II SAB/Wr 56/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 28 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. w przedmiocie wydania orzeczenia dotyczącego bezczynności Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w J. G. postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia [...] r. M. M. wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. "w zakresie nie wydania orzeczenia w formie aktu dotyczącego nie uznania bezczynności Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w J. G.". Wnosząc o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. do "wydania orzeczenia w formie aktu" w związku z jej zażaleniem na bezczynność Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w J.G. oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, skarżąca podała, że w sierpniu 2011 r. przesłała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. zażalenie na bezczynność Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w J. G.. W zażaleniu tym wskazała, że "bezczynność Urzędu związana była z brakiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania, wynikającego z przepisów, obowiązku wykonania pomiarów hałasu przez A. w J.G.". Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiedziało jej pismem z dnia [...]r. informując, że nie jest władne załatwić powyższego zażalenia. Stwierdzając, że "Samorządowe Kolegium Odwoławcze przeprowadziło postępowanie, rozstrzygnęło sprawę co do istoty i nie uznało (...) zażalenia za zasadne", skarżąca wywodziła, że "odpowiedzią powinno być wydanie orzeczenia w formie aktu, a nie jedynie pisma". Zdaniem skarżącej, ponieważ "minął termin załatwienia sprawy, nie wydanie orzeczenia w formie aktu należy uznać za pozostawanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w bezczynności". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedstawiwszy poczynione ustalenia wywiodło, że zażalenie skarżącej "nie dotyczyło sprawy, w której prowadzone jest postępowanie administracyjne i wydaje się decyzję administracyjną, a zatem nie mają w niej zastosowania przepisy art. 37 k.p.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a, to jest w sprawach na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Jak podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. w szczególności postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 5 czerwca 2009 r. sygn. akt IV SAB/Gl 21/09 – LEX nr 504035), z powyższych regulacji wynika, że zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powołanych wyżej przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Stosownie do treści art. 37 § k.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Organ ten uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Wniesienie zażalenia na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. ma zatem na celu likwidację bezczynności organu administracyjnego w trybie administracyjnym. Ponadto wyczerpanie przez osobę zainteresowaną trybu zażaleniowego stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu pierwszej instancji (art. 52 p.p.s.a.). Przepis art. 37 k.p.a. nie określa w jakiej formie organ administracji publicznej wyższego stopnia ma zażalenie to rozstrzygnąć. Natomiast zgodnie z utrwalonym poglądem prezentowanym zarówno w literaturze jak i orzecznictwie stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. przyjmuje formę postanowienia, na które nie służy zażalenie (art. 141 § 1 k.p.a.). Postanowienie to ma charakter wpadkowy (incydentalny), a zatem nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Nie jest to również inny akt lub czynność organu dotycząca przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 lutego 1995 r. sygn. akt I SAB 86/94, ONSA 1996/1/39 r., z dnia 13 marca 2001 r. sygn. akt I SAB 246/00 LEX 78952, wyroki NSA z 12 kwietnia 2001 r. sygn. akt IV SA 1866/00 ONSA 2002/4/144 oraz z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 572/99 ONSA 2002/3/116). W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że skoro na postanowienie wydane w trybie art. 37 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, to tym samym skarga ta nie przysługuje na bezczynność organu polegającą na nierozpoznaniu zażalenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a., w tym także na niewyrażeniu stanowiska przez ten organ w formie postanowienia. Skoro zatem w rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. rozpatrując zażalenie skarżącej wniesione w trybie art. 37 § 1 k.p.a. nie wydało postanowienia, lecz odpowiedziało skarżącej pismem, to – jak już wyżej zaznaczono – na niewyrażenie stanowiska przez ten organ w formie postanowienia, podobnie jak na bezczynność organu polegającą na nierozpoznaniu zażalenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. – skarga nie przysługuje. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w istocie bez znaczenia jest fakt, że zażalenie skarżącej "nie dotyczyło sprawy, w której prowadzone jest postępowanie administracyjne i wydaje się decyzję administracyjną, a zatem nie mają w niej zastosowania przepisy art. 37 k.p.a.", gdyż okoliczność ta miałaby znaczenie w sytuacji, gdyby skarżąca skarżyła bezczynność organu I instancji. W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. – wniesiona w niniejszej sprawie skarga podlegała odrzuceniu.