II SAB/Wr 5/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. i M.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. i M.W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w przedmiocie wykonania postanowienia D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 21 października 2014 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu ponowny formularz wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wskazali w nim, że na dochód dwuosobowej rodziny składają się ich emerytury w wysokości (co wynika z kserokopii nadesłanych odcinków) 1262,50 zł (D.W.) i 1518,55 zł (M.W.), co daje łączny dochód w kwocie 2781,05 zł. Prócz emerytur nie posiadają żadnych innych źródeł dochodu. Wśród posiadanych składników majątkowych wymienili udziały we własności działek gruntu nr 96/1 i 96/2 w N.D. o łącznej pow. 2488 m2. Nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych. Pismem z dnia 27 października 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w związku z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, przypomniał, że już w niniejszej sprawie kwestia przyznania wnioskodawcom prawa pomocy była niedawno oceniana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który uznał za słuszne nieuwzględnianie wniosku przez Sąd I instancji. W związku z powyższym wezwał wnioskodawców w terminie 7 dni o wykazanie, że od rozpoznania poprzedniego wniosku w tym przedmiocie (postanowienie z dnia 10 lipca 2014 r.) zmieniła się ich sytuacja finansowa i majątkowa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie aktualnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Gdyby obiektywnie okazało się, że taka zmiana sytuacji nastąpiła i gdyby wnioskodawcy podtrzymywali swój wniosek wezwano skarżących do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez nadesłanie kserokopii dokumentów oraz do wyjaśnienia określonych okoliczności, wskazując jednocześnie, że w przeciwnym razie rozpoznanie wniosku nastąpi na podstawie znajdujących się tylko w aktach dokumentów.   Powyższe pismo zostało doręczone skarżącym w dniu 15 listopada 2014 r.. Ze zwrotnego potwierdzenia jego odbioru wynika, że D.W. odebrała je osobiście. Mimo to strony nie udzieliły żadnej odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej "u.p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). W rozpatrywanej sprawie skarżący w ponownym wniosku wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powyższego przepisu wynika, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wykazanie powyższych okoliczności, powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia (art. 252 § 1 u.p.p.s.a.). Jeżeli zaś oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, zgodnie z art. 255 u.p.p.s.a. strona obowiązana jest złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny lub mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne i niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przede wszystkim nie udzielili żadnej odpowiedzi na pismo referendarza sądowego z dnia 27 października 2014 r., co było szczególnie istotne z uwagi na to, że postępowanie w przedmiocie poprzedniego wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy dopiero co się zakończyło. Postanowieniem z dnia 4 września 2014 r. (sygn. akt II OZ 850/14) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie D. i M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2014 r. o odmowie przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitym. W myśl art. 255 u.p.p.s.a strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W ocenie Sądu okoliczności wskazane we wniosku nie są wystarczającym źródłem, w oparciu o które można by w pełni dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżących. Oceniając zatem okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd doszedł do przekonania, że nie stanowią one podstawy uzasadniającej przyznanie skarżącym prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stąd orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 u.p.p.s.a..