II SAB/Wr 49/11

PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-01-28

Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie należności sądowej z tytułu nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że jej sytuacja rodzinna, majątkowa i wysokość dochodów uniemożliwiają uiszczenie tej opłaty, a ściągnięcie należności spowodowałoby nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki?
Ratio decidendi
Wniosek o umorzenie należności sądowej nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że jej sytuacja rodzinna, majątkowa i wysokość dochodów uniemożliwiają uiszczenie opłaty, a ściągnięcie należności spowodowałoby nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, który musi poprzeć swoje twierdzenia stosownymi dokumentami.
Stan faktyczny
Skarżący J.K. złożył wniosek o umorzenie należności sądowej z tytułu nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, powołując się na trudną sytuację finansową. Pomimo wielokrotnych wezwań do uzupełnienia braków formalnych i przedłożenia dokumentów potwierdzających jego stan majątkowy i dochody, skarżący nie wykazał w sposób wyczerpujący spełnienia przesłanek do umorzenia opłaty. Sąd odmówił umorzenia należności.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono umorzenia należności sądowej z tytułu nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w zakresie przekraczającym kwotę 50 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2014 r. wniosku J.K. o umorzenie należności sądowej z tytułu nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w zakresie przekraczającym kwotę 50 zł w sprawie ze skargi J.K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w przedmiocie rozpoznania wniosku dotyczącego rozbiórki pawilonu handlowo-usługowego zarządza odmówić umorzenia należności sądowej z tytułu nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w zakresie przekraczającym kwotę 50 zł. Zarządzeniami z dnia 17 lipca 2012 r. oraz 20 maja 2013 r. wezwano dwukrotnie skarżącego do dobrowolnego uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w kwocie 100 zł, wskazując jednocześnie, że jeżeli powyższa opłata nie zostanie uiszczona w terminie 7 dni przewodniczący zarządzi jej ściągnięcie od strony. W odpowiedzi na powyższe wezwanie J.K. wniósł o umorzenie opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wywodząc, że w obecnej sytuacji finansowej nie jest w stanie uiścić powyższej kwoty. Skarżący podniósł, że ma 64 lata, w chwili obecnej pozostaje bez pracy, nie posiada akcji i obligacji, oszczędności złotówkowych i dewizowych, ani samochodu osobowego ani ciężarowego. Do wniosku dołączył wyciąg ze swojego konta bankowego. Pismem z dnia 17 czerwca 2013 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych powyższego wniosku poprzez nadesłanie oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym, o dochodach małżonka pozostającego we wspólności majątkowej - a ponadto w celu udokumentowania stanu majątkowego - wskazanie na wszelkie inne okoliczności uzasadniające składany wniosek. W odpowiedzi na powyższe wezwanie J.K. wskazał, że jego żona nie wyraża zgody na podanie jej dochodów uzyskiwanych ze świadczenia emerytalnego, majątku osobistego oraz innych danych, gdyż stanowi to jej majątek odrębny z pierwszego małżeństwa. Nadto skarżący oświadczył, że nie korzysta z pomocy społecznej oraz, że nie posiada środków finansowych na opłacenie opłaty kancelaryjnej. Załączył także wyciąg z rachunku bankowego jak też oświadczenie żony – J.K.. Zarządzeniem z dnia 23 lipca 2013 r. Przewodniczący Wydziału II odmówił umorzenia należności sądowej w kwocie 100 zł z tytułu nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Na powyższe zarządzeniem skarżący wniósł zażalenie, które postanowieniem NSA z dnia 1 października 2013 r. (sygn. akt II OZ 819/13) zostało oddalone. Zarządzaniem z dnia 27 listopada 2013 r. wezwano skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w terminie 7 dni pod rygorem egzekucji. Pismem z dnia 23 grudnia 2013 r. J.K. wniósł o częściowe umorzenie należności sądowej, tj. opłaty kancelaryjnej, w zakresie przekraczającym kwotę 50 zł, wskazując, że nie posiadając gotówki, nie wykupuje recept , na dowód czego dołączył ową receptę. Pismem z dnia 27 grudnia 2013 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych powyższego wniosku poprzez nadesłanie świadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym, o dochodach małżonka pozostającego we wspólności majątkowej, a ponadto wszelkie inne okoliczności uzasadniające składany wniosek oraz w celu udokumentowania stanu majątkowego - przedłożenia dokumentów źródłowych, tj.: 1. odpisy (kserokopie) zeznań podatkowych za 2012 r. wnioskodawcy i pełnoletnich osób prowadzących z wnioskodawcą gospodarstwo domowe; 2. informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz posiadanych gruntach; 3. wyciągi lub wykazy z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, za ostatnie dwa miesiące, wnioskodawcy i pełnoletnich osób prowadzących z wnioskodawcą gospodarstwo domowe; 4. zaświadczenia za ostatnie dwa miesiące o wysokości wynagrodzeń (świadczenia emerytalnego lub rentowego) wnioskodawcy i innych osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym; 5. zaświadczenia o wysokości zasiłków z tytułu ubezpieczenia społecznego, pomocy społecznej lub bezrobocia (z prawem do zasiłku lub bez takiego prawa) oraz innych należności i otrzymywanych świadczeń, jeżeli takie są pobierane przez wnioskodawcę i inne osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym; 6. dokumenty dotyczące obciążeń i zobowiązań finansowych, tj.: kosztów utrzymania domu (tj. opłaty z gaz, energię elektryczną, czynsz, wodę, wywóz śmieci, koszt lekarstw itd.), kredytów. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 22 stycznia 2014 r. wskazał ponownie, że jego żona nie wyraża zgody na podanie jej dochodów uzyskiwanych ze świadczenia emerytalnego, majątku osobistego oraz innych danych, gdyż stanowi to jej majątek odrębny z pierwszego małżeństwa. Nadto skarżący oświadczył, że nie korzysta z pomocy społecznej. Załączył także wyciąg z rachunku bankowego z dnia 2 stycznia 2014 r., z którego wynika jasno, że skarżący nie posiada środków finansowych na koncie. Przewodniczący Wydziału II w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu zważył, co następuje: Art. 229 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "u.p.p.s.a.", stanowi, że m.in. należności z tytułu nieuiszczonych grzywien orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym mogą być umorzone lub zapłata tej należności może być odroczona albo rozłożona na raty, jeżeli jej ściągnięcie byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami. Stosowanie zaś do przepisu § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. Nr 221, poz. 2194), podjętego na podstawie art. 229 § 2 u.p.p.s.a., umorzenie należności sądowych może nastąpić z urzędu lub na wniosek dłużnika. Zgodnie z przepisem § 3 w/w rozporządzenia należności sądowe mogą być umorzone na wniosek dłużnika w części lub w całości, jeżeli dłużnik wykaże, że z uwagi na swoją sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów nie jest w stanie ich uiścić, a ściągnięcie należności w drodze egzekucji spowodowałoby dla dłużnika lub jego rodziny nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki. W realiach niniejszej sprawy wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie. Wskazać bowiem należy, że skarżący nie wywiązał się z obowiązku uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek przyznania wnioskowanego uprawnienia. Zaniechał on przedłożenia do akt sprawy dokumentów, które obrazowałyby jego pełną sytuację majątkową potwierdzającą fakt, że nie dysponuje środkami, z których mógłby uiścić częściowo opłatę kancelaryjną w kwocie 50 zł od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jedynie ogólnikowo wskazał, że nie posiada stosownych środków finansowych na uiszczenie niniejszej opłaty oraz załączył wyciąg z rachunku bankowego oraz oświadczenie małżonki, w którym oświadcza, że nie wyraża zgody na ujawnienie wysokości otrzymywanego świadczenia emerytalnego. Ponadto, wnioskodawca nie przedłożył również na wezwanie Przewodniczącego Wydziału II stosownych dowodów, a przesłany wyciąg z konta bankowego jest nieczytelny. Z nadesłanego wyciągu mogłoby wynikać jedynie, że wnioskodawca nie ma na tym koncie środków finansowych. Jednakże wnioskodawca nie nadesłał ani zeznania podatkowego za 2012 r., ani informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz posiadanych gruntach, ani zaświadczenia za ostatnie dwa miesiące o wysokości wynagrodzeń (świadczenia emerytalnego lub rentowego), ani żadnego dokumentu dotyczącego obciążeń i zobowiązań finansowych, tj.: kosztów utrzymania domu (tj. opłaty z gaz, energię elektryczną, czynsz, wodę, wywóz śmieci, koszt lekarstw itd.), kredytów. Tymczasem to na wnioskodawcy ciąży obowiązek nie tylko rzetelnego i wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, ale także poparcia powoływanych okoliczności środkami dowodowymi. Tylko wykazanie przez wnioskodawcę w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia on warunki umorzenia należności sądowej, prowadzić może do uwzględnienia wniosku. Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał, że z uwagi na swoją sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów nie jest w stanie częściowo uiścić opłaty sądowej, a ściągnięcie należności w drodze egzekucji spowodowałoby dla niego nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki. Tym samym wniosek o umorzenie należności z tytułu nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej nie mógł zostać uwzględniony. Stąd na podstawie art. 229 § 1 u.p.p.s.a. w związku z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym, orzeczono jak w sentencji. Na marginesie należy wskazać, że rozpatrywany wniosek jest ponownym wnioskiem o umorzenie należności sądowej. Składając zarówno pierwszy jak i drugi wniosek skarżący nie wykazał, że z uwagi na swoją sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów nie jest w stanie uiścić opłaty sądowej, a ściągnięcie należności w drodze egzekucji spowodowałoby dla niego nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki. Nie poprał też swoich wniosków – na wezwanie Przewodniczącego Wydziału II - żadnymi dokumentami. Wnioskodawca zatem doskonale wie, że to na nim ciąży obowiązek wykazania przesłanek do umorzenia opłaty sądowej. Zostało to również potwierdzone postanowieniem NSA z dnia 1 października 2013 r. (sygn. akt II OZ 819/13). Mimo tej wiedzy wnioskodawca do raz drugi wniosku o umorzenie należności sądowej nie uzupełnił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło