II SAB/Wr 49/11

WyrokWSA we Wrocławiu2012-06-25

Skład orzekający: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Sędzia WSA Olga Białek – spr., Sędzia NSA Halina Kremis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli wydał decyzję administracyjną kończącą postępowanie w sprawie, nawet jeśli decyzja ta nie spełnia oczekiwań strony skarżącej lub jej legalność jest kwestionowana w odrębnym postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nie pozostaje w bezczynności, ponieważ w obrocie prawnym istnieje decyzja administracyjna umarzająca postępowanie w sprawie wybudowania pawilonu handlowo-usługowego, która obejmuje również wniosek skarżącego o nakazanie rozbiórki. Fakt, że decyzja ta nie odpowiada oczekiwaniom skarżącego lub jest przedmiotem odrębnego postępowania sądowego, nie oznacza bezczynności organu w rozumieniu przepisów PPSA, gdyż postępowanie zostało formalnie zakończone.
Stan faktyczny
Skarżący J K wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Oławie (PINB) w przedmiocie rozpoznania wniosku dotyczącego rozbiórki pawilonu handlowo-usługowego. Skarżący domagał się wydania decyzji o nakazie rozbiórki, argumentując, że Wojewoda Wrocławski stwierdził nieważność pozwolenia na budowę pawilonu, co skutkowało stanem samowoli budowlanej. Pomimo wielokrotnych wezwań i wcześniejszych orzeczeń sądowych, PINB nie wydał decyzji o rozbiórce, a postępowanie w sprawie wybudowania pawilonu zostało umorzone decyzją, której legalność była kwestionowana w odrębnym postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek – spr. Sędzia NSA Halina Kremis Protokolant asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J K na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Oławie w przedmiocie rozpoznania wniosku dotyczącego rozbiórki pawilonu handlowo-usługowego oddala skargę. J K w dniu 17 sierpnia 2011 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Oławie (dalej PINB) polegającą na nie wydaniu decyzji administracyjnej "w sprawie ostatecznego postanowienia Wojewody Wrocławskiego z dnia [...] r. Nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazania rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] r. w formie decyzji administracyjnej w przedmiocie rozbiórki spornego pawilonu handlowo – usługowego o pow. zabudowy 157,52 m2, położonego w J L, przy ul. B róg L", wnioskując jednocześnie o zobowiązanie PINB w Oławie do wydania decyzji administracyjnej w terminie 14 od daty wydania wyroku oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wywodził, że Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu pismem z dnia 27 września 1999 r. przekazał zgodnie z właściwością do PINB jego zażalenie w sprawie niewykonanej rozbiórki spornego pawilonu handlowo-usługowego. Następnie w dniu 20 grudnia 2000 r. skarżący wezwał na piśmie PINB do wykonania ostatecznego postanowienia Wojewody Wrocławskiego z dnia [...] r. w którym organ ten nakazał rozpoznanie wniosku skarżącego z dnia [...] r. w formie decyzji administracyjnej. Skarżący wskazał, że wobec bezskuteczności wezwania wniósł wówczas skargę na bezczynność PINB sądu administracyjnego. Wyrokiem z dnia [...] r. Naczelny Sąd Administracyjny skargę tę oddalił podając, że najpierw trzeba rozstrzygnąć ostatecznie kwestie dotyczące pozwolenia na budowę, co wymagało zawieszenia postępowania. Dalej skarżący podaje, że jak wynika z decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...], brak było podstaw do "wznowienia pozwolenia na budowę w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane i dlatego uchylono decyzję KUR w Oławie z dnia [...] r. pozwalającą na wznowienie robót budowlanych". W dniu 20 maja 2011 r. po raz kolejny zwrócił się do PINB o wykonanie ostatecznego postanowienia Wojewody Wrocławskiego z dnia [...] r. Wezwanie to również było bezskuteczne, zatem w dniu 16 czerwca 2011 r. wniósł do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na bezczynność PINB w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Postanowieniem z dnia 13 lipca 2011 r. DWINB odmówił wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy. W tych okolicznościach skarżący podniósł, że wyczerpał tryb zażaleniowy w niniejszej sprawie, czym wypełnił przesłankę dopuszczalności skargi do Sądu. W przekazanej Sądowi wraz ze skargą w dniu 2 września 2011 r. odpowiedzi na skargę, PINB w Oławie wniósł o jej oddalenie. Na uzasadnienie organ podał, że postępowanie w sprawie wybudowania obiektu pawilonu handlowo – usługowego zostało umorzone decyzją z dnia [...] r. nr [...]