II SAB/Wr 5/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 16 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. S. na bezczynność Burmistrza S. w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. H. S. (dalej jako: "skarżący") pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę, w której zarzucił Burmistrzowi S. (dalej jako: "organ") bezczynność w sprawie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości. Postępowanie administracyjne prowadzone przez organ zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego z dnia [...] sierpnia 2018 r. W dniu [...] maja 2019 r. organ wydał decyzję nr [...] którym odmówił wszczęcia postępowania. Skarżący odwołał się od tego postanowienia zażaleniem z dnia [...] września 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego postanowieniem z dnia [...] października 2018 r., nr [...] uchyliło w całości zaskarżone postanowieniem i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I stopnia. Skarżący w dniu [...] marca 2019 r. wniósł za pośrednictwem Burmistrza ponaglenie kierowane do organu wyższego stopnia, które zostało przekazane do SKO w dniu [...] marca 2019 r. Organ wyższego stopnia w dniu [...] marca 2019 r. wydał postanowienie stwierdzającego, że Burmistrz dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz wyznaczyło 30 dniowy termin załatwienia sprawy. Organ I stopnia postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. umorzył postępowanie administracyjne z wniosku skarżącego. Uzasadniając skargę na bezczynność Burmistrza, skarżący podniósł, że zainicjował postępowanie administracyjne wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2018 r. i od tego czasu organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Podkreślił również, że od dnia złożenia wniosku upłynęły trzy lata, a zachowanie organu świadczy o celowym i świadomym pozostawaniu w bezczynności oraz wydłużaniu postępowania. Wskazano ponadto, że bezczynność w niniejszej sprawie będzie miała charakter rażącego naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie organ wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny zagadnienia prawnego, które ma bezpośredni wpływ na wynik niniejszego postępowania. Organ zauważył, że niezwłocznie po rozpatrzeniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. złożonego przez skarżącego ponaglenia, podjął czynności w sprawie i wydał decyzję administracyjną. Decyzja ta uzyskała status ostatecznej jeszcze przed złożeniem przez skarżącego skargi w sprawie przewlekłości organu. Sąd postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne, uzasadniając, że nie budzi wątpliwości znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, stanowisko NSA w sprawie o sygn. akt II OSK 1117/19, w której zarzucono organowi I instancji bezczynność już po wydaniu w sprawie ostatecznej decyzji. W związku z rozpoznaniem przez NSA zagadnienia prawnego w dniu 22 czerwca 2020 r. dot. wniesienia skargi na bezczynność po zakończeniu postępowania i wydaniu ostatecznej decyzji, przedstawionego przez skład orzekający NSA postanowieniem z dnia 8 października 2019 r., sygn. akt II OSK 1117/19, do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów, Sąd na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. postanowił podjąć niniejsze postępowanie postanowieniem z dnia 30 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W realiach niniejszej sprawy skarżący wniósł w dniu [...] stycznia 2021 r. (data nadania w placówce pocztowej) skargę na bezczynność organu I instancji. W rzeczonym postępowaniu w dniu [...] maja 2019 r. organ wydał decyzję o umorzeniu postępowania, która doręczona została dorosłemu domownikowi skarżącego w dniu [...] maja 2019 r. Należy więc zauważyć, że skarga dotyczy postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną. Dopuszczalność skargi na bezczynność w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej, była rozbieżnie oceniana w orzecznictwie sądów administracyjnych. Część orzecznictwa przyjmowała, że zakończenie postępowania przed wniesieniem skargi stanowić będzie okoliczność wyłączającą uwzględnienie takiej skargi. Można było jednak spotkać się również ze stanowiskiem odmiennym, wynikającym z uznania konieczności ochrony skarżących poprzez przyznanie im prawa do uzyskania wyroku stwierdzającego bezczynność. Sąd przychyla się do poglądu o niedopuszczalności wniesienia takiej skargi, podzielając rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu podjętej w dniu 22 czerwca 2020 r. uchwały w składzie 7 sędziów, sygn. akt OPS 5/19. Skarga na bezczynność jest instytucją, która ma zapewnić podmiotom możliwość usunięcia stanu niezgodnego z prawem – w tym wypadku bezczynności organu, którą należy rozumieć jako stan, w którym pomimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Sytuacja, w której w postępowaniu wydana została decyzja kończąca postępowanie, skutkuje ustaniem stanu bezczynności, który podlega kontroli legalności przez sąd administracyjny. Mając to na uwadze należy uznać, że bezczynność musi mieć miejsce na dzień wniesienia skargi. Poprzez zakończenie postępowania przez organ prowadzący sprawę zostaje spełniona główna funkcja skargi na bezczynność, czyli usunięcie stanu niezgodnego z prawem. Uznać zatem należy, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (Uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, ONSAiWSA 2020, nr 6, poz. 79). W realiach niniejszej sprawy organ w dniu [...] maja 2019 r. wydał postanowienie umarzające postępowanie administracyjne. Skarga na bezczynność została wniesiona pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. (doręczonym [...] stycznia 2020 r.), wobec czego należy uznać, że na dzień złożenia skargi stan niezgodny z prawem ustał. Skarga była więc niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ww. ustawy (pkt II sentencji postanowienia).