II SAB/Wr 535/24
WyrokWSA we Wrocławiu2024-11-19
Skład orzekający: Halina Filipowicz – Kremis, Władysław Kulon, Dominik Dymitruk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w postępowaniu w sprawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu w sprawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, ponieważ nie załatwił sprawy w terminie ustawowym, mimo że był do tego zobowiązany. Sąd uznał, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę znaczne opóźnienie w podjęciu czynności procesowych i brak racjonalnego uzasadnienia dla takiego stanu rzeczy. W związku z tym, Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w określonym terminie, przyznał stronie skarżącej sumę pieniężną oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej w dniu 20 listopada 2020 r. Po złożeniu ponaglenia na niezałatwienie sprawy, wniosła skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez rażące przekroczenie terminów. Wojewoda w odpowiedzi na skargę powołał się na dużą liczbę wniosków oraz przepisy wprowadzające zawieszenie biegu terminów w sprawach dotyczących cudzoziemców.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezczynność Wojewody Dolnośląskiego z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni, przyznał stronie skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1000 zł, oddalił dalej idącą skargę i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Dominik Dymitruk (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2024 r. sprawy ze skargi D. B. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1000 (słownie: jeden tysiąc) złotych; V. dalej idącą skargę oddala; VI. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
D. B. (dalej: skarżąca) złożyła do Wojewody Dolnośląskiego (dalej jako: Wojewoda, organ) osobiście w dniu 20 listopada 2020 r. wniosek o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej.
Następnie, pismem z dnia 17 kwietnia 2024 r., strona wniosła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
W skardze z dnia 13 maja 2024 r. skarżąca zarzuciła organowi bezczynność w sprawie z wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, wskazując przy tym na naruszenie przez Wojewodę art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu. Skarżąca wniosła jednocześnie o:
1) zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku;
2) dokonanie kontroli bezczynność organu w kontekście postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga;
3) stwierdzenie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa’
4) wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości;
5) przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości 15 000,00 zł;
6) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym;
7) zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zwracając uwagę na ogromną ilość wniosków składanych w urzędzie przez cudzoziemców, konieczność równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach, odpływ pracowników merytorycznych prowadzących postępowania oraz brak możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. Organ wskazał także, że 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 830). Nowela ta wprowadziła art. 100c do cytowanej ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, zgodnie z którym w okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie przez wojewodów spraw dotyczących cudzoziemców nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. Nadto, jak wskazał Wojewoda, termin dotyczący nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu postępowania został do przedłużony do dnia 30 czerwca 2024 r. W okresie tym nie stosuje się przepisów o bezczynności organu prowadzącego postępowanie w sprawach zezwoleń pobytowych, organ nie ma też obowiązku powiadamiania strony o niezałatwianiu sprawy w terminie, jak również nie wymierza się organowi grzywny, ani nie zasądza od niego sum pieniężnych za niewydanie rozstrzygnięć w terminach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W sprawie nie jest sporne, że podstawę procesową działania organów administracji publicznej w zakresie rozpoznania wniosku strony złożonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (aktualnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 769; dalej: ustawa o cudzoziemcach) regulują przepisy k.p.a.
Terminy załatwiania spraw zostały uregulowane w przepisie art. 35 k.p.a. Stosownie do § 1 ww. regulacji organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Według art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. "bezczynność" zachodzi wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.
Przedstawione wyżej reguły – z modyfikacjami wynikającymi z ustawy o cudzoziemcach w zakresie terminu wydania decyzji – niewątpliwie obowiązywały organ w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej (tj. w dniu 20 listopada 2020 r.). Wówczas termin na załatwienie sprawy o udzielenie ww. zezwolenia, na podstawie art. 223 w zw. z art. 210 ustawy o cudzoziemcach, wynosił 3 miesiące. Natomiast w dniu 29 stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2022 r. poz. 91, dalej: ustawa nowelizująca, ustawa zmieniająca lub nowela), którą na mocy art. 1 pkt 39 zmieniono w ustawie o cudzoziemcach art. 210 poprzez ustalenie w ust. 1 nowego terminu na wydanie decyzji w sprawach udzielania cudzoziemcom zezwolenia na pobyt stały (a w związku z art. 223 ustawy o cudzoziemcach, także w sprawach udzielania cudzoziemcom zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej). Nowy termin wynosi 6 miesięcy i biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie ze zdarzeń wymienionych w ust. 2 ww. przepisu. Stosownie natomiast do brzmienia art. 13 ust. 1 ustawy nowelizującej, w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy o cudzoziemcach, wszczętych i niezakończonych do dnia jej wejścia w życie, wymienione w tym artykule przepisy, w tym przepis art. 210, ma zastosowanie w nowym brzmieniu, tj. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Z kolei zgodnie z art. 13 ust. 3 noweli, jeżeli terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 112a lub w art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, rozpoczęły swój bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, biegną one od nowa od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Powyższe oznacza, że mocą opisanej nowelizacji, ustawodawca na nowo ukształtował sposób liczenia terminu na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej w postępowaniach wszczynanych po dniu 29 stycznia 2022 r. oraz w postępowaniach wszczętych przed tym dniem i będących w tym dniu w toku. Regulacje te nie ograniczają jednak możliwości kontroli zaniechania organu (przewlekłości lub bezczynności), jeżeli stan ten zaistniał przed wejściem w życie omawianych przepisów. Inaczej mówiąc, wskazane przepisy nie znoszą możliwości oceny przez sądy, czy w okresie poprzedzającym ich wprowadzenie, organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłości przy uwzględnieniu obowiązujących wcześniej przepisów. W konsekwencji nie stoją też na przeszkodzie zastosowania przez Sąd przewidzianych w p.p.s.a. przepisów służących zwalczaniu tych nagannych stanów. Przepis art. 13 ust. 3 ustawy nowelizującej należy bowiem rozumieć w ten sposób, że na nowo od dnia wejścia w życie tej ustawy biegną tylko te terminy załatwiania spraw wymienionych w tym przepisie, które w dniu jej wejścia w życie, czyli 29 stycznia 2022 r., jeszcze nie upłynęły (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z 13 kwietnia 2023 r., II OSK 1985/22). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku, zastosowanie powołanego przepisu do terminów załatwiania spraw, które do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej już upłynęły, naruszałoby zasadę niedziałania prawa wstecz. Upływ terminu załatwienia sprawy administracyjnej należy bowiem traktować jako zakończoną sytuację prawną, która nie może być na nowo otwarta poprzez późniejszą zmianę prawa, w szczególności przepisu nakazującego liczyć od nowa termin, który już upłynął. Nadto przyjęcie, że dany akt prawny wyłącza bezprawność zachowania organu, która przecież już zaistniała według stanu prawnego obowiązującego w momencie wystąpienia danych zachowań – w tym mających formę bezczynności lub przewlekłości – wymagałoby wyraźnej decyzji ustawodawcy. W istocie rzeczy chodzi tu bowiem o swoiste "zalegalizowanie" stanu bezprawności w odniesieniu do zachowania organów władzy publicznej, czyli sytuacji, która, co do zasady, nie powinna mieć miejsca w świetle zaufania do organów władzy publicznej (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1870/22). Takiej wyraźnej regulacji w odniesieniu do zdarzeń (zaistniałych już stanów bezczynności lub przewlekłości w sprawach dotyczących udzielania cudzoziemcom zezwoleń na pobyt), mających miejsce przed wejściem w życie nowelizacji, brak.
