II SAB/Wr 54/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.i J. St. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o umorzenie zwrotu bonifikaty z tytułu sprzedaży mieszkania zakupionego od gminy postanawia: odrzucić skargę; Uzasadnienie: Pismem z dnia 6 października 2012 r. D. i . S.złożyli skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia ich wniosku o umorzenie należności Gminy W. z tytułu zwrotu bonifikaty udzielonej przy sprzedaży lokalu mieszkalnego nr ...położonego w budynku przy ul. N... W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu tj. Prezydenta W. wniósł o odrzucenie skargi względnie jej oddalenie. Na wstępie podkreślono, że oświadczenie woli w imieniu Gminy W. w kwestii umorzenia należności pieniężnych (w tym wypadku należności dotyczącej zwrotu bonifikaty) są składane przez Prezydenta W., który jest jednocześnie organem gminy. W uzasadnieniu wskazano dalej , że skarżący w dniu 23 kwietnia 2012 r. złożyli wniosek o zaniechanie dochodzenia i umorzenie bonifikaty wysokości 70 833,33 zł. Podstawą prawną dla niniejszego wniosku a także umarzania należności pieniężnych stanowi uchwała NR XLVII/1415/10 Rady Miejskiej W. z dnia 18 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad, sposobu i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny przypadających Gminie W. lub jej jednostkom podległym oraz wskazania organu i osób do tego uprawnionych. Powołana uchwała została uchwalona w oparciu o art. 59 ust. 1 -3 ustawy o finansach publicznych. Art. 59 ust. 1 stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom podległym, mogą być umarzane albo ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty, na zasadach określonych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, z zastrzeżeniem ust. 4. Ust. 2 powołanego artykułu stanowi natomiast, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określi szczegółowe zasady, sposób i tryb udzielania ulg, o których mowa w ust. l, warunki dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną oraz wskaże organ lub osobę uprawnione do udzielania tych ulg. Gmina występuje zatem w tego rodzaju sprawach w roli wierzyciela stosunku cywilnoprawnego. Oświadczenie woli składane przez Prezydenta Wrocławia w imieniu Gminy W. nie ma charakteru decyzji administracyjnej a wnioski w zakresie umorzenia należności pieniężnych składane przez dłużników nie kreują postępowania administracyjnego. Z tego względu do postępowania w niniejszych sprawach nie mają zastosowania przepisy dotyczące terminów załatwiania spraw zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego. Końcowo wskazano, że Prezydent W.odpowiadając na wniosek skarżących z dnia 24 kwietnia 2012 r. uznał, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia niniejszej należność pieniężnej. Oświadczenie woli zostało zawarte w Zarządzeniu Prezydenta W.nr ... r. w sprawie odmowy umorzenia należności Gminy W.z tytułu zwrotu bonifikaty udzielonej przy sprzedaży lokalu mieszkalnego nr... położonego w budynku przy ul N.we Wr.. Finalne rozstrzygnięcie i oświadczenie woli Prezydenta nie ma jednak charakteru publicznoprawnego, jest również błędnie kwalifikowane jako akt o charakterze administracyjnym i z tego powodu niniejsza skarga powinna podlegać odrzuceniu. Na marginesie dodano, że przed Sądem Rejonowym w O. toczy się osobne postępowanie, którego przedmiotem jest powództwo o zapłatę w związku ze sprzedażą lokalu mieszkalnego wbrew powszechnie obowiązującym przepisom prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu, tj. w takich, które mogą zakończyć się wydaniem: decyzji administracyjnej, postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, innych aktów lub czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 powołanej ustawy). W ocenie Sądu przedmiotowa sprawa nie jest objęta kontrolą sprawowaną przez sądy administracyjne, lecz jest sprawą cywilną, do rozpoznania której właściwy jest sąd powszechny. Wierzytelność, której zwrotu od skarżących domaga się Gmina W., a której umorzenia domagają się skarżący wynika ze stosunku prawnego, jaki w związku z zawarciem umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego i udzieleniem bonifikaty od ceny sprzedaży, łączy Gminę z nabywcami tego lokalu - skarżącymi. Jeżeli bowiem nabywca zbędzie kupiony od gminy lokal niezgodnie z ograniczeniami wynikającymi z art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1998 r. o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązującym w dacie zbycia lokalu przez skarżącego), gminie przysługiwać będzie prawo żądania zwrotu udzielonej bonifikaty wraz z waloryzacją. Sprawa dotycząca zwrotu bonifikaty jest zatem, zgodnie z definicją zawartą w art. 1 k.p.c. sprawą cywilną (por. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 9 października 2000 r., OPK 5/00, ONSA 2001, Nr 1, poz. 18). Zatem również należność, o umorzenie której wnioskują skarżący, jest należnością o charakterze cywilnoprawnym. W uchwale Rady Miejskiej W. z dnia ...r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu umarzania wierzytelności z tytułu należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny przypadających Gminie W.lub jej jednostkom podległym oraz wskazania organu i osób do tego uprawnionych– będącej aktem prawa miejscowego- postanowiono, że umarzanie wierzytelności na wniosek dłużnika następuje w formie pisemnej ugody (porozumienia) zawartej pomiędzy dłużnikiem a organem uprawnionym lub w formie jednostronnego oświadczenia woli, złożonego przez organ uprawniony (§ 5 ust 2 i 3 uchwały). Umorzenie należności wynikającej ze stosunku cywilnoprawnego jest w istocie zwolnieniem z długu, uregulowanym w art. 508 i nast. Kodeksu cywilnego. W tej sytuacji stwierdzić należy, że podejmując zarządzenie z dnia 8 października 2012r. odmawiające umorzenia wierzytelności z tytułu zwrotu bonifikaty Prezydent W. odmówił tym samym zawarcia ugody (porozumienia) o którym mowa w uchwale Rady Miejskiej W. z dnia .... Niezależnie od przyjętej formy, w znaczeniu cywilistycznym złożył oświadczenie woli o nieprzyjęciu oferty zawarcia umowy zwolnienia z długu. Trzeba więc wskazać, że w tym przypadku organ gminy nie podejmował zarządzenia w zakresie sprawowanej przezeń administracji publicznej (imperium) ale jako właściwy organ gminy będący równocześnie osobą prawa cywilnego. Zarządzenie to ma więc charakter cywilnoprawnego oświadczenia woli o odmowie zawarcia ugody (porozumienia), które także nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wobec powyższego - wbrew twierdzeniom skarżących - sprawa dotycząca ewentualnej bezczynności w przedmiocie umorzenia zwrotu udzielonej skarżącym wskazanej wyżej bonifikaty nie stanowi sprawy administracyjnej i nie jest rozstrzygana w formie aktu administracyjnego podlegającego kontroli sądów administracyjnych.. W tej sytuacji, Sąd na podstawie § 58 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. O zwrocie wpisu Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy