II SAB/Wr 66/15
WyrokWSA we Wrocławiu2016-01-28
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Ireneusz Dukiel, Halina Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda D. prowadził postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość w sposób przewlekły, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie prowadzone przez Wojewodę D. nie było przewlekłe. Pomimo przedłużania się terminu wydania decyzji, organ podejmował niezbędne czynności procesowe, a opóźnienia wynikały z uzasadnionych przyczyn, takich jak zawiłość sprawy, konieczność sporządzenia operatu szacunkowego, uwagi stron oraz czynności zależne od innych podmiotów (np. poczty, biegłych). Działania organu nie nosiły znamion pozorności ani zbędności, a stopień zawiłości sprawy i postawa strony usprawiedliwiały czas trwania postępowania.Stan faktyczny
Skarżący S.W. wniósł skargę na przewlekłość postępowania Wojewody D. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, która przeszła na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów KPA i ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez zwłokę w wydaniu decyzji odszkodowawczej. Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że podejmowane czynności były uzasadnione i wynikały z potrzeb postępowania oraz postawy strony.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia NSA Halina Kremis (spr.) Protokolant Natalia Galewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi S.W. na przewlekłość Wojewody D. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, która na podstawie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej przeszła na rzecz Skarbu Państwa oddala skargę w całości.
|Uzasadnienie |
|S.W. – zastępowany przez pełnomocnika radcę prawnego M.K. – pismem nadanym w dniu 5 listopada 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu |
|Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia |
|odszkodowania za nieruchomość skarżącego, która przeszła z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Wojewody D. z dnia 25 |
|lutego 2014 r. zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. |
|Skarżący zarzucił Wojewodzie D.: 1) naruszenie prawa procesowego - art. 12 § 1 oraz art. 35 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego,|
|poprzez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły, przejawiający się wykonywaniem czynności procesowych w dużych odstępach czasu, w |
|konsekwencji czego pomimo upływu osiemnastu miesięcy od wywłaszczenia, wobec skarżącego nie została wydana decyzja ustalająca wysokość |
|należnego mu odszkodowania; 2) naruszenie prawa materialnego - art. 12 ust. 4g ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach |
|przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 687), przejawiającego się w zwłoce w wydaniu na |
|rzecz skarżącego decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, podczas gdy decyzja ta winna być wydana w terminie 60 dni od dnia wydania |
|decyzji ZRID zaopatrzonej w rygor natychmiastowej wykonalności. Dodatkowo skarżący podniósł także zarzut naruszenia art. 84 par. 1 kpa, |
|poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że podstawę do określenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość może |
|być wyłącznie opinia sporządzona przez rzeczoznawcę majątkowego o statusie biegłego, czyli powołanego przez organ. |
|Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Wojewody D. do wydania decyzji w określonym terminie; 2) ocenę czy |
|przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) przyznanie od organu na rzecz skarżącego kosztów |
|postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przewidzianych oraz kwoty 17 zł uiszczonej tytułem opłaty skarbowej od |
|udzielonego pełnomocnictwa. |
|Na uzasadnienie skargi podano, że pełnomocnik skarżącego wnioskiem z dnia 14 sierpnia 2014 r. wystąpił o wszczęcie postępowania |
