II SAB/Wr 4/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D. i M. W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie ze skargi D., M., J. i M. W. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w przedmiocie prowadzenia robót budowlanych polegających na remoncie i przebudowie zniszczonego budynku gospodarczego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata; II. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł ( pięćdziesiąt złotych). Kolejnym wnioskiem dnia 17 lutego 2009 r. złożonym na urzędowym formularzu Skarżący zwrócili się do tutejszego sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Ze złożonego wniosku wynika, że łączny dochód skarżących wynosi 2.195 zł z czego od 2000 roku ok. 1000 zł miesięcznie wydają na korespondencje z Sądem. Postanowieniem z dnia 19 marca 2009 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał prawo pomocy tylko w zakresie ustanowienia adwokata. Skarżący w ustawowym terminie wnieśli od postanowienia sprzeciw, domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako ,,p.p.s.a.") stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2).Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). Rozpoznając zgłoszony przez Skarżących wniosek o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny znalazł podstawy do jego uwzględnienia w części w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., gdyż sytuacja materialna Skarżących wskazuje, iż nie są oni w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie Skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, iż oceniając możliwość przyznania prawa pomocy, Sąd musiał rozważyć zarówno wysokość obciążeń finansowych, jakie strona jest zobowiązana ponieść w tym postępowaniu takie jak np. wpis, wpis od skargi kasacyjnej, koszt ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, jak i sytuację materialną wnioskodawców i w kontekście tego - możliwość ponoszenia przez nich kosztów postępowania. Oceniając okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, w szczególności wysokość miesięcznego dochodu o charakterze stałym w kwocie łącznie 2195 zł brutto, co daje na osobę kwotę 1097,5 zł, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek zasobów pieniężnych, czy przedmiotów wartościowych, Sąd doszedł do przekonania, iż powyższe okoliczności nie mogą stanowić podstawy uzasadniającej przyznanie skarżącym prawa pomocy w całym wnioskowanym zakresie. Nie wystarczy bowiem, zgodnie utartymi poglądami orzecznictwa ( por postanowienia NSA Sygn. akt FZ 810/04, II FZ 470/05, II FZ 556/05, II FZ 733/05, II FZ 834/05, II FZ 875/05) do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy ogólnikowe stwierdzenie o trudnej sytuacji wnioskodawcy. To na wnoszącym ten wniosek spoczywa obowiązek wykazania, że znajduje się w trudnej sytuacji. Należy również wskazać, iż argument skarżących dotyczący czynionych przez nich znacznych nakładów finansowych w kwocie ok. 1000 zł miesięcznie od 2000 r. związanych prowadzeniem licznych postępowań przed Sądami nie może również przemawiać za przyznaniem zwolnienia od obowiązku uiszczenia całości kosztów sądowych. Każda ze spraw jest bowiem rozpatrywana oddzielnie i z każdą związane są koszty w innej wysokości. Każdy wniosek o przyznanie prawa pomocy należy bowiem traktować jednostkowo. Nadto jak wiadomo Sądowi z urzędu strona skutecznie korzysta ze swoich uprawnień procesowych, składają każdorazowo wnioski o przyznanie prawa pomocy. Z drugiej zaś strony Sąd stwierdza, że biorąc pod uwagę obecny etap postępowania oraz koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji kiedy skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej obwarowane jest przymusem w postaci obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej, co do zasady przez adwokata lub radcę prawnego ( art.174 p.p.s.a.) wniosek o ustanowienie adwokata należało uwzględnić. Kryterium przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest to, że strona znajduje się w sytuacji, w której wymaga takiej pomocy, a ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść kosztów reprezentacji prawnej. Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do wniosku, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest uzasadnione, stąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.