II SAB/Wr 54/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis – spr. Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 listopada 2010 r. sprawy ze skargi D. i M. W. na bezczynność Burmistrza Gminy T. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości I. zobowiązuje Burmistrza Gminy T. do rozpoznania wniosku D. i M. W. z dnia 3 grudnia 2007 r. w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku; II. przyznaje od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżących adwokata C. W. wynagrodzenie w łącznej kwocie 292, 80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w tym kwotę 240 zł. z tytułu wynagrodzenia oraz 52,80 tytułem podatku VAT w wymiarze 22%. Pismem z dnia (po uprzednim złożeniu zażalenia na bezczynność do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.) skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Burmistrza Gminy T.. W skardze podniesiono, że kompetentny organ uchyla się od podjęcia merytorycznej decyzji w sprawie postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości, położonych w obrębie wsi N. D. w Gminie T.. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Z akt administracyjnych wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po rozpatrzeniu zażalenia D. i . W. na bezczynność Burmistrza T. z załatwieniu sprawy - ,,postępowania rozgraniczeniowego dziatki nr [...] i [...]z działka, nr 61/1, nr [...][...][...] w N. D. oraz Rejonem Dróg Publicznych w T. i W.", na podstawie art. 37 § 2, w związku z art. 123 kpa, uznało zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło organowi pierwszej instancji dodatkowy 30-dniowy termin do załatwienia sprawy liczony od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. Akta administracyjne wskazują także, że postanowieniem nr 1/2008 z dnia 5 marca 2008 r., wydanym na podstawie art. 30 ust. 1 i ust. 4 i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.: Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) oraz art. 123 kpa – organ pierwszej instancji wszczął postępowanie rozgraniczeniowe dla wnioskowanych gruntów, położonych w obrębie wsi N. D. w Gminie T., wchodzących w skład nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgi wieczyste o numerach [...] i [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga podlega uwzględnieniu. Wskazać bowiem należy, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 (art. 3 § 1 w związku z § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony stanowi dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 kpa). Wszczęte postępowanie administracyjne musi być zakończone załatwieniem sprawy. Organ administracyjny załatwia sprawę w drodze wydania decyzji, chyba że przepisy postępowania stanowią inaczej (art. 104 § 1 kpa). Nawet jeśli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji państwowej (samorządowej) nie może odstąpić od załatwienia sprawy. W takim przypadku wydaje decyzję o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 kpa). Wobec powyższego do sądu administracyjnego można wnieść skargę gdy w ustalonym w przepisach prawa terminie organ administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 1 pkt 1-4 ustawy, nie wydał orzeczenia, aktu lub nie podjął czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przez bezczynność należy rozumieć zarówno brak działania ze strony organu administracji jak i odmowę podjęcia czynności w tym wydania określonego aktu. Skarga na bezczynność może być wniesiona tylko w tych wypadkach, gdy przepis prawa przewiduje działanie, a organ pozostaje w zwłoce. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przewidują maksymalne terminy, w których powinno nastąpić załatwienie sprawy przez wydanie decyzji, np. dla organu pierwszej instancji w przeciągu miesiąca, a w sprawach szczególnie skomplikowanych nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania dla organu odwoławczego w ciągu miesiąca - art. 35 § 3 kpa. Jak wynika zaś z akt rozpatrywanej sprawy, wniosek D. i M. W. o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego wpłynął do Urzędu Miejskiego w T. w dniu 3 grudnia 2007 r. W trakcie toczącego się postępowania organ administracyjny dwukrotnie wzywa strony o uzupełnienia braków formalnych wniosku, tj. pismem z dnia 19 grudnia 2007 r. (wysłane w dniu 21 grudnia 2007 r.) oraz pismem z dnia 21 stycznia 2008 r. (wysłane w dniu 24 stycznia 2008 r.). Stąd, zgodnie z art. 35 § 5 Kpa ,,efektywny czas załatwienia sprawy", należało uwzględnić okres, w którym strony na wezwanie organu uzupełniały braki wniosku. (14 dni). Tymczasem od wpływu wniosku (3 grudnia 2007 r.) do chwili orzekania w rozpatrywanej sprawie przez Sad sprawa nie została zakończona w organie pierwszej instancji. Aby w postępowaniu kompetentnych organów można było mówić o bezczynności, należy wskazać, że z mocy przepisów prawa materialnego i procesowego, załatwienie sprawy powinno nastąpić w formie decyzji pozytywnej lub negatywnej, gdyż wszczęte postępowanie na podstawie wyżej powołanych już przepisów art. 104 § 1 kpa w związku z art. 61 § 1 kpa musi być zakończone załatwieniem sprawy w formie przewidzianej przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ nie może odstąpić od załatwienia sprawy w sytuacji kiedy zarówno przepisy prawa materialnego jak i prawa procesowego obligują do działania. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący wyczerpali tryb zażaleniowy. Spełniona została więc przesłanka dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego w świetle art. 52 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, według którego skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2008 r. (I OSK 1589/07) "skoro (w sprawie o rozgraniczenie) organ pierwszej instancji nie podjął czynności, do których był zobowiązany z mocy samego prawa to pozostawał w bezczynności, co nakładało na Sąd pierwszej instancji obowiązek wydania orzeczenia o treści określonej w art. 149 Ppsa". W tamtej sprawie Sąd pierwszej instancji zobowiązał Wójta Gminy O. do rozpoznania wniosku K.J. z dnia (...) września 2006 r. w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia wyroku. Z przedstawionych powodów przyjąć należało, że w sprawie zachodzi stan bezczynności organu administracji architektoniczno-budowlanej uzasadniający uwzględnienie przez Sąd skargi i wydanie na podstawie art. 149 p.p.s.a. orzeczenia zobowiązującego organ do wydania w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku, decyzji załatwiającej sprawę. O kosztach postępowania orzeczono jak w pkt II. sentencji wyroku, zgodnie z treścią art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. Z tych względów należało orzec jak na wstępie.