II SAB/Wr 38/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 6 września 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. D. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w przedmiocie nieujawnienia decyzji Nr [...] w Sądzie Okręgowym w L. w związku z wyrokiem zaocznym Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] postanawia odrzucić skargę. Skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Wprawdzie zakres właściwości sądów administracyjnych został ukształtowany bardzo szeroko - obejmuje on bowiem całokształt działalności administracji publicznej - jednakże nie oznacza to, że właściwość ta jest nieograniczona. Właściwość sądowej kontroli działalności administracji publicznej kształtowana jest m.in. przez przepisy określające przesłanki dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego a w szczególności dotyczące przedmiotowych i podmiotowych granic tego postępowania. Kluczowe znaczenie dla ustalenia przesłanek dopuszczalności drogi postępowania sądowoadministracyjnego mają postanowienia art. 3-5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które wyznaczają zakres rzeczowy tego postępowania. Stosownie do treści art. 3 § 2 tejże ustawy kontrola przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej (podkreślenia sądu) dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może również być bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 § 2 art. 3. Z przepisu tego wynika, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu może dotyczyć zarówno aktu administracyjnego, wydawanego w postępowaniu administracyjnym (decyzji lub postanowienia), bądź w innych postępowaniach: egzekucyjnym lub zabezpieczającym (postanowienia) – art. 3 § 2 pkt 1-3. Ponadto dopuszczalna jest skarga na bezczynność w przypadku, w którym organ administracji publicznej zobowiązany jest do podjęcia aktów i czynności, które mogą nie mieć charakteru aktu administracyjnego, lecz stanowić czynność faktyczną – art. 3 § 2 pkt 4. Ze skargą na bezczynność mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Ponieważ zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej dopuszczalne jest tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności, dla oceny dopuszczalności drogi postępowania sądowoadministracyjnego, sąd musiał zbadać, czy ma do czynienia z tego rodzaju sytuacją. D. D. wniósł skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w przedmiocie nieujawnienia decyzji Nr [...] w Sądzie Okręgowym w L. w związku z wyrokiem zaocznym Sądu Okręgowego w L. z dnia [...]. Nie ma zatem mowy w niniejszej sprawie o bezczynności organu administracji w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 1-3 tj. niewydaniem przez organ decyzji czy postanowienia. Badając dopuszczalność powyższej skargi na bezczynność z art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy zaznaczyć, iż sformułowanie użyte w art. 3 § 2 pkt 4 "z zakresu administracji publicznej" oznacza, że akty lub czynności muszą mieć charakter publicznoprawny. Skarga z tego przepisu musi zatem dotyczyć aktów i czynności tych państwowych i niepaństwowych jednostek organizacyjnych, które są uprawnione do wprowadzenia działalności mieszczącej się w zakresie pojęcia "działalność administracji publicznej". Wyraz zaś "dotyczy" nie może być rozumiane jako dopuszczenie pośredniego związku między aktem lub czynnością a uprawnieniem lub obowiązkiem danego podmiotu, określonymi w przepisach prawnych (por. T. Woś [w:] T. Woś (red.) Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2000, s. 81). Dany akt lub czynność powinna ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego (pokreślenie sądu). Musi więc istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami), a możliwością realizacji uprawnienia lub obowiązku, wynikającego z przepisu prawa (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 61). W zakresie aktów i czynności na podstawie wskazanego artykułu nie mieszczą się natomiast wszelkie przejawy działania organów administracji publicznej podlegające kwalifikacji jako czynności prawne w rozumieniu przepisów praw cywilnego (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 1997 r., I SA 264/97, ONSA 1997/4/182; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 17 czerwca 1997 r., FPS 2/97, ONSA 1997/4/147). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 powołanej ustawy. Tak określony zakres bezczynności organów administracji, mogącej być zaskarżoną do sądu administracyjnego, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wyklucza jednakże możliwość dokonywania kontroli przez ten sąd w zakresie wskazanym przez skarżącego. Dotąd powiedziane prowadzi do wniosku, iż wniesiona skarga jest niedopuszczalna i jako taka na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegała odrzuceniu. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji postanowienia.