|ustalającego odszkodowanie za nieruchomość, która z mocy prawa przeszła na Skarb Państwa. Wojewoda poinformował skarżącego o wszczęciu w |
|dniu 26 sierpnia 2014 r. postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia na jego rzecz odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez|
|Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonej w Gminie R., oznaczonej ewidencyjnie jako działka gruntu o nr 184/2 o pow. 0,0304 ha,|
|oraz nr 184/3 o pow. 1,7713 ha AM-1, obręb P. oraz na rzecz Powszechnej Kasy Oszczędności Bank Polski Oddział O1 w J.G. oraz Spółdzielczej |
|Kasy Oszczędnościowo- Kredytowej w W. z tytułu wygaśnięcia hipotek ustanowionych na tej nieruchomości. W dniu 2 września 2014 r. |
|pełnomocnik strony wniósł o wydanie kserokopii dowodu - operatu szacunkowego. Rzeczony operat odebrał w dniu 3 września 2014 r. |
|Wnioskiem z dnia 1 października 2014 r. strona zażądała przeprowadzenia rozprawy z udziałem biegłego. Dnia 26 września 2014 r. organ |
|przekazał biegłemu pismo pełnomocnika. Następnie w dniu 15 października 2014 r. strona przedłożyła organowi dowody w postaci kontroperatu. |
|W dniu 24 października 2014 r. organ wyznaczył termin rozprawy administracyjnej na dzień 11 grudnia 2014 r. Jednocześnie zakreślił termin |
|zakończenia postępowania na dzień 31 grudnia 2014 r. Następnie w dniu 26 listopada 2014 r. organ przesłał stronie kopię pisma rzeczoznawcy |
|z 7 listopada 2014 r. W trakcie rozprawy 11 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił o odroczenie rozprawy z uwagi na konieczność |
|ponownej analizy operatu. Organ przychylił się do wniosku i wyznaczył nowy termin rozprawy na dzień 22 stycznia 2016 r., zawiadamiając o |
|kolejnym przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 28 lutego 2015 r. Następnie pełnomocnik skarżącego wniósł kolejny wniosek o |
|odroczenie rozprawy. Pismem z dnia 18 grudnia 2014 r. wystąpił o zobowiązanie biegłego do ustosunkowania się do pisma lidera konsorcjum, |
|pismo to przekazano rzeczoznawcy 31 grudnia 2014 r. i kolejno pełnomocnik strony wniósł o odroczenie rozprawy, do czego przychylił się |
|organ w piśmie z dnia 22 stycznia 2015 r., w którym wskazał że termin rozprawy będzie podany w kolejnym piśmie, a także zobowiązał stronę |
|do ustosunkowania się do zebranych dowodów. Pełnomocnik pismem z 5 lutego 2015 r. odniósł się do zgromadzonego materiału, cofając wniosek o|
|przeprowadzenie rozprawy. Następnie organ po raz kolejny zawiadomił skarżącego o wydłużeniu postępowania do 30 kwietnia 2015 r. Piątego |
|marca 2015 r. wojewoda zawiadomił stronę o zabraniu materiału dowodowego i załączając odpowiedź biegłego z 26 lutego 2015 r. Pismem z dnia |
|26 marca 2015 r. pełnomocnik strony wniósł o dopuszczeniu dowodu z oględzin nieruchomości oraz o przeprowadzenie rozprawy z udziałem |
|biegłego. Dnia 24 kwietnia 2015 r. wojewoda poinformował o kolejnym przedłużeniu postępowania do 15 czerwca 2015 r. |
|Dnia 20 lipca 2015 r. skarżący złożył do Ministra Infrastruktury i Rozwoju skargę na działania rzeczoznawcy, a 22 lipca zażalenie na |
|przewlekłe prowadzenie przedmiotowego postępowania. Postanowieniem z dnia 8 września 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju uznał |
|zażalenie skarżącego na przewlekłe prowadzenie postępowania za nieuzasadnione. Kolejno, w dniu 22 lipca 2015 r. skarżący przedłożył wniosek|
|o przeprowadzenie dowodu z kontroperatu, a 31 lipca 2015 r. przedłożył kontroperat w skorygowanej wersji. Dnia 18 sierpnia 2018 r. organ |
|przekazał biegłemu pismo z 17 lipca 2015 r. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2015 r. wojewoda oddalił wniosek o przeprowadzenie rozprawy i|
|zawiadomił o przedłużeniu załatwienia sprawy do 31 października 2015 r. Następnie 7 września 2015 r. pełnomocnik strony wypowiedział się co|
|do dowodów zgromadzonych w sprawie, a pismem z 7 października 2015 r. wniósł o wyłączenie biegłego od udziału w sprawie. Postanowieniem z |
|dnia 9 października 2015 r. organ uwzględnił wniosek o wyłącznie biegłego. |
|Zdaniem skarżącego powyższy stan faktyczny, jednoznacznie wskazuje, iż podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się |
|koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., stanowiącego zasadę szybkości postępowania. Skarżący zauważył, że decyzja ZRID wydana |
|została przez Wojewodę D. dnia 25 lutego 2014 r. Tak więc skoro decyzji tej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, to decyzja |
|ustalająca wysokość odszkodowania na rzecz skarżącego powinna być wydana najpóźniej do dnia 26 kwietnia 2014 r. Organ natomiast wszczął |
|postępowanie odszkodowawcze dopiero w dniu 12 sierpnia 2014 r. Czynności organu podejmowane są w dużych odstępach czasu i nie zmierzają |
|bezpośrednio do załatwienia sprawy. I tak, skarżący wskazał, że w okresie od dnia: 1) 26 sierpnia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. organ |
|wszczął postępowanie, przekazał stronie operat, wyznaczył termin rozprawy, przekazał wyjaśnienia biegłego i zobowiązał do kolejnej |
|odpowiedzi; 2) 31.12. 2014 r. do 31 stycznia 2015 r. organ ograniczył się do odroczenia rozprawy i przekazania stanowiska rzeczoznawcy 3) |
|31 stycznia 2015 r. do 28 lutego 2015 r. organ zobowiązał biegłego do zajęcia stanowiska wobec pisma strony z 2.02. 2015 r. 4) 20 marca |
|2015 r. do 20 maja 2015 r. organ poinformował jedynie skarżącego o odroczeniu terminu rozprawy (pismo z dnia 15 kwietnia 2015 r.) oraz |
|wyznaczeniu nowego terminu rozprawy i doręczeniu skarżącemu stanowiska biegłego rzeczoznawcy (pismo z dnia 13 maja 2015 r.); 5) 20 maja |
|2015 r. do 20 lipca 2015 r. organ ograniczył się do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej (w dniu 05 czerwca 2015 r.); 6) od 20 lipca |
|2015 r. do dnia sporządzenia skargi organ nie podjął żadnej czynności w sprawie. |
|Następnie skarżący dodał, że w jego ocenie niezrozumiałe jest wyznaczenie biegłemu tak długich terminów do zajęcia stanowiska odnośnie do |
|poszczególnych zarzutów (każdorazowo termin ten wynosił 14 dni). Przyjęta przez organ metodyka pracy polegająca na przekazywaniu pism |
|pomiędzy skarżącym a biegłym, jest w ocenie skarżącego nieefektywna. Trzeba też zauważyć, że organ wielokrotnie doręczał skarżącemu |
|stanowiska sporządzane przez biegłego z dużym opóźnieniem, a przecież treść obowiązku płynącego z art 35 § 1 k.p,a. oznacza zakaz |
|nieuzasadnionego przetrzymywania spraw bez nadawania im właściwego biegu oraz obowiązek prowadzenia postępowania bez niepotrzebnych |
|zahamowań. I tak: 1) pismo biegłego z dnia 21 października 2014 r. organ doręczył skarżącemu dopiero w dniu 27 listopada 2014 r.; 2) pismo |
|biegłego z dnia 10 grudnia 2014 r. organ doręczył skarżącemu dopiero w dniu 23 marca 2015 r.; 3) pismo biegłego z dnia 7 kwietnia 2015 r. |
|organ doręczył skarżącemu dopiero w dniu 18 maja 2015 r. |
|W końcowej części skargi podano, że skarżący został wywłaszczony z nieruchomości przeszło osiemnaście miesięcy temu i nawet po tak długim |
|okresie nie ma widoków na zakończenie sprawy. W ocenie skarżącego organ utracił z pola widzenia konstatację, iż "szybkość", tj. zasada |
|osiągania końcowego celu postępowania administracyjnego w najkrótszym czasie, należy do fundamentalnych zasad dobrego postępowania. Każdy |
|dzień zwłoki odsuwa moment realizacji tego celu. Ponieważ postępowanie urzeczywistnia postulat praworządności, powolność postępowania |
|oddala moment realizacji nakazu prawa. W tym konkretnym przypadku zdaniem skarżącego nie tylko oddala, lecz udaremnia realizację nakazu |
|prawa, stąd skarga stanowiąca ostateczny instrument w poszukiwaniu ochrony prawnej. |
|W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie. |
|Omawiając przebieg postępowania Wojewoda zwrócił uwagę, że zawiadomieniem z dnia 26 sierpnia 2014 r., poinformował strony o wszczęciu |
|postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. W dalszym etapie postępowania, ustalono, że nieruchomość obciążona jest hipoteką. W|
|związku z tym organ zwrócił się do wierzyciela hipotecznego i pismem z dnia 5 września 2014 r. uzyskał informacje o hipotece. Następnie |
|była prowadzona korespondencja między organem, pełnomocnikiem strony i biegłym w zakresie prawidłowości i zarzutów do operatu. W związku z |
|tym, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 36 § 1 Kpa, organ musiał wyznaczyć nowy termin załatwienia sprawy i podać przyczynę niedotrzymania|
|terminu z art. 35 § 3 Kpa. Organ w dalszej części odpowiedzi na skargę opisał czynności swoje i strony, przeprowadzone w toku |
|kontrolowanego postępowania. |
|Zdaniem Wojewody, istotne w sprawie jest to, że organ wykonywał czynności procesowe, zawiadamiając stronę o konieczności wykonania |
|kolejnych czynności procesowych, co powodowało dalsze przesunięcie terminów załatwienia sprawy. |
|W ocenie organu, z uwagi na ekonomikę procesową i kumulację czynności na rozprawie, o którą wniósł pełnomocnik skarżącego, obydwie kwestie |
|powinny być rozważone na zaplanowanej na 29 grudnia 2014 r. rozprawie. Zdaniem Wojewody, z przedstawionego przebiegu postępowania |
|administracyjnego i czynności podejmowanych przez organ wynika, że w niniejszym przypadku nie zachodzi sytuacja przewlekłości postępowania.|
|Ponadto, odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze organ wyjaśnił, że operat szacunkowy został sporządzony przez rzeczoznawcę |
|majątkowego w dniu 17 czerwca 2014 r. Następnie był on, wraz z całą serią kilkuset operatów dla inwestycji drogi ekspresowej, dostarczony |
|do organu, analizowany i protokolarnie przyjęty. Wedle organu, sporządzony operat szacunkowy był poprawny i organ nigdy nie uznał go za |
|wadliwy. Jednak w związku z tym, że w toku postępowania rzeczoznawca nie potwierdził aktualności tego operatu szacunkowego, organ musiał |
|wszcząć procedurę sporządzania nowego operatu szacunkowego, do czego przystąpiono w dniu 5 czerwca 2015 r. W pierwszym przetargu na |
|sporządzenie operatu nie wpłynęła żadna oferta. W związku z tym ponowiono procedurę przetargową, a przetarg będzie najprawdopodobniej |
|rozstrzygnięty, gdyż w dniu otwarcia ofert, tj. 15 września 2015 r. stwierdzono złożenie jednej oferty. Dalej podano, że "specustawa" |
|obliguje wojewodę, jako organ właściwy w tej kategorii sprawach, do zasięgnięcia opinii biegłego - rzeczoznawcy majątkowego, mającej formę |
|operatu szacunkowego dotyczącego wartości nieruchomości, w celu ustalenia wysokości odszkodowania. Wymaga podkreślenia, że zasada szybkości|
|postępowania administracyjnego nie może pozbawiać strony prawa i nie zwalnia właściwego organu z obowiązku rzetelnego i wnikliwego |
|ustalenia stanu faktycznego i rozpatrzenia sprawy. Zdaniem organu, opisanego rodzaju postępowanie w sprawie ustalenia na rzecz skarżącego |
|wysokości odszkodowania jest prowadzone przez Wojewodę D. z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7, art. 77 § 1 Kpa) z |
|uwzględnieniem spornych interesów stron tego postępowania, jak i z poszanowaniem zasady szybkości i ekonomiki postępowania. Jednocześnie |
|należy zauważyć, że w toku postępowania organ dochował wymogów art. 36 Kpa tj. powiadamiał strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy |
|w terminie, wskazywał nowy termin jej załatwienia oraz podawał przyczyny zwłoki. Organ z inicjatywy pełnomocnika skarżącego podejmował |
|czynności procesowe, wymagające określonego czasu, w wyniku których niemożliwe było dotrzymanie ustawowych terminów i które były |
|bezpośrednią przyczyną wyznaczania przez organ nowych terminów załatwienia sprawy. Nie sposób zatem przyjąć, że przewlekłość postępowania, |