. Aktualnie sprawa toczy się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie, gdyż zaskarżane są decyzję wydane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Na potwierdzenie powyższego przedstawiono cztery pisma ww. organów z 2010 r. informujące o przekazaniu skarg do sądów. W piśmie procesowym z dnia 19 października 2011 r. J K popierając skargę wyjaśnił dodatkowo, że inwestor uzyskał pozwolenie na budowę spornego pawilonu o pow. 126 m 2 na mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Oławie z dnia [...] r. nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda Wrocławski na podstawie art. 159 § 1 i 2 k.p.a. wstrzymał wykonanie tej decyzji a następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...], stwierdził jej nieważność. Pomimo wstrzymania wykonalności decyzji inwestor kontynuował roboty budowlane. Następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda Wrocławski stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Oławie z dnia [...] r. W związku z powyższym w dniu [...] r. skarżący skierował do Kierownika Urzędu Rejonowego wniosek w sprawie rozbiórki rozpoczętej budowy pawilonu handlowego. Na skutek wniesionego przez niego zażalenia Wojewoda Wrocławski przywołanym już wcześniej postanowieniem wyznaczył Kierownikowi Urzędu Rejonowego dodatkowy (do dnia 28 listopada 1997 r.) termin załatwienia sprawy dotyczącej ww. wniosku. Postanowienie to do dnia dzisiejszego nie zostało wykonane. W dalszej kolejności Wojewoda Wrocławski decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Oławie z dnia [...] r. oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowego z powierzchni 129 m2 do 157 m2. Skarżący podkreślił, że sprawy toczą się od 1996 r. Zajmował się nimi ówczesny Wojewoda Wrocławski, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, NSA i WSA. Wydano w nich siedem orzeczeń administracyjnych, dwa orzeczenia sądowoadministracyjne oraz dwa wyroki karne w sprawie przestępstw urzędniczych. Wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, zaistniał stan samowoli budowlanej, który zobowiązuje organy nadzoru budowlanego do podjęcia przewidzianych prawem czynności zmierzających do jego likwidacji. Skarżący zaznaczył, że w swoich wnioskach z dnia [...] r., z dnia [...] r. i z dnia [...] r. kierowanych do organów nadzoru budowlanego, domagał się rozbiórki pawilonu usługowo – handlowego o pierwotnej powierzchni a także o powierzchni powiększonej do 157 m2. Sprawy te zarejestrowane zostały w PINB pod sygnaturami [...] i [...] i do dnia dzisiejszego nie wydano stosownych decyzji. W dniu 6 czerwca 2012 r. skarżący złożył kolejne pismo przygotowawcze w którym wnioskował o zobowiązanie PINB do przedłożenia do akt niniejszej sprawy brakujących dokumentów tj. decyzji Wojewody Wrocławskiego z 1996 r. nr [...] i nr [...] oraz korespondencji pomiędzy skarżącym a PINB w Oławie zawartej w pismach z dnia 22 kwietnia 2011 r. i z dnia 20 maja 2011 r., jak też o doręczenie mu pisma PINB w Oławie z dnia 2 grudnia 2011 r. (K-19 akt sądowych) i z dnia 3 stycznia 2012 r. (k-46-47 akt sądowych). Nadto skarżący zawnioskował o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z postanowienia Wojewody Wrocławskiego z dnia [...] r. nr [...]; decyzji Wojewody Wrocławskiego z dnia [...] r. nr [...] i z dnia [...] r. nr [...]; postanowienia Wojewody Wrocławskiego z dnia [...] r. nr [...]; akt sądowych o sygn. [...]; akt sądowych o sygn. [...]; pism PINB z dnia 22 kwietnia 2011 r. i J K z dnia 20 maja 2011 r. Wobec braku kompletnych akt administracyjnych Sąd zwrócił się o wypożyczenie tych akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego – kopie wybranych dokumentów załączono do sprawy. Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. skarżący przedłożył pismo PINB z dnia 22 kwietnia 2011r. Doręczono mu również kopie wnioskowanych pism PINB z dnia 2 grudnia 2011 r. oraz z dnia 3 stycznia 2012 r. W piśmie procesowym z dnia 19 czerwca 2012 r. skarżący ustosunkował się do treści ww. pism podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i wskazując, że większość dokumentów przesłanych przez PINB nie ma znaczenia w sprawie. Na rozprawie w dniu 25 czerwca 2012 r. Sąd dopuścił z urzędu jako dowód akta sądowadministracyjne o sygn. [...]; [...]; [...], co w istocie uwzględniało wniosek skarżącego o dopuszczenie dowodu ze wskazanych przez niego akt sądowych. Pozostałych wniosków dowodowych sąd nie uwzględnił. Skarżący podtrzymał skargę oraz przedłożył spis kosztów procesowych wnosząc o ich zasądzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Oławie (dalej PINB) bezczynność w przedmiocie niezałatwienia jego wniosku z dnia [...] r. o wydanie decyzji o nakazie rozbiórki budynku pawilonu handlowo – usługowego, przez wydanie decyzji administracyjnej. Skarga taka znajduje swoje umocowanie w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – dalej zwaną u.p.p.s.a. Przywołany wyżej przepis przewiduje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów i jest dopuszczalna wtedy, gdy organ nie załatwia w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w trybie art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego sprawy w formie: 1) decyzji administracyjnej (pkt 1 art. 3 § 2 ww. ustawy); 2) postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (pkt 2 art. 3 § 2), postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3 art. 3 § 2), innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4 art. 3 § 2), czy też pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanej w indywidualnej sprawie (pkt 4a art. 3 § 2 ). Zaskarżenie bezczynności organu administracji dopuszczalne jest w zakresie wynikającym z przytoczonych przepisów. W niniejszej sprawie skarga na bezczynność dotyczyłaby bezczynności w sprawie o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 u.p.p.s.a. Wniesienie tak określonej skargi poprzedzone zostało skorzystaniem ze środków zaskarżenia przysługujących stronie w postępowaniu administracyjnym (art. 52 § 1 i § 2 u.p.p.s.a.). Na bezczynność organu rozumianą jako nie wydanie decyzji w terminie określonym dla załatwienia sprawy służy bowiem zażalenie w trybie art. 37 k.p.a. Skarżący wykazał, że przed wniesieniem skargi do Sądu skierował do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w Oławie w takim zakresie jak zostało to określone w skardze. Organ wyższego stopnia zażalenia jednak nie uwzględnił. W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzuca Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Oławie bezczynność w przedmiocie niewykonania postanowienia Wojewody Wrocławskiego z dnia [...] r., wydanego na podstawie art. 37 k.p.a., w którym organ ten – po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego dotyczącego jego wniosku z dnia [...] r. w sprawie rozbiórki pawilonu handlowo-usługowego - zobowiązał Kierownika Urzędu Rejonowego w Oławie do wydania, do dnia 28 listopada 1997 r., stosownej decyzji administracyjnej w tej sprawie. Skarżący domagał się rozbiórki rozpoczętej budowy pawilonu handlowo – usługowego położonego w J L przy ul. B róg L, w związku z faktem, że Wojewoda Wrocławski decyzją z dnia [...] r. stwierdził nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę ww. pawilonu handlowego. W skardze na bezczynność podnosił zaś, że skoro złożył wniosek do ówczesnego organu nadzoru budowanego, to wniosek ten wszczął przed tym organem postępowanie w sprawie rozbiórki obiektu i powinien być rozpatrzony w formie decyzji administracyjnej. W tej sytuacji przyjąć należało, że jeżeli skarżący zarzuca organowi nadzoru budowlanego bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] r., domagając się wydania orzeczenia o nakazie rozbiórki wzniesionego ostatecznie w 1998 r. obiektu budowlanego (z akt wynika, że w maju 1998 r. inwestor zgłosił zakończenie budowy pawilonu pow. 129 m2, co zostało przez organ przyjęte bez sprzeciwu) - w związku z faktem