II SAB/Wr 64/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 7 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Gminę J. w przedmiocie wyceny i rozliczenia nakładów poniesionych na nieruchomość postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 12 grudnia 2012 r. A. P. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie przez Gminę J. postępowania w sprawie wyceny i rozliczenia nakładów remontowych poniesionych przez skarżącego na użytkowaną nieruchomość położoną w J. przy ul. C. [...]. Skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz kwoty 20.000 zł z tytułu naruszenia prawa do załatwienia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Na uzasadnienie skargi podano, że skarżący dzierżawił opisaną nieruchomość, w dniu 5 listopada 2009 r. nieruchomość ta została wydana właścicielowi, czyli Gminie J., a następnie została sprzedana. Wskazano, że do wyceny wartości nieruchomości i nakładów użytkownika znajdą zastosowanie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreślono, że skarżący ma interes prawny w zwrocie poniesionych nakładów remontowych, dotychczas pomimo upływu trzech lat od daty wydania nieruchomości właścicielowi nie został sporządzony operat szacunkowy przez rzeczoznawcę majątkowego. Odpowiadając na skargę Prezydent Miasta J. wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do argumentów skarżącego poinformował, iż sprawa o zapłatę tytułem zwrotu poniesionych przez skarżącego nakładów remontowych na nieruchomość położoną w J. przy ul. C. [...] toczy się na drodze postępowania sądowego przed Sądem Okręgowym w J. Wydziałem I Cywilnym (sygn. akt [...]) od listopada 2010 roku. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012 roku Sąd Okręgowy postanowił dopuścić dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa i wyceny nieruchomości na okoliczność ustalenia wysokości nakładów powoda na przedmiotową nieruchomość. Pominięcie faktu prowadzonego postępowania przed Sądem w złożonej skardze, ma istotne znaczenie przy jej rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, tym bardziej, iż skarżący wnosi o stwierdzenie przewlekłości postępowania Gminy w przedmiocie rozliczenia nakładów podczas gdy postępowanie sądowe przy udziale obu stron, nie zostało zakończone. Zwrócono również uwagę na fakt, iż Gmina J. w wyniku przeprowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie ustawy Prawo zamówień publicznych wyłoniła rzeczoznawcę majątkowego, który dokonał wyceny wartości udokumentowanych nakładów poczynionych przez byłego dzierżawcę przedmiotowej nieruchomości. W wycenie sporządzonej na dzień 30 września 2010 r. wartość nakładów z uwzględnieniem amortyzacji, określona została na kwotę 153.087,00 zł, która to wysokość uznana została przez Gminę. W związku z występującym zadłużeniem skarżącego wobec Gminy J. z tytułu niezapłaconego przez niego czynszu dzierżawnego za przedmiotową nieruchomość, dokonano potrącenia należności przysługujących wzajemnie Gminie J. i skarżącemu, w ramach kompensaty wzajemnych zobowiązań. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ dotyczy sprawy nienależącej do właściwości sądu administracyjnego. W myśl art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) w takim wypadku sąd odrzuca skargę. Zdaniem Sądu rozpatrującego skargę sprawa w niej poruszona nie należy do spraw, które mogą być przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny. Stosownie do przepisu art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga może dotyczyć bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu, a zatem przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawach: decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty oraz postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. W tym miejscu należy podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie Gmina J. (ani jej organy) nie była i nie jest uprawniona do wydania żadnego z wymienionych aktów administracyjnych, ponieważ żądanie skarżącego nie należy do kategorii spraw załatwianych w drodze któregokolwiek z przywołanych aktów. Rozważenia wymagało jednak, czy działanie/przewlekłość gminy lub jej organów może być w niniejszej sprawie zakwalifikowane jako inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Należy tu jednak również stwierdzić, że kwestia rozliczenia nakładów poniesionych przez dzierżawcę na nieruchomość stanowiącą własność gminy nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z tego zaś wynika, że kontrola legalności działalności gminy w takim wypadku nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Również okoliczność, że sporna nieruchomość jest własnością Gminy J., nie może prowadzić do wniosku, że czynności właścicielskie dokonywane przez Prezydenta dotyczące tej nieruchomości mają walor aktów z zakresu administracji publicznej. Należy bowiem pamiętać, że na mocy art. 24 ust. 1 i art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) nieruchomości, które stanowią przedmiot własności gminy i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego gminy należą do gminnego zasobu nieruchomości, którym gospodaruje wójt (burmistrz, prezydent miasta). Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 8 i 9 tej ustawy wójtowie podejmują czynności w postępowaniu sądowym, w szczególności w sprawach dotyczących własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości, o zapłatę należności za korzystanie z nieruchomości, o roszczenia ze stosunku najmu, dzierżawy lub użyczenia, o stwierdzenie nabycia spadku, o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, a także składają wnioski o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości oraz o wpis w księdze wieczystej. Uprawnienia te mają związek z art. 13 ust. 1 ustawy, który wprowadza zasadę, że nieruchomości te podlegają obrotowi. Jak podnosi się w doktrynie prawa, oznacza to, iż co do zasady nieruchomości gminne mogą być przedmiotem każdego rodzaju czynności prawa cywilnego dopuszczonych przez prawo (zob. J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, komentarz do art. 13, Legalis 2011). Biorąc pod uwagę powyższe należy powiedzieć, że charakter sporu skarżącego z Gminą J. ma charakter cywilnoprawny, a zatem roszczenia zgłaszane przez skarżącego do Gminy J. nie mają waloru publicznoprawnego, co oznacza, że nie można do spraw tego rodzaju stosować przepisów postępowania administracyjnego, tym bardziej tych związanych z przewlekłością postępowania. Skoro organy Gminy J. nie prowadzą w sprawie postępowania administracyjnego (lecz toczą spór w sądzie powszechnym ze skarżącym), to nie może być mowy o przewlekłości postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd doszedł do przekonania, że spór, który trwa między skarżącym a Gminą J. nie może być rozpoznany przez sąd administracyjny. Wniesiona skarga zmierza bowiem do wywarcia skutku w postaci uznania roszczenia pieniężnego skarżącego wobec Gminy, a kwestie tego rodzaju należą do domeny procesu cywilnego. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, iż sprawa zainicjowana skargą do WSA we Wrocławiu nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a skarga podlegała odrzuceniu. Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że wbrew informacji zawartej w odpowiedzi na skargę, do pisma procesowego strony przeciwnej nie dołączono wzmiankowanej kopii postanowienia Sądu Okręgowego w J., co jednak nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Wobec powyższego Sąd w sentencji postanowienia orzekł na podstawie art. 58 § 3 p.p.s.a.