Na uwagę zasługuje również fakt wejścia w życie w dniu 15 kwietnia 2022 r. – z mocą od dnia 24 lutego 2022 r., z wyjątkami – ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 830), którą dodano – na mocy jej art. 1 pkt 44 – art. 100c ust. 1-4 dotyczący prowadzonych przez wojewodę postępowań w zakresie udzielenia cudzoziemcom zezwoleń na pobyt czasowy, pobyt stały, pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiego oraz zmian i cofnięcia tych zezwoleń oraz wskazujący, że w okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących tych postępowań nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Przy czym, zgodnie z art. 100d ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, w okresie do dnia 30 września 2025 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt, jego zmiany czy cofnięcia zezwolenia – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Według ust. 3 ww. artykułu, w okresie tym:
1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się;
2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.
W myśl natomiast art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.
Przywołane wyżej uregulowania nie wyłączają możliwości przeprowadzenia przez Sąd kontroli zachowania organu w kontekście bezczynności/przewlekłości w okresie poprzedzającym ich wejście w życie. Należy je bowiem wykładać w taki sposób, że nie znajdują one zastosowania do stanów bezczynności i przewlekłości, które wówczas zaistniały. Zgodnie natomiast z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisów o bezczynności i przewlekłości organu oraz o obowiązku organu, prowadzącego postępowanie w sprawach o których mowa w art. 100c ust. 1 ustawy pomocowej, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się, jeżeli organy w okresie od 15 kwietnia do 31 grudnia 2022 r. (obecnie do 30 września 2025 r.) dopuściły się bezczynności bądź przewlekłości oraz były zobowiązane do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie. W konsekwencji, w przypadku stanów zaniechania obejmujących ten okres organowi nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (por. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 21 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 2342/22, II OSK 2364/22, II OSK 2382/22, II OSK 2385/22, z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1878/22, z dnia 5 dnia czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22, z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2313/22).
Mając powyższe na uwadze, po analizie akt sprawy, Sąd stwierdził, że Wojewoda już przed wejściem w życie omówionej wyżej nowelizacji nie wywiązał się z obowiązków nałożonych obowiązującymi wówczas przepisami ustawy o cudzoziemcach i k.p.a. Z akt administracyjnych wynika, że wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej wpłynął do organu w dniu 20 listopada 2020 r. Zgodnie z obowiązującymi w tej dacie przepisami (art. 61 § 1 k.p.a.) z tym dniem nastąpiło wszczęcie postępowania i rozpoczął się bieg terminu załatwienia sprawy (art. 61 § 3 k.p.a.), który zgodnie z art. 210 ustawy o cudzoziemcach upływał w dniu 20 lutego 2021 r. Z przedstawionych Sądowi akt sprawy wynika, że pierwsze czynności procesowe organ podjął dopiero w dniu 24 marca 2021 r., zwracając się do odpowiednich służb w trybie art. 223 w zw. z 207 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach; kolejne zaś w dniu 10 listopada 2022 r. wnioskując o udostępnienie informacji granicznej oraz w dniu 22 listopada 2021 r., wzywając skarżącą do przedłożenia dodatkowych dokumentów, co stanowiło jedyne podjęte przez organ działanie przed zawieszeniem biegu terminów które nastąpiło po 14 kwietnia 2022 r.
Sąd dostrzega, że w dniu złożenia wniosku organ zawiadomił skarżącą o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy na dzień 20 września 2021 r., następnie zaś – w dniu 22 listopada 2021 r. – termin ten ponownie wyznaczał na dzień 31 stycznia 2022 r., jednakże taki sposób procedowania organu budzi poważne wątpliwości. Przepis art. 36 k.p.a. ma zastosowanie wówczas, gdy organ administracji publicznej nie załatwił sprawy niezwłocznie (art. 35 § 1 i 2) lub w terminach określonych w przepisach k.p.a. lub w przepisach szczególnych. Należy przyjąć, że także wówczas, gdy jeszcze przed upływem jednego z powyższych terminów pojawiły się przeszkody uzasadniające przypuszczenie, że sprawa nie będzie załatwiona w terminie. Założenie już w dniu złożenia podania, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie wyznaczonym w przepisach prawnych, w także wyznaczenie tak jak w niniejszej sprawie odległego nowego terminu załatwienia sprawy, nie sposób uznać za działanie organu chroniące przed zarzutem bezczynności.
