II SAB/Wr 49/16

Dnia 18 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M.Sz. na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie dokonania zmian zapisów w ewidencji gruntów i budynków I. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje organ do wydania aktu załatwiającego podanie skarżącej w terminie 14 dni liczonych od dnia doręczenia odpisu wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności wraz z aktami sprawy; III. oddala skargę w zakresie wniosku o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; IV. zasądza od Wójta Gminy M. na rzecz skarżącej M.Sz. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 3.08.2015 r. skarżąca wniosła do organu wniosek o "dokonanie w odpowiednim trybie administracyjnym zmiany zapisów w danych ewidencyjnych dotyczących obszarów i granic w/w nieruchomości gruntowej (to jest działki nr 640 przyległej do budynku przy ul [...] w M.) tak, aby w swoim zarysie ... nie obejmowała gruntu, na którym posadowiony jest budynek gospodarczy ... na działce nr 642/1 na której posadowiony jest budynek mieszkalny nr 19 (nieruchomość skarżącej), zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym wynikającym z aktu notarialnego z dnia 15.05.2009 r. rep. [...]". Wniosek zawierał obszerne uzasadnienie faktyczne i prawne oraz załączniki. Wobec milczenia organu skarżąca w dniu 2.12.2015 r. złożyła ponaglenie. Kolejno w dniu 20.04.2016 r. złożyła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, powołując art. 37 § 1 i 2 k.p.a. Dopiero na żądanie organu wyższego stopnia Wójt w dniu 10.05.2015 r. skierował do tego organu oraz do skarżącej wyjaśnienie, że "uwagi" skarżącej odnoszą się do kodeksu postępowania cywilnego. Jak napisał "ustawodawca nie przewidział decyzji administracyjnej mającej skorygować akt notarialny, zatem nie naruszono zasad dotyczących terminu załatwienia spraw, jednocześnie przepraszam za brak odpowiedzi wyjaśniających obowiązujący stan prawny". Pismem z dnia 2.06.2016 r. SKO w J.G. "odpowiadając na zażalenie" skarżącej wskazało, że domaga się ona przywrócenia stanu nieruchomości na dzień sprzedaży (15 maja 2009 r.), kiedy wraz z innymi osobami nabyła komórki w budynku gospodarczym, położone na działce nr 642/1. W ocenie SKO podanie skarżącej nie dotyczy sprawy rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej i do jego załatwienia nie mają zastosowania przepisy KPA. Skoro podanie dotyczy kwestii prawidłowości sprzedaży lokalu mieszkalnego z pomieszczeniem przynależnym, to do jego załatwienia nie stosuje się w szczególności przepisów art. 35 - 37 k.p.a. Właściwym do rozpatrzenia sprawy jest sąd "cywilnoprawny". SKO nie jest organem właściwym do rozstrzygania sporów w zakresie wskazanym w zażaleniu. Jednocześnie SKO zobowiązało Wójta do szybkiego i prawidłowego podjęcia możliwie wszelkich czynności "mających na załatwienie" wniosku skarżącej oraz poinformowało skarżącą, że organem właściwym do rozpatrzenia skargi (art. 229 pkt 3 k.p.a.) dotyczącej działalności wójta jest rada gminy. W dniu 26 października 2016 r. skarżąca złożyła skargę na bezczynność Wójta, w której domagała się zobowiązania tego organu do wydania odpowiedniego aktu, dokonania kontroli przewlekłości postępowania, zobowiązania organu do ukarania winnego pracownika, orzeczenia że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenia zwrotu kosztów. W uzasadnieniu skargi wskazała, że Wójt przedstawia treść jej wniosku niezgodnie z jego brzmieniem. Powtórzyła, że nie kwestionuje prawidłowości umowy sprzedaży, lecz domaga się doprowadzenia treści ewidencji gruntów do zgodności z tą umową. Podstawą prawną sprawy jest Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r., poz. 169 oraz rozporządzenie wykonawcze z dnia 29 marca 2001 r. (Dz.U. z 2016 r., poz. 1034), co zostało wyjaśnione w wyroku II SA/Wr 680/13, a jest nią w szczególności art. 24 ust. 2b pkt 1d p.g.i k. Kolejno omówiła zagadnienia prawne wynikające z art. 61, art. 28, art. 35 i art. 36 k.p.a. w nawiązaniu do orzecznictwa sądowego. Podkreśliła, że organ nie podjął jakichkolwiek czynności na skutek podania skarżącej. Organ przy piśmie z dnia 17.11.2016 r. jedynie "przekazał" skargę, co nie stanowiło odpowiedzi na skargę, czyli odniesienia się do argumentacji zawartej w skardze wraz z oceną jej zasadności. Organ twierdził, że "sprawa ... dotyczy postępowania wynikającego z kodeksu cywilnego" a ponadto, że o treści umowy sprzedaży lokalu decydują dokumenty poprzedzające jej zawarcie, nie zaś postanowienia umowne zawarte w umowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Organ po wpłynięciu wniosku skarżącej nie raczył skierować do niej jakiegokolwiek pisma. W korespondencji z SKO doręczonej skarżącej do wiadomości, organ powołał brzmienie art. 1 k.p.a. Mogło to uzasadniać domysł, że być może organ zdążył się zapoznać z ustawą z dnia 14 czerwca 1960 r. (obecnie Dz. U. z 2016 r. , poz. 23). Jednak zachowanie się organu nasuwa obawę, czy to nastąpiło. Będzie więc być może stanowiło nowość dla organu wskazanie, że z proceduralnego punktu widzenia pismo obywatela skierowane do jakiegokolwiek organu może stanowić albo podanie (art. 63 k.p.a.), albo skargę powszechną (art. 227, ale patrz art. 233, art. 234, art. 235, a ponadto art. 231 i art. 240 k.p.a.), albo pismo nie mające znaczenia procesowego. W każdym z tych przypadków procedura administracyjna ustanawia powinność organu niezwłocznego podjęcia czynności w stosunku do osoby wnoszącej pismo. Czynności te nie zawsze podejmowane są w ramach postępowania administracyjnego, które mogło zostać wszczęte przez wniesienie danego pisma. Brak podjęcia przez organ wymaganych ustawą procesową czynności może mieć miejsce w toku wszczętego postępowania i jeżeli połączone jest z zachowaniem organu wyłączającym jego bezczynność (np. stosował art. 36 k.p.a.) to tworzy stan określony jako przewlekłe prowadzenie postępowania. Przewlekłość ta może więc wystąpić jedynie w trakcie postępowania. Natomiast bezczynność, jako nieuzasadnione niezałatwienie sprawy w terminie, może mieć miejsce również poza toczącym się postępowaniem, czyli ponadto przed jego wszczęciem (bezczynność dotycząca czynności procesowych organu wymaganych od niego ustawowo do podjęcia w okresie poprzedzającym wszczęcie postępowania, przykładowo podjęcie aktu wszczęcia postępowania w art. 149 § 1 k.p.a.) lub po jego zakończeniu (gdy ustawa wymaga jakiejś czynności organu). W nin. sprawie dla obu stron pismo stanowiło podanie, przy czym dla skarżącej było to żądanie skierowane do organu administracji geodezyjnej, zaś dla organu podanie, do którego załatwienia właściwy jest sąd powszechny. Organ po zaznajomieniu się z art. 66 § 3 k.p.a. będzie wiedział, jaki akt powinien wówczas wydać, aby uniknąć zarzutu bezczynności. Do stwierdzenia stanu bezczynności organu zbędne było ustalenie, czy organ, jest właściwy (patrz art. 6a p.g. i k.) a poprzez to uprawniony do stosowania art. 61a k.p.a., art. 64 § 2 k.p.a. lub przepisów ustawy (np. art. 22 p.g. i k., na temat szczegółów patrz wyrok II SA/Wr 746/15), czy też jedynie stosowania art. 65 § 1 lub właśnie art. 66 § 3 k.p.a. W każdym bowiem z opisanych przypadków organ musiał wydać jakiś akt (zawiadomienie, postanowienie, decyzję) i go nie wydał. Ignorowanie podania strony i jasnych powinności ustawowych dowodziło bezczynności organu połączonej z rażącym naruszeniem prawa. Jak już wyjaśniono, nie mało miejsca przewlekłe prowadzenie postępowania. Dlatego i zgodnie z art. 149 § 1 i 3, § 1a oraz art. 200 p.p.s.a. a ponadto art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.