wybudowania obiektu bez pozwolenia na budowę - to tym samym domaga się zastosowania w sprawie przepisu art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Ze zgromadzonych w sprawie akt wynika, że po wydaniu przez Wojewodę Wrocławskiego opisanego wyżej postanowienia z dnia [...] r. Kierownik Urzędu Rejonowego nie wydał żadnej decyzji w przedmiocie ewentualnej rozbiórki pawilonu handlowo – usługowego. Następnie w związku z reformą ustrojową państwa, kompetencje kierownika urzędu rejonowego o których mowa w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane przejął powiatowy inspektor nadzoru budowlanego (art. 83 ust.1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencję organów administracji publicznej (Dz.U Nr 89, poz.414 z późn. zm.). W dniu 14 października 1999 r. PINB w Oławie – w związku z wystąpieniem skarżącego z dnia 25 września 1999 r. zwrócił się do Starosty Oławskiego o przekazanie całości akt sprawy dotyczącej budowy pawilonu handlowo- usługowego. W dniu 9 listopada 1999 r. PINB wydał decyzję nr 22/99 – po rozpatrzeniu pisma J K z dnia 16 września 1999 r. (przekazanego do PINB przez DWINB w dniu 29 września 1999 r.) - o umorzeniu postępowania w sprawie wybudowania pawilonu handlowo-usługowego, gdyż skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego a ponadto inwestor dokonał skutecznego zgłoszenia zakończenia robót budowlanych. DWINB decyzją z dnia [...] r. ([...]) uchylił ww. decyzję PINB i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. PINB w dniu 2 marca 2000 r. zawiadomił strony o prowadzeniu postępowania w sprawie wybudowania pawilonu handlowo – usługowego. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] PINB zawiesił postępowanie w sprawie wybudowanego pawilonu handlowo-usługowego ze względu na konieczność zakończenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. DWINB oddalił zażalenie na powyższe postanowienie (postanowienie z dnia [...]). Skarżący – jak sam podaje – już w 2000 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego ze skargą na bezczynność PINB w Oławie w przedmiocie rozbiórki rozpoczętej budowy pawilonu. W wyroku który zapadł w wyniku wniesienia tej skargi - w której skarżący podnosił podobne argumenty i żądania jak w skardze obecnie rozpoznawanej - NSA stwierdził, że postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego w przedmiocie rozbiórki przedmiotowego pawilonu handlowo- usługowego zostało zawieszone wspomnianym wcześniej postanowieniem PINB z dnia [...] r. nr [...]. Zawieszenie to zostało przez Sąd wyrokiem z dnia [...] r. ( [...]) ocenione jako zgodne z prawem. Również w wyroku oceniającym legalność postanowienia zawieszającego postępowanie NSA podkreślił, że zawieszona sprawa dotyczy ewentualnej rozbiórki obiektu budowlanego. Bezsprzecznie zatem już wówczas, NSA w wydanych orzeczeniach ocenił i uznał, że postępowanie z wniosku J K z dnia [...] r. zostało zawieszone postanowieniem PINB z dnia [...]r. nr [...]., które to postępowanie co wypada mocno podkreślić, toczyło się w sprawie określonej w tym akcie jako sprawa wybudowanego pawilonu handlowo – usługowego. Tym samym przyjąć należało, że postępowanie przed PINB toczące się w sprawie wybudowania pawilonu handlowo-usługowego obejmowało wniosek J K z dnia [...] r. i dotyczyło również ewentualnej rozbiórki przedmiotowego pawilonu handlowego. Rozstrzygnięcie w tej sprawie uzależnione zaś było – na ówczesny moment – od rozstrzygnięcia kwestii związanych z udzieleniem inwestorowi pozwolenia na budowę lub kontynuowania robót, gdyż dopiero po ich ostatecznym rozwiązaniu możliwie będzie prawidłowe rozpatrzenie wniosku w przedmiocie rozbiórki. Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku zwrócił skarżącemu uwagę, że obowiązek załatwienia sprawy w formie decyzji nie jest jednoznaczny z uwzględnieniem wniosku skarżącego o wydanie nakazu rozbiórki. Na podstawie akt sądowych [...], Sąd ustalił także, że kolejną skargę na bezczynność PINB w sprawie niewykonania nakazu rozbiórki skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 13 lutego 2004 r. z podobną argumentacją. Skarga ta została przez zakwalifikowana jako skarga na bezczynność PINB w sprawie budowy obiektu budowlanego i prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r. oddalona jako niezasadna. W tych okolicznościach nie przyjąć należało, że postępowanie prowadzone przed PINB w sprawie wybudowanego pawilonu handlowo – usługowego jest postępowaniem w tej samej sprawie która zainicjowana zostało wystąpieniem skarżącego z dnia [...] r. i co do której Wojewoda Wrocławski nakazał jej rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej. Obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w sposób określony w art. 104 k.p.a. istnieje od momentu wszczęcia postępowania administracyjnego w jednym z trybów przewidzianych w art. 61 § 1 k.p.a. tzn. na zasadzie skargowości (czyli na żądanie strony) - w sytuacjach, gdy przedmiotem żądania jest uzyskanie prawa (uprawnienia), lub na zasadzie oficjalności (z urzędu) - w przypadkach, gdy efektem przeprowadzonego postępowania może być nałożenie na określony podmiot obowiązku. Taka generalna reguła procesowa dotycząca możliwości inicjowania postępowania w konkretnej (indywidualnej) sprawie administracyjnej ma zastosowanie również do postępowań prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.). Zgodnie z koncepcją ustawodawcy wynikającą z przepisów rozdziału 8 powołanej powyżej ustawy, organy nadzoru budowlanego działają w formule organów policyjnych i uprawnione są do podejmowania czynności kontrolnych, sprawdzających oraz interwencyjnych. Taka pozycja ustrojowa i materialnoprawna powoduje, że od ich oceny i dokonanych przez nie ustaleń uzależnione jest wszczęcie postępowania w spawie administracyjnej, którego celem jest konkretyzacja obowiązku określonego w ustawie – Prawo budowlane. Celem postępowania administracyjnego jest bowiem zawsze nowe ukształtowanie sytuacji prawnej podmiotu określonego wg kryteriów przyjętych w przepisie art. 28 kpa lub przepisach szczególnych (np. art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane) poprzez nałożenie obowiązku (lub nadanie uprawnienia). Konstrukcja przepisów ustawy – Prawo budowlane, wskazujących na właściwość organów nadzoru budowlanego uprawnia do stwierdzenia, że dotyczą one sytuacji, w których realizowanie postulatu państwa prawa wymaga określonej interwencji tego organu administracji publicznej poprzez podjęcie wstępnych czynności, przeprowadzenie postępowania w uzasadnionych przypadkach i orzeczenie o obowiązkach. Postępowania takie ze względu na charakter i istotę przedmiotu sprawy wszczynane są z urzędu po dokonaniu przez organ wiarygodnych ustaleń wstępnych. Jeżeli ustalenia takie pozwalają uznać ewentualną ingerencję organu nadzoru budowlanego za zbędną czy bezpodstawną to niezasadne jest wszczynanie postępowania wyłącznie z racji literalnego formalizmu, który jest niepożądany ze względu na zasady ekonomii procesowej i interes społeczny. Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić trzeba, że PINB w Oławie – po przejęciu kompetencji KUR w Oławie - prowadził na zasadzie oficjalności czynności procesowe związane z budową spornego pawilonu handlowo – usługowego pomimo, że zostały one zainicjowane wystąpieniem skarżącego zawartym we wniosku z dnia [...] r. Czynności te prowadzone były w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego przez Wojewodę Wrocławskiego decyzji KUR w Oławie z dnia [...] r. nr [...] w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowalnego oraz decyzji z dnia [...] r. nr [...] w sprawie częściowej zmiany decyzji KUR z dnia [...] r. (orzeczenia Wojewody z dnia [...] nr [...] i z dnia [...] r, nr [...]). Sprawa tocząca się przed organem nadzoru budowlanego dotyczyła zatem kwestii likwidacji niezgodnego z prawem wybudowania obiektu budowlanego na skutek wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznego pozwolenia na budowę. Likwidacja ta powinna być przeprowadzona przy zastosowaniu regulacji prawnych zawartych w art. 48 lub art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane i może – ale nie musi – zakończyć się orzeczeniem o nakazie rozbiórki obiektu. Przywołane przepisy prawa materialnego wskazują, że rozstrzygnięcie w takiej sprawie zapada w