenie posesji D. S. O powyższym fakcie poinformowano Dolnośląski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. oddział w L. Ś., w gestii którego leży zarządzanie budowlami ziemnymi na tym terenie, i który to organ przeprowadził stosowną wizję w terenie. Po przeprowadzonej wizji w dniu 5 maja 2010 r. przedstawiciel zarządcy potwierdził, że sprawa ogrodzenia jest znana, oraz że betonowy fundament ogrodzenia dodatkowo wzmacnia wał oraz chroni posesję inwestorki przed zalewaniem wodami wezbranej rzeki. Ze względu na powyższe okoliczności powołując się przy tym na przepisy prawa budowlanego zgodnie z którymi ogrodzenia wewnątrz posesji o wysokości poniżej 2,20 m nie podlegają przepisom tego prawa, organ nadzoru budowlanego pismem z dnia 12 maja 2010 r. poinformował S. M., który w tej sprawie nie posiada przymiotu strony, o zakończeniu postępowania wyjaśniającego. Odnosząc się do przywłaszczenia pozostałości po rozbiórce budynku gospodarczego oraz odtworzenia w terenie obrysu rozebranego budynku gospodarczego autor odpowiedzi na skargę wskazał, że kwestia to wykracza poza kompetencje organów nadzoru budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Już wstępna analiza stanowiska skarżącego, zawartego w skardze i w kolejnych pismach wskazuje, że skarga podlega odrzuceniu. Przeszkodą, dla której Sąd nie mógł dokonać oceny prawidłowość opisanych wyżej działań podejmowanych przez organ nadzoru budowlanego był bowiem brak uprzedniego wyczerpania przez skarżącego środków zaskarżenia, jakie służyły w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W tym miejscu zauważyć należy, że po sprecyzowaniu przedmiotu skargi, skarżący w sposób jednoznaczny wskazał, iż skarży bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G.. W tej sytuacji kolejnym wezwaniem zwrócono się do skarżącego o wskazanie, czy przed wniesieniem skargi wyczerpał stosownie do treści art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. powoływanej dalej jako ,,u.p.p.s.a.") środki zaskarżenia, jakie służyły skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej tj. złożył na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. powoływanej daje jako k.p.a.) zażalenie na brak załatwienia sprawy w terminie ewentualnie składał wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 i 4 u.p.p.s.a. Jak wynika bowiem z treści art. 52 § 1 u.p.p.s.a. dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści § 2 powyższego przepisu, rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Warunek ten dotyczy także rozpatrywanej sprawy. Powołany przepis wprowadza zatem zasadę pierwszeństwa postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego. Zgodnie z treścią art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w przepisach tego kodeksu służy stronie zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia – w tym przypadku do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. Oznacza to zatem, że warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji jest uprzednie wystąpienie przez skarżącego z zażaleniem do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Tymczasem skarżący przed wniesieniem skargi, jak sam oświadczył przy piśmie z dna 22 lipca 2010 r., nie składał zażalenia na brak załatwienia sprawy w terminie oraz nie wzywałem do usunięcia naruszenia prawa. W oparciu o powyższe, złożona na tym etapie sprawy skarga jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu na postawie art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a. w związku z art. 52 § 1 u.p.p.s.a. Przy czym, co należy wyraźnie podkreślić, obecne odrzucenie nie przekreśla, po wcześniejszym dopełnieniu wskazanych wyżej czynności, prawnej możliwości ewentualnego złożenia nowej skargi.