II SAB/Wr 6/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia NSA Julia Szczygielska /sprawozdawca/, Asesor WSA Olga Białek, Protokolant Magdalena Domańska-Byskosz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 maja 2007r. sprawy ze skargi W. B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w przedmiocie wykonania decyzji Prezydenta W. z dnia [...], Nr [...] nakazującej S. K. rozbiórkę części budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. P. oddala skargę. Pismem z dnia 1 lutego 2007r. W. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W., wnosząc o zobowiązanie tegoż do wdrożenia procedury przymusowego wykonania decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] nakazującej S. K. rozbiórkę części budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. P. [...] tj. nadbudowy tarasu na poziomie wysokiego parteru od strony ogrodu, w przypadku niewykonania jej dobrowolnie przez zobowiązanego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż w przedmiotowej sprawie Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...] nakazał panu S. K. rozbiórkę części budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. P. [...] , tj. nadbudowy tarasu na poziomie wysokiego parteru od strony ogrodu. Powyższy obowiązek nakazano wykonać w terminie do [...]. Decyzję tę zaskarżyła strona zobowiązana do jej wykonania – E. i S. K., żądając jej uchylenia. W dniu [...] decyzją nr [...] D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., uchylona została w całości decyzja Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Na powyższą decyzję nr [...] D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, K. i W. B. złożyli skargę z dnia [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu i w następstwie jej rozpoznania zapadł wyrok z dnia 26 lutego 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1620/99, którym Naczelny Sąd Administracyjny OZ we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zaistniały po zapadnięciu w/w wyroku stan prawny stanowi zdaniem skarżącego bezwzględną podstawę prawną do wykonania, przez zobowiązanego S. K. decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] - rozbiórki części budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. P. tj. nadbudowy tarasu na poziomie wysokiego parteru od strony ogrodu. Tymczasem, mimo istnienia prawomocnej decyzji nakazującej S. K. rozbiórkę, Powiatowy inspektor Nadzoru Budowlanego nie wdrożył postępowania egzekucyjnego w sprawie wykonania tej decyzji, a organy administracji I i II instancji nadal bezzasadnie rozstrzygały w sprawie prawomocnie już osądzonej. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta W. 30 - dniowy termin celem właściwego, zgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym załatwienia sprawy. Pomimo 36- krotnego przekroczenia terminu do załatwienia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W. nie podjął żadnych czynności. Spowodowany bezczynnością organu administracji zaistniały stan faktyczny, w ocenie skarżącego rażąco narusza interes skarżącego, pozbawiając całkowicie ochrony przysługujące mu prawo własności nieruchomości przy ul. P. we W. W tak ukształtowanym stanie sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W. jako organ właściwy do prowadzenia postępowania nie zastosował żadnych sankcji wobec zobowiązanego i nie podjął dalszych działań, w kierunku wykonania prawomocnej decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] jak i całkowicie zignorował treść postanowienia nr [...] z dnia [...], w którym D. Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nakazał mu w zakreślonym 30 - dniowym terminie załatwienie sprawy, zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Stąd zdaniem skarżącego wniesiona do Sądu skarga jest w pełni zasadna. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że podniesione w skardze zarzuty są bezzasadne, gdyż nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym i prawnym sprawy. Przede wszystkim wskazać należy, iż skarżący błędnie przyjmuje, że wskazana przez niego decyzja Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] jest decyzją prawomocną i w związku z tym podlegającą wykonaniu. Przytoczone przez wyżej wymienionego w uzasadnieniu skargi orzeczenia rzeczywiście zapadły w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Jednak po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wyroku z dnia 26.02.2002 roku (sygn.akt II SA/Wr 1620/99) uchylającego decyzję DWINB nr [...] z dnia [...], organ ten po ponownym rozpatrzeniu odwołania Państwa E. i S. K. decyzją nr [...] z dnia [...] roku uchylił decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez tut. organ. Od decyzji tej została wniesiona przez Pana W. B. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 2.03.2005 roku (sygn.akt II S.A./Wr 1854/02) oddalił ją. Jak wynika z powyższego decyzja Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] została wyeliminowana z obrotu prawnego, o czym skarżący wie, gdyż otrzymał ww. decyzję DWINB nr [...], od której wniósł skargę, a która następnie ww. wyrokiem WSA we Wrocławiu została oddalona. W związku z powyższym wniesiono o oddalenie skargi Pana W. B. na bezczynność tut. organu w przedmiocie wyegzekwowania decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] oraz jego wniosku o zasądzenie od tut. organu kosztów postępowania. Jednocześnie poinformowano, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego dotyczącego wykonania przez Państwa E.i S. K. robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. P. we W. tut. organ decyzją nr [...] z dnia [...] roku nakazał wyżej wymienionym rozbiórkę dobudowanego w poziomie piwnicy pomieszczenia o wymiarach zewnętrznych 4,55 x 3,10 m oraz zabudowy istniejącego tarasu o wymiarach zewnętrznych 6,20 x 4,00 m. Ww. decyzja została doręczona Panu W. B. w dniu [...] roku, o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru. Z uwagi na wniesienie przez zobowiązanych odwołania akta przedmiotowej sprawy wraz ze spisem zostały przekazane do organu nadzoru budowlanego wyższej instancji i znajdują się tam do chwili obecnej. W świetle powyższego organ wniósł jak na wstępie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest także właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu Działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego, a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników /art.227 k.p.a./. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje jedynie stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. 153, poz.1269/ w związku z art.3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/, kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Powyższa regulacja oznacza, że zaskarżenie bezczynności organów administracji dopuszczalne jest tylko w zakresie określonym w cyt. wyżej art.3 & 2 pkt.1 – 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyli w zakresie wydania podanych wyżej decyzji, postanowień lub innych aktów i czynności. Kontrola Sądu w takich sprawach sprowadza się zaś do zbadania, czy rzeczywiście organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce. Istotne jest przy tym, że w sprawach skarg na bezczynność organów administracyjnych, Sąd orzeka biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili wydawania orzeczenia. W. B. we wniesionej do Sądu skardze zarzuca Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla m. W. bezczynność polegającą na nie podejmowaniu czynności związanej z wykonaniem decyzji Prezydenta W. z dnia [...], Nr [...] nakazującej S. K. rozbiórkę części budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul.P. we W. Niewątpliwe jest zatem w sprawie, iż aby ocenić czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W. pozostawał, jak zarzuca skarżący, w bezczynności w przedmiocie wyegzekwowania od S. K. nałożonego opisaną wyżej decyzją z dnia [...] obowiązku rozbiórki części budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. P. we W., należy sięgnąć do przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 2002r., Nr 110, poz.968 z zm./, zwaną dalej ustawą. Wskazać należy, że przepis art.1 w/w ustawy stanowi, iż ustawa określa prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie oraz środki przymusu, stosowane przez te organy w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Istotny jest przy tym zapis art.3 § 1 ustawy, stosownie do którego, egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art.2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów. Zgodnie zaś z art.130 § 1 k.p.a., a który to przepis na mocy art.18 omawianej ustawy ma zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie podlega wykonaniu . Oznacza to zatem, że wykonalność obowiązków może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej. Podobny pogląd prezentowany jest w doktrynie, gdzie przyjmuje się, iż niedopuszczalność egzekucji ze względów przedmiotowych będzie miała miejsce wtedy, gdy dany obowiązek jest wykonywany w trybie egzekucji sadowej, gdy obowiązek wynika z decyzji nieistniejącej w obrocie prawnym, gdy jego podstawą jest decyzja nieostateczna niepodlegajaca natychmiastowemu wykonaniu /por. B.Adamiak, J.Borkowski. Postępowanie administracyjne i sądowoadministrcyjne, Wydanie III, Wyd.Prawnicze Warszawa 2005, str.542/. W myśl zaś art.26 § 1 omawianej ustawy, podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy, sporządzony według ustalonego wzoru, a zawierający zgodnie z art.27 § 1 pkt.3 ustawy treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny. Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzja z dnia [...], Nr [...] powołując się na przepis art.138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...], Nr [...] nakazującą S. K. rozbiórkę części budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. P., tj. nadbudowy tarasu na poziomie wysokiego parteru od strony ogrodu i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wyrokiem tut. Sądu z dnia 2 marca 2005r., sygn.akt II S.A./Wr 1854/02, skarga wniesiona przez W. B. na opisaną wyżej decyzję z dnia [...], Nr [...] została oddalona. Wyrok ten jest prawomocny. Powyższe ustalenia wskazują zatem jednoznacznie, że decyzja Prezydenta W. z dnia [...], Nr [...] nakazująca S. K. rozbiórkę części budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. P., tj. nadbudowy tarasu na poziomie wysokiego parteru od strony ogrodu , na skutek uchylenia jej przez organ II instancji opisaną wyżej decyzją z dnia [...], i zapadłym w dniu 2 marca 2005r. wyroku w sprawie oznaczonej sygn.akt II S.A./Wr 1854/02 – nie istnieje na skutek wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Jeżeli tak, to wbrew zarzutom skargi nie można w niniejszej sprawie przyjąć bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w przedmiocie wykonania decyzji Prezydenta W. z dnia [...], Nr [...], skoro jak to już wyżej Sąd podkreślił decyzja ta już w chwili wnoszenia skargi w niniejszej sprawie, nie funkcjonowała w obrocie prawnym. Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić skargi W. B. i wobec tego oddalił ją w myśl art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.