Opisany wyżej przebieg zdarzeń potwierdza zatem, że organ pozostaje bezczynny w sprawie. Z akt administracyjnych nie wynika, aby sprawa została załatwiona przez wydanie decyzji lub podjęcie innej czynności zarówno przed dniem 15 kwietnia 2022 r., jak też do dnia wniesienia skargi – co miało miejsce 13 maja 2024 r. Organ bezspornie nie dochował trzymiesięcznego terminu określonego w art. 210 ustawy o cudzoziemcach w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 stycznia 2022 r. Z kolei dokonane w trybie art. 36 k.p.a. zawiadomienia o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy nie sposób uznać za skuteczne, a tym samym sprawa z wniosku skarżącej nie została załatwiona w terminie wynikającym z art. 210 ustawy o cudzoziemcach, co wypełnia opisane wcześniej przesłanki bezczynności – organ nie załatwił sprawy w terminie ustawowym pomimo, że był do tego zobowiązany.
W przekonaniu Sądu nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji przez tak znaczny okres czasu nie załatwia sprawy. Materiał aktowy potwierdza natomiast, że przez okres znacząco przekraczający wyznaczony ustawowo czas na załatwienie sprawy, a wynikający z art. 35 k.p.a. w ze. z w art. 210 ustawy o cudzoziemcach, organ administracji publicznej nie podejmował czynności zmierzających do załatwienia wniosku strony.
W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), co orzeczono w pkt I sentencji wyroku.
W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę jej okoliczności, Sąd uznał (pkt II sentencji wyroku), że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na podjęcie pierwszej czynności formalnej, a dalej rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia organ nie poinformował o zakończeniu postępowania.
Nie stanowią usprawiedliwienia postawy organu - powtarzane od kilku już lat - tłumaczenia, że liczba wniosków o pozwolenie na pracę i pobyt dla cudzoziemców jest bardzo duża, że następuje fluktuacja pracowników oraz że czynione są starania dla poprawy mobilności organu w tym zakresie (organizacja nowych stanowisk do obsługi wniosków cudzoziemców, przesunięcia kadrowe itp.). Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy bowiem do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki.
Mając zaś na uwadze, że do dnia wyrokowania nie zostało wykazane, by sprawa została załatwiona w formie prawem przewidzianej. A zatem, wobec braku aktu kończącego postępowanie, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd zobowiązał organ do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 30 dni, liczonym od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III sentencji wyroku).
Na wniosek strony skarżącej, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał stronie skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1 000 zł (pkt IV sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Zauważyć należy, że ustawodawca ograniczył się we wskazanym przepisie do określenia maksymalnej kwoty sumy pieniężnej, nie wskazując równocześnie szczegółowych kryteriów, wedle których sąd administracyjny miałby ustalać wysokość tej sumy w realiach danej sprawy. Zatem również w odniesieniu do tej kwestii sąd administracyjny działa w warunkach uznania sędziowskiego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 2063/22).
W warunkach sprawy Sąd stwierdził, że zasądzona kwota będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego), jak i trudności, z jakimi cudzoziemiec musi zmagać się nie posiadając stosownego zezwolenia na pobyt na terytorium obcego państwa. Sąd wyraża nadzieję, że konieczność wypłaty ww. kwoty przez organ posłuży zwalczeniu bezczynności organu w sprawie (zdyscyplinuje organ). Sąd uznał tym samym, że wnioskowana w skardze kwota jest zbyt wygórowana.
Sąd nie uznał z kolei za uzasadniony wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wobec tego, kierując się uznaniem wynikającym z powołanego już art. 149 § 2 p.p.s.a., żądanie w tym zakresie oddalił w pkt V sentencji wyroku.
O kosztach postępowania (pkt VI sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 oraz art. 210 § 2 p.p.s.a. Na koszty postępowania złożyła się kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi.
Sąd orzekł w sprawie na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło