II SAB/Wr 52/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 21 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. i C. L. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją o udzieleniu pozwolenia na rozbudowę pawilonu postanawia: odrzucić skargę. Skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Wojewody D. z dnia [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r., stwierdzającą, że decyzja Prezydenta Miasta Le. z dnia [...] r. o pozwoleniu na rozbudowę pawilonu przy ul. [...] w L. (działka nr 1431, obręb [...]) została wydana z naruszeniem prawa i odmawiającą uchylenia tej decyzji z powodu tego, że od dnia jej doręczenia stronom upłynęło 5 lat. Sprawę zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Wr 357/18. W związku z tym, że w skardze zawarto także zarzuty dotyczące bezczynności i przewlekłości organów orzekających w sprawie, Przewodniczący Wydziału II tut. Sądu zarządził rozdzielenie tych skarg. W efekcie skargę na bezczynność i przewlekłość Wojewody D. zarejestrowano pod sygn. akt II SAB/Wr 52/18, a Prezydenta Miasta L. pod sygn. akt II SAB/Wr 53/18. Odpowiadając na skargę dotyczącą bezczynności i przewlekłości Wojewoda D. wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. Organ wskazał, że skarżący nie wyczerpali właściwego trybu przed wniesieniem skargi, bowiem nie wnieśli zażalenia do organu wyższego stopnia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Postępowanie administracyjne przed Wojewodą D., którego dotyczy skarga, toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.). W zakresie środków ochrony służących stronie postępowania w razie bezczynności lub przewlekłości postępowania doszło do zmiany tej ustawy z dniem 1 czerwca 2017 r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935). Wówczas art. 37 § 1 k.p.a. otrzymał brzmienie: "Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość)". Zatem począwszy od dnia 1 czerwca 2017 r. podstawowym środkiem prawnym służącym stronie uważającej, że organ narusza jej prawo do terminowego załatwienia sprawy jest ponaglenie, które wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Jednak zgodnie z art. 16 ww. ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia tejże ustawy (1 czerwca 2017 r.) ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym. Przepis art. 37 § 1 k.p.a. w brzmieniu sprzed dnia 1 czerwca 2017 r. stanowi, że: "Na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.". Jak wynika z akt sprawy doręczonych Sądowi, postępowanie w sprawie wznowienia postępowania na wniosek M. L. i C. L. zostało wszczęte w 2015 r., a więc środkiem prawnym do zwalczania zarzucanej organowi bezczynności lub przewlekłości jest zażalenie wnoszone do organu wyższego stopnia. W sprawach z zakresu architektury i budownictwa organem wyższego stopnia dla Wojewody D. jest Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, co wynika z art. 88a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r. poz. 1202). Trafnie zwrócił jednak uwagę Wojewoda D., że skarżący przed wniesieniem skargi nie wnieśli zażalenia do ww. organu wyższego stopnia, o czym jednoznacznie świadczą akta administracyjne. Tymczasem w myśl art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie zaś z art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z akt wynika, że skarżący w toku postępowania administracyjnego wnosili jedynie wezwania do usunięcia naruszenia prawa kierowane do Wojewody D., jednak pisma te nie były zażaleniami kierowanymi do właściwego organu wyższego stopnia w stosunku do Wojewody. Innymi słowy, Sąd twierdził, że skarżący nie wyczerpali trybu opisanego w art. 37 k.p.a., skutkiem czego skarga wniesiona do Sądu jest niedopuszczalna, a odniesienie się przez Sąd do argumentacji zawartej w skardze jest niemożliwe. Dopiero bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed organami administracji publicznej) może otworzyć stronie skarżącej drogę do ewentualnego skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D.. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że w sprawach o sygn. akt II SAB/Wr 53/18 i II SA/Wr 357/18 zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.