II SAB/Wr 49/11

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 10 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w przedmiocie rozpoznania wniosku dotyczącego rozbiórki pawilonu handlowo- usługowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uiszczenie opłaty kancelaryjnej (od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku) w wysokości 100 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując w uzasadnieniu, iż ma 63 lata i choruje na przewlekłą chorobę kręgosłupa, aktualnie pozostaje bez pracy, utrzymuje się z "odszkodowania" w wysokości 700 zł. Dodał, iż posiada zadłużenie w wysokości 57.300 zł z tytułu niespłaconych pożyczek. Wśród posiadanych składników majątkowych skarżący wymienił nieukończony pawilon handlowy o pow. 88, 80 m2. Poinformował, że jego wydatki kształtują się następująco: koszt wyżywienia - ok. 400 zł; koszt lekarstw- ok. 100 zł; opłata za telefon- 30 zł; opłaty pocztowe, koszt dojazdów, ubezpieczenie na życie, koszt przepisywania pism i inne różne usługi ok. 170 zł. Dodał, że pozostaje w związku małżeńskim, jego żona otrzymuje niską emeryturę, opłaca swoje wydatki i posiada osobisty majątek. Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżącego swojej sytuacji finansowej i majątkowej, doręczone wnioskodawcy w dniu 27 sierpnia 2012 r., zostało pozostawione bez odpowiedzi. W dniu 31 sierpnia 2012 r. wpłynęła do Sądu skarga kasacyjna sporządzona przez adwokata z wyboru. W tym samym dniu w kasie tut. Sądu (dowód wpłaty KWT nr 258) uiszczony został wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t. jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 )). W ocenie Sądu wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. Skarżący nie wykazał bowiem, że konieczność poniesienia przez niego kosztów postępowania mogłoby spowodować uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania w szczególności, iż z akt sprawy wynika, że wnioskodawca uiścił wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł i zatrudnił zawodowego pełnomocnika do jej sporządzenia. Powyższe świadczy o tym, iż skarżący posiada środki z których jest w stanie opłacić należne koszty postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca (mimo wezwania) nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową, np. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu (choćby dorywczego) uzyskiwanego przez siebie i swoją żonę); nie złożył do akt dokumentu potwierdzającego wysokość wskazanego przez siebie we wniosku zadłużenia; nie przedłożył aktualnych wyciągów z posiadanych przez siebie (lub osoby prowadzące z nim gospodarstwo domowe) rachunków bankowych (w szczególności tego na które wpływa jego dochód z tytułu tzw. odszkodowania); nie złożył również deklaracji podatkowych za rok 2011 oraz dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu w postaci tzw. "odszkodowania"; nie wskazał czy korzysta ze wsparcia osób trzecich lub pomocy społecznej; nie wyjaśnił dlaczego nie zlikwidował dotychczas działalności gospodarczej skoro przyczyną zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej jest brak środków pieniężnych (m.in. na składkę do ZUS); nie wskazał także z jakich źródeł czerpał środki na pokrycie dotychczasowych kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz innych sprawach toczących się przed tut. Sądem (w tym na opłacenie wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika z wyboru); nie wskazał dlaczego nie czyni starań by znieść z byłą żona współwłasność dość licznie posiadanych i wartościowych składników majątkowych; nie określił również dlaczego nie rejestruje się jako osoba bezrobotna lub nie czyni starań o uzyskanie świadczenia rentowego. Skarżący pozostaje w błędzie uważając, że istnieją okoliczności zwalniające go z obowiązku przedstawienia sytuacji majątkowej i finansowej osób prowadzących z nim gospodarstwo domowe (np. żony). Ustawowym uprawnieniem Sądu (art. 252 p.p.s.a.) jest domaganie się od wnioskodawcy przedstawienia dokładnych dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy (i innych osób prowadzących z nim gospodarstwo domowe), a zatem w tej sytuacji art. 23 ust 1 pkt. 2 ustawy o ochronie danych osobowych pozwala na gromadzenie i przetwarzanie przez Sąd tego rodzaju danych bowiem "jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa". Dodać przy tym można, iż obowiązkiem każdego pracownika Sądu jest zachowanie w tajemnicy informacji jakie uzyskał w związku z wykonywanie swoich czynności służbowych, a zatem nie istnienie niebezpieczeństwo ujawnienia danych. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Wskazać również trzeba, że skarżący w innych prowadzonych przed tut. Sądem postępowaniach, uiszcza należne opłaty sądowe, a w niektórych sprawach (np. o sygn. akt II SA/Wr 385/06) zatrudnił nawet zawodowego pełnomocnika. Nie można nie zauważyć także, iż skarżący od kilku już lat niezmiennie przedstawia swoją sytuację materialną, co nakazuje wątpić w prawdziwość tych informacji. Wciąż również nie czyni starań by znieść z byłą żoną współwłasność dość licznie posiadanych i wartościowych składników majątkowych. Zauważyć także należy, że nadal nie zarejestrował się jako osoba bezrobotna, a w swoich wnioskach skarżący wciąż określa posiadane zadłużenie na kwotę ok. 57. 300 zł, a zatem przyjąć należy, iż skarżący nie czyni w rzeczywistości nic by to zadłużenie zredukować, a zatem spłata tego długu nie stanowi ograniczenia możliwości finansowych skarżącego (tj. nie zmniejsza kwoty uzyskiwanego aktualnie dochodu). Odnosząc do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, iż zgodnie z art. 246 § 3 p.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie zostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W niniejszej sprawie skarżący nie czekając na rozstrzygnięcie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy zatrudnił zawodowego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej, a tym samym zaszła okoliczność wykluczając możliwość ustanowienia mu jednocześnie zawodowego pełnomocnika z urzędu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.