|na którą wskazuje skarżący jest wynikiem działań/zaniechań Wojewody D.. To powoduje, że skarga jest niezasadna i powinna zostać oddalona. |
|W kolejnym piśmie procesowym pełnomocnik skarżącego podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, dodatkowo je argumentując. |
|Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: |
|W myśl art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.;|
|dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w |
|art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub |
|stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub |
|przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala w całości |
|lub w części (art. 151 p.p.s.a.). |
|Przechodząc do rozpoznania skargi należy powiedzieć, że Sąd w składzie wyznaczonym do rozpoznania sprawy uznał, że nie zasługiwała ona na |
|uwzględnienie. Należy bowiem wziąć pod uwagę, że celem objęcia kognicją sądów administracyjnych kwestii badania przewlekłości postępowania |
|przed organami administracji publicznej było wymuszenie nadania czynnościom organu administracyjnego sprawnego biegu, a więc zrealizowanie |
|interesu publicznego (sprawne funkcjonowanie aparatu administracji publicznej). Jednocześnie następuje przez to polepszenie sytuacji |
|prawnej obywatela, ponieważ przyznany mu zostaje dodatkowy instrument służący realizacji jego interesu prawnego (zob. P. Kornacki, |
|Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji |
|publicznej, ZNSA 2011, z. 5, s. 48). O przewlekłości postępowania przed organem administracji można mówić, gdy czas jego trwania przekracza|
|rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i |
|postawy samej strony. Podobnie przewlekłość postępowania zdefiniował Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazał, że z przewlekłością |
|postępowania, która narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie |
|trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy |
|(postanowienie z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPP 5/10, Orzeczenia.nsa.gov.pl). |
|Powiedzieć przy tym należy, iż terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym reguluje art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. |
|Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267). W myśl § 1 tego przepisu organy administracji publicznej obowiązane są |
|załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody |
|przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu |
|organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Zgodnie |
|z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy|
|szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w |
|ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl § 5 cytowanego przepisu, do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie |
|wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów |
|opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. |
|Zatem stwierdzić można, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację działania w sposób nieefektywny |
|poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że tylko formalnie organ nie jest |
|bezczynny. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w|
|bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. |
|ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia |
|sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut |
|niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, |
|względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. |
|Uwzględniając takie rozumienie pojęcia przewlekłości postępowania, Sąd doszedł do przekonania, że organ nie prowadził w sposób przewlekły |
|postępowania administracyjnego objętego skargą. |
|Wskazując na zawartość akt administracyjnych należy podnieść, że wynika z nich, iż jeszcze w dniu 4 lutego 2014 r. wszczęto kroki |
|zmierzające do zlecenia wykonania operatu szacunkowego, między innymi 28 marca wszczęto postępowanie