II SAB/Wr 50/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Olga Białek, Sędziowie Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA - Władysław Kulon (spr.), , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie wykonania robót ziemnych postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; II. zwrócić skarżącemu kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Pismem z dnia 18 września 2012 r. J. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w sprawie robót ziemnych wykonanych na posesji nr [...] w S. W. W uzasadnieniu skargi podano, że w czerwcu 2011 r. złożony został do organu nadzoru budowlanego wniosek dotyczący usunięcia wykopanego bez wymaganego pozwolenia na budowę stawu o powierzchni 30 m² i głębokości 1 m. Skarżący padał także, że w maju 2012 r. złożył do D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę na bezczynność, w efekcie czego organ ten wydał postanowienie z dnia [...] r., nr [...] wyznaczające 30-to dniowy termin załatwienia sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie wydał stosownego aktu administracyjnego, co oznacza, że wniosek strony nie został rozpoznany, tym samym organ naruszył art. 35 § 3 k.p.a., który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, a także zasadę zaufania do organów administracji zawartą w art. 8 k.p.a. oraz zasadę szybkości postępowania zawartą w art. 12 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie opisując dokonane dotychczas w toku postępowania czynności oraz tłumacząc przedłużający się termin załatwienia sprawy trudnościami w ustaleniu właścicieli działek. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 10 stycznia 2013 r. skarżący podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte, natomiast Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe i z tego względu zostało umorzone. W myśl art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Na wstępie przypomnieć należy, że instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność, przeprowadzając badanie jej zasadności sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe, co wynika z przedłożonych sądowi łącznie z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych. Organ nadzoru budowlanego w dniu [...] r. wydał decyzję nr[...], którą umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wskazując na jego bezprzedmiotowość. W tej sytuacji w chwili rozpoznawania skargi na rozprawie w obrocie prawnym znajdowała się już decyzja administracyjna, która kończy postępowanie przed tym organem. Wobec powyższego niemożliwe było merytoryczne rozpoznanie skargi poprzez wydanie wyroku uwzględniającego skargę i zobowiązującego organ do wydania w określonym terminie decyzji. W ocenie Sądu wykładnia gramatyczna przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu istnieje wyłącznie wtedy, gdy w chwili orzekania stan bezczynności trwałby nadal. Przy czym istotą postawionego organowi administracji publicznej zarzutu bezczynności, jest stwierdzenie, że organ nie wykonuje czynności prawem przewidzianych w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem sądu rozpatrującego niniejszą sprawę czynnościami w postępowaniu administracyjnym, które należą do organu, są przede wszystkim działania zmierzające do rozpoznania sprawy administracyjnej i wydania decyzji rozstrzygającej daną sprawę. Z tego zaś wynika, że w przypadku zakończenia postępowania przed organem administracji przed dniem wyrokowania (zamknięciem rozprawy) nieaktualna jest już realizacja interesu skarżącego, mocą orzeczenia sądu administracyjnego, wyrażająca się poprzez możliwość zastosowania przez sąd środków przewidzianych w art. 149 p.p.s.a. Trzeba również zważyć, że jednoznaczna treść art. 149 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że ustawodawca nie dopuścił możliwości uwzględnienia skargi na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., bez jednoczesnego zobowiązania organu do podjęcia określonych w tym przepisie czynności - czyli zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. postanowienie NSA z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt II GSK 1217/11). W tym stanie rzeczy, zdaniem sądu, doszło do sytuacji, w której merytoryczne rozpatrzenie skargi na bezczynność organu stało się niemożliwe, albowiem odpadła jedna z przesłanek zastosowania art. 149 § 1 p.p.s.a., a mianowicie przesłanka trwania stanu bezczynności w chwili wyrokowania przez sąd administracyjny. Wobec tego należało stwierdzić, iż postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe. W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego zachodzi m.in. wtedy, kiedy w toku danego postępowania a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 5 lutego 2007 r., IV SA/Gl 927/06, Legalis). W niniejszej sprawie w chwili wyrokowania przez sąd, brak było przedmiotu zaskarżenia, czyli stanu trwania bezczynności organu. Przy dokonywaniu wykładni omawianych przepisów sąd rozpatrujący skargę w niniejszej sprawie aprobująco przyjął pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63), zgodnie z którą art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu, organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Biorąc pod uwagę powyższe, sąd stwierdził konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.