II SAB/Wr 544/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 7 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do wydania aktu; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca (M. K.), wniosła w dniu 07.07.2021 r. skargę na przewlekłość postępowania Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ administracji), polegającą na prowadzeniu postępowania z jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę - złożonego 13.12.2019 r. - dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 50 § 1 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. Na tej podstawie wniósł o: 1. dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga; 2. zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 3. przyznanie od Wojewody na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 6.000zł; 4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Pełnomocnik skarżącej uzasadnił wnioski i zaprezentował swoje stanowisko, w tym wskazał, że w dniu 12.01.2021 r. została do Wojewody skierowana skarga na bezczynność. Od tego momentu Wojewoda podjął jedynie pozorne działania mające iluzorycznie prowadzić do zakończenia postępowania. Wojewoda po długim czasie bezczynności skierował, zgodnie z art. 109 ustawy o cudzoziemcach, zapytanie do służb na temat pobytu cudzoziemca na terytorium RP. Pomimo ustawowego terminu 30 dni Wojewoda nie powziął dalszych kroków zmierzających do wydania decyzji w sprawie. Takie pozorne działania doprowadzają jedynie do jeszcze większej przewlekłości postępowania w sprawie. Termin zakończenia postępowania został wyznaczony na 17.05.2021 r. Pomimo upływu tego terminu organ nie wyznaczył nowego terminu, ani nie poinformował strony o przyczynach jego niedochowania. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując na typowe przyczyny opóźnienia w procedowaniu w tego rodzaju sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania organu w sprawie z wniosku skarżącej o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt czasowy i pracę okazała się uzasadniona, albowiem postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do jej załatwienia. Z urzędu Sądowi jest wiadome, że oprócz tej skargi, w tut. Sądzie zawisła także skarga tej samej skarżącej na bezczynność Wojewody w przedmiocie wydania pozwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarga na bezczynność postępowania została zarejestrowana pod sygnaturą I SAB/Wr 446/21 i rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem z 29.06.2021 r. Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. ("postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy"). Nadto, należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 k.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą przewlekłością postępowania, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Materiał ten potwierdza, że skarżąca złożyła w dniu 13.12.2019 r. wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i prace. Już tego samego dnia organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania z jej wniosku oraz wskazał przewidywany termin zakończenia postępowania – 13.10.2020 r. W dniu 07.09.2020 r. strona złożyła ponaglenie (które organ przekazał Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pismem z 17.02.2021 r.), a następnie w 13.01.2021 r. – skargę na bezczynność organu. Pismem z 17.02.2021 r. Wojewoda wskazał przewidywany termin zakończenia postępowania na 17.05.2021 r. oraz wezwał stronę o uzupełnienie dokumentów. Pismem z 29.04.2021 r. strona poinformowała Wojewodę o zmianie adresu do korespondencji. Przy kolejnym piśmie z 17.08.2021 r. strona przedstawiła dodatkowe dokumenty. Decyzją z 14.09.2021 r. Wojewoda udzieli skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do dnia 31.07.2021 r. Powyższe okoliczności stanowił, że prowadzone w sprawie postępowanie nosi cech przewlekłości, naruszając tym samym zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a). Sąd stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby do takiego działania Wojewody przyczyniła się strona skarżąca, która prawidłowo zareagował na wezwanie dotyczące usunięcia braków formalnych wniosku. Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z niewątpliwie rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli również terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Poza tym, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach powinno być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na podjęcie pierwszej czynności formalnej a dalej na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu wskazujące na skrajnie lekceważącą postawę wobec strony, brak reakcji na wniesione ponaglenie, podjęcie pierwszych działań w sprawie już po wniesieniu skargi do Sądu, nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Z uwagi na fakt, że organ wydał w sprawie decyzję, czym wykonał zobowiązanie nałożone wyrokiem w sprawie I SAB/Wr 446/21, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Rozstrzygając o żądaniu strony przyznania sumy pieniężnej Sąd oddalił skargę. Sąd wskazuje przy tym, że dokonał oceny działań Wojewody w tym zakresie w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącej o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, pod kątem bezczynności, w której przyznał skarżącej kwotę na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. (sygn. akt I SAB/Wr 446/21). O kosztach Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.