formie decyzji administracyjnej, co oznacza, że organ nadzoru budowanego przed wydaniem decyzji zobligowany jest wszcząć i prowadzić postępowanie administracyjne, zgodnie z regułami k.p.a. Jak już to zauważono, postępowanie administracyjne w takiej sprawie wszczynane jest przez organ nadzoru budowanego z urzędu, a zatem to organ ustala zakres i podstawy materialnoprawne prowadzonego postępowania. Tym samym brak podstaw do twierdzenia, że wniosek skarżącego z dnia [...]r. wszczął odrębne postępowanie administracyjne w sprawie nakazu rozbiórki które nie zostało zakończone w formie decyzji administracyjnej. Przed PINB nie toczą się dwa odrębne postepowania w sprawie wybudowania obiektu i w sprawie rozbiórki tego obiektu. Jak już to wyżej wskazano, żądanie nakazu rozbiórki skarżącego objęte jest postępowaniem w sprawie wybudowania obiektu budowlanego prowadzonego przez PINB w Oławie, co również w sposób jednoznaczny wynika też z orzeczenia NSA z dnia [...] r. ([...]). W takiej sytuacji koniecznym było zbadanie, czy tak jak twierdzi skarżący PINB pozostaje w bezczynności w załatwieniu tej sprawy. Zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna podlega załatwieniu przez wydanie decyzji, chyba, że przepisy stanowią inaczej. Decyzja rozstrzyga zaś sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 k.p.a.). Ten inny sposób to umorzenie postępowania w przypadku spełnienia przesłanki jego bezprzedmiotowości lub na wniosek stron ( art. 105 § 1 i § 2 k.p.a.). W doktrynie i orzecznictwie przyjęto, że z bezczynnością organu mamy do czynienia, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy, jak też, gdy co prawda prowadzi postępowanie, lecz nie zakończy go wydaniem stosownej decyzji. Celem skargi na bezczynność organu jest spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Terminy załatwienia spraw administracyjnych określone zostały w rozdziale 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Według art. 35 organy administracji obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki. W § 3 tego artykułu przewidziane zostały ustawowe terminy maksymalne dla załatwienia sprawy. Rozpoczynają one swój bieg, w przypadku organu pierwszej instancji, w momencie wszczęcia postępowania - tj. w dacie doręczenia żądania organowi lub w dacie wszczęcia postępowania z urzędu, a kończą się z chwilą wydania decyzji administracyjnej. Analiza wymienionych przepisów wskazuje, że dla załatwienia sprawy wyznaczono termin "niezwłoczny" a termin miesięczny i dwumiesięczny dla spraw szczególnie skomplikowanych. Terminy te mogą być przedłużane na zasadach określonych w art. 36 § 1 k.p.a., albo mogą być wyznaczane terminy dodatkowe zgodnie z art. 37 § 2 k.p.a. Po odniesieniu tych uregulowań do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że nie można wskazanemu przez stronę skarżącą organowi postawić zarzutu bezczynności. Chronologia zdarzeń wynikająca z uzyskanych akt administracyjnych oraz akt sądowych wskazuje, że w PINB w związku ze stwierdzeniem przez Wojewodę Wrocławskiego nieważności pozwolenia na budowę przedmiotowego pawilonu handlowego, decyzją z dnia [...] r. - na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowane, nałożył na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. DWINB decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję PINB z dnia [...] r. w części określającej obowiązki i termin ich wykonania i orzekając w tym zakresie zobowiązał inwestora do dostarczenia wymienionych dokumentów oraz ustalił nowy termin dla wykonania tego obowiązku; w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Po wywiązaniu się inwestora z nałożonych obowiązków PINB w dniu [...] r. decyzją nr [...] udzielił mu pozwolenia na użytkowanie parteru spornego pawilonu handlowo – usługowego. Następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] r. PINB w Oławie umorzył na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane oraz art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie w sprawie wybudowania przez W S przedmiotowego pawilonu handlowo – usługowego, jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że inwestor wykonał obowiązki wynikające z jego decyzji z dnia [...] oraz z decyzji DWINB z dnia [...] r., wobec czego prowadzenie dalszego postępowania legalizacyjnego stało się bezprzedmiotowe. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją DWINB z dnia [...] r. nr [...] z tym, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. – wydaną po rozpatrzeniu wniosku J K - na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - stwierdził nieważność wskazanej wyżej decyzji odwoławczej z dnia [...] r. uznając, że wydana ona została z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja podjęta w trybie nieważnościowym została utrzymana w mocy, po rozpatrzeniu wniosku J K o ponowne rozpatrzenie sprawy, a skarga i skarga kasacyjna wniesione przez skarżącego zostały oddalone – odpowiednio wyrokiem WSA w Warszawie z dnia [...] r. (sygn.akt [...]) i wyrokiem NSA z dnia [...] r. ([...]). Dodać należy, że w wyniku skargi J K WSA we Wrocławiu wyrokiem z dnia [...] r. ([...]) stwierdził nieważność decyzji DWINB z dnia [...] r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z dnia [...]r. nr [...]. W rezultacie podjętych orzeczeń zaistniał stan w którym DWINB ponownie zobligowany był do rozpatrzenia odwołania J K od decyzji PINB z dnia [...] r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wybudowania pawilonu handlowo – usługowego. W związku z powyższym decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Ta decyzja została następnie zaskarżona przez J K do WSA, który uchylił ją wyrokiem z dnia [...] r. [...]. Od tego wyroku wywiedziona została skarga kasacyjna i jest on nieprawomocny. Mając na uwadze, że skarżący wniósł skargę na bezczynność powiatowego inspektora nadzoru budowlanego której celem było zobowiązanie organu do załatwienia sprawy, Sąd stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie może uwzględnić wniesionej skargi. Na dzień dzisiejszy w obrocie prawnym pozostaje bowiem decyzja PINB z dnia [...] r. umarzająca postępowanie w sprawie wybudowanego pawilonu handlowo-usługowego, obejmującej również wniosek J K o nakazanie rozbiórki tego obiektu. Tym samym postępowanie przed PINB w powyżej sprawie, w chwili wniesienia skargi oraz w chwili podjęcia przez sąd orzeczenia co do skargi na bezczynność, należało uznać za zakończone. O ile dojdzie do uprawomocnienia się wyroku WSA z dnia [...] r. decyzja PINB z dnia [...] r. będzie poddana ponownej kontroli w toku instancji przez DWINB. Niezależnie jednak od prawidłowości tej decyzji, Sąd nie może zobowiązać organu do wydania aktu kończącego postępowanie. Odrębną bowiem kwestią jest to, że decyzja z dnia [...] r. nie odpowiada oczekiwaniom skarżącego wyrażonym w jego wniosku z dnia [...] r. tzn. nie jest to decyzja orzekająca o nakazie rozbiórki spornego obiektu, jak również to, że zapadła ona pomimo braku podjęcia przez organ zawieszonego postępowania. Te okoliczności, dotyczące legalności przedmiotowego aktu, nie mogą być przedmiotem kontroli w ramach skargi na bezczynność organu. Dodać wypada, że przedmiotem odrębnego postępowania sądowego była skarga na bezczynność organu w postępowaniu wpadkowym dotyczącym zawieszonego postępowania, która została przez Sąd w wyroku z dnia [...] r. [...] uwzględniona. Niezależnie jednak od zgodności z prawem, decyzja z dnia [...] r. kończy postępowanie przed PINB w sprawie dotyczącej nielegalnego wybudowania pawilonu handlowo – usługowego. Tak określony przedmiot sprawy obejmuje również ewentualną możliwość uwzględnienia wniosku skarżącego o orzeczenie nakazu rozbiórki, o ile zaistnieją ku temu ustawowe przesłanki. Sąd nie mógł natomiast zaaprobować stanowiska skarżącego, że wskazany wniosek spowodował zawisłość przed organami nadzoru budowlanego odrębnej sprawy o nakaz rozbiórki. Powodowałoby to konieczność prowadzenia przez PINB dwóch postępowań w tej samej sprawie administracyjnej, co jest niedopuszczalne, gdyż mogłoby prowadzić do wydania dwóch merytorycznych decyzji w tej samej sprawie. Wobec przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych i prawnych, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. Sąd orzekał jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło