II SAB/Wr 42/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Olga Białek, Sędziowie Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz (spr.), Sędzia NSA - Halina Kremis, , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. W. na przewlekłość Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie ustalenia i wypłacenia odszkodowania za wywłaszczoną działkę oddala skargę. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania wywłaszczeniowego, które trwa od sześciu lat i 8 miesięcy. Podał, że wszczęcie postępowania nastąpiło w dniu 29 grudnia 2005 r. i do tej pory nie zostało zakończone. Skarga wniesiona została w dniu 3 września 2012 r., natomiast zażalenie do organu wyższego stopnia w dniu 1 sierpnia 2012 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Jak podał, postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte w dniu 5 stycznia 2006 r. zakończyło się wydaniem decyzji z dnia 26 lipca 2007 r. W tym okresie organ wyznaczał wielokrotnie rozprawy administracyjne, które podlegały odroczeniu na wniosek skarżącego. W wyniku odwołania i skargi do sądu administracyjnego, a następnie skargi kasacyjnej i ponownego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, decyzja odwoławcza oraz decyzja organu uległy uchyleniu. Ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoczęło się po przekazaniu akt od dnia 15 lutego 2012 r. Organ uruchomił procedurę zamówienia publicznego w sprawie zlecenia opracowania operatu szacunkowego. Po otrzymaniu operatu szacunkowego organ zawiadomił o tym skarżącego, a następnie przekazał jego odpis skarżącemu. Kolejno organ wyznaczył rozprawę na dzień 28 września 2012 r. i nowy termin zakończenia postępowania do dnia 31 października 2012 r. Skarżący wniósł o odroczenie tej rozprawy. W tych okolicznościach zdaniem organu nie można zarzucić mu przewlekania postępowania. W toku postępowania sądowego organ dołączył odpis postanowienia organu wyższego stopnia z dnia 3 października 2012 r., uznającego zażalenie na przewlekłość za nieuzasadnione. Dołączył ponadto zawiadomienie o wyznaczeniu do dnia 31 styczna 2013 r. terminu zakończenia postępowania z uwagi na konieczność załatwienia wniosków dowodowych skarżącego oraz przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Dołączył również plik pism organu z listopada 2012 r. kierowanych do szeregu innych organów, w których zwraca się o nadesłanie rozmaitych dokumentów niezbędnych do załatwienia sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych, wniosek o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego wpłynął do organu w dniu 8 lipca 2005 r., jednak zawierał braki formalne. Wnioskodawca wezwany został do uzupełnienia wniosku w dniu 5 sierpnia 2005 r. Uzupełnienie to wpłynęło do organu w dniu 18 sierpnia 2005 r., a kolejne w dniu 2 grudnia 2005 r. Organ wystosował zawiadomienie o wszczęciu postępowania w dniu 29 grudnia 2005 r. W dniu 26 stycznia 2006 r. skarżący wniósł o doręczenie mu operatów szacunkowych. Organ wyznaczył rozprawę na dzień 21 lutego 2006 r. Rozprawa nie odbyła się z uwagi na brak dowodu doręczenia wezwania. Organ przedłużył postępowanie do dnia 30 kwietnia 2006 r. i wyznaczył rozprawę na dzień 5 kwietnia 2005 r. Rozprawa uległa odroczeniu na wniosek skarżącego, a jej nowy termin wyznaczono na dzień 11 maja 2006 r. Rozprawa ta uległa odroczeniu na wniosek skarżącego. Organ przedłużył postępowanie do dnia 30 czerwca 2006 r. i wyznaczył rozprawę na dzień 20 czerwca 2006 r. Skarżący wniósł o jej odroczenie z powodu złego stanu zdrowia. Organ przedłużył postępowanie do dnia 31 sierpnia 2006 r. i wyznaczył rozprawę na dzień 24 sierpnia 2006 r. Skarżący ponownie wniósł o odroczenie rozprawy z tego samego powodu. Organ przedłużył postępowanie do dnia 30 listopada 2006 r., a następnie do dnia 31 grudnia 2006 r. z uwagi na konieczność sporządzenia nowych wycen nieruchomości, a kolejno do dnia 15 marca 2007 r. w celu zapoznania stron z operatem i przeprowadzenia rozprawy. Organ wyznaczył rozprawę na dzień 9 lutego 2007 r. W dniu 7 lutego 2007 r. skarżący wniósł o oddalenie wniosku, kwestionując ogólnikowo prawidłowość operatów szacunkowych oraz zarzucając sprzeczność z prawem prawomocnej decyzji lokalizacyjnej. Wniósł ponadto o odroczenie rozprawy. Organ wyznaczył kolejny termin rozprawy na dzień 30 marca 2007 r. oraz przedłużył postępowanie do dnia 31 maja 2007 r. Skarżący wniósł o odroczenie rozprawy z powodu choroby. Organ wyznaczył rozprawę na dzień 15 czerwca 2007 r. i jednocześnie pouczył skarżącego, że jego osobiste stawiennictwo nie jest obowiązkowe, o ile zaś obłożna choroba uniemożliwia mu osobisty udział w rozprawie, to powinien ustanowić pełnomocnika procesowego i zawarł pouczenie na temat stosownych przepisów procedury administracyjnej. Organ wyznaczył kolejny termin załatwienia sprawy do dnia 30 lipca 2007 r. Skarżący wniósł o odroczenie rozprawy. Organ przeprowadził rozprawę i w dniu 26 lipca 2007 r. wydał decyzję. Skarżący wniósł odwołanie i akta zostały przekazane do organu odwoławczego. Decyzja odwoławcza wydana została w dniu 31 marca 2008 r. W dalszym okresie toczyły się postępowania sądowe, zakończone wyrokiem WSA z dnia 8 czerwca 2010 r., który uprawomocnił się w dniu 29 września 2011 r. Sąd zalecił wyjaśnienie, czy postępowanie w ogóle mogło być wszczęte z uwagi na brak dowodu doręczenia skarżącemu pisma o wyznaczeniu terminu zawarcia umowy. Gdyby nie istniały podstawy do odmowy wszczęcia postępowania, to w jego dalszym przebiegu należy powtórzyć wszystkie czynności, w tym zlecić opracowanie nowych operatów szacunkowych i przeprowadzić rozprawę. Akta sprawy wpłynęły do organu w dniu 4 stycznia 2012 r. W dniu 15 lutego 2012 r. organ przesłał do stron obszerne pismo wyjaśniające, że w jego ocenie postępowanie zostało wszczęte w sposób prawidłowy, gdyż akta zawierały w szczególności dowód doręczenia skarżącemu pisma o wyznaczeniu terminu umowy oraz zawiadomił o przystąpieniu do procedury zlecenia nowego operatu. Termin załatwienia sprawy został przedłużony do dnia 30 czerwca 2012 r., a następnie do dnia 31 sierpnia 2012 r. z uwagi na zapewnienie stronom możności zapoznania się z operatem szacunkowym i przeprowadzenie rozprawy. Organ wyznaczył rozprawę na dzień 28 września 2012 r. W tym czasie organ składał już wyjaśnienia w związku z zażaleniem na przewlekłość, złożonym w okresie przed doręczeniem stronom zawiadomienia o sporządzeniu nowego operatu. W dniu 3 września 2012 r. wpłynęły do organu wnioski dowodowe skarżącego, zaś w dniu 6 września 2012 r. skarga na przewlekłość. Organ odwołał rozprawę z uwagi na potrzebę przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez skarżącego. W dniu 7 września 2012 r. skarżący złożył kolejne wnioski dowodowe. Wniósł ponadto o odroczenie rozprawy z powodu choroby. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Organ nie wówczas przewleka postępowanie gdy prowadzi je długo, jak mniema skarżący, ale wówczas, gdy można mu zarzucić opieszałe podejmowanie czynności procesowych, bądź czynności zbędnych, jedynie pozorujących wymaganą aktywność, gdy zatem dostrzec można brak dążenia do wymaganej koncentracji dowodów i odwlekanie momentu załatwienia sprawy bez uchwytnych przyczyn. Stwierdzenie przewlekłości wymaga istnienia podstaw do postawienia organowi zarzutu, że bez usprawiedliwienia przedłuża okres trwania postępowania, czy to nie podejmując wymaganych procesowo czynności w ogóle, czy to podejmując je, lecz nie w celu zrealizowania racjonalnego programu działania dla załatwienia sprawy w możliwie najkrótszym terminie. Stwierdzenie przewlekłości uzasadnione być może zatem brakiem przeszkód procesowych do jego zakończenia przez wydanie decyzji, co w szczególności zachodzi wówczas, gdy wszystkie istotne okoliczności faktyczne uległy wyjaśnieniu i nie zachodzą obawy naruszenia gwarantowanych ustawowo uprawnień procesowych stron, a co w sensie procesowym przekłada się na nieistnienie podstaw istotnej wadliwości procesowej ewentualnej decyzji. Nie ma więc mowy o przewlekłości, gdy organ uwzględnia rzeczowe wnioski dowodowe stron bądź odkłada pewne czynności na ich wniosek uzasadniony procesowo. Przykładowo gdy choroba strony uniemożliwia jej podejmowanie na czas celowych czynności procesowych, powinna ustanowić pełnomocnika procesowego bądź liczyć się z tym, że jeżeli nie ustanowi tego pełnomocnika, to postępowanie przedłuży się w czasie, jednak wówczas nie z winy organu. Nieodroczenie rozprawy w przypadku choroby strony będzie rozpatrywane w ramach uchybienia procesowego mogącego uzasadnić stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. zaś przed sądem w ramach art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w przypadku wykazania istotnego wpływu tego uchybienia na wynik sprawy bądź art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w zależności od konkretnych okoliczności danej sprawy. W tym znaczeniu przewlekanie postępowania odnieść należy do zachowania skarżącego, który wnosił o odroczenie każdej kolejnej rozprawy, zaś wnioski dowodowe złożył jednocześnie ze skargą na przewlekłość. Należy zauważyć, że zlecenie opracowania nowego operatu szacunkowego przez organ nastąpiło niezwłocznie, zaś skarżący złożył zażalenie na przewlekłość w krótkim czasie po opracowaniu operatu, kiedy sprawa nie była jeszcze dojrzała do rozstrzygnięcia. Dlatego i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. PM 07.01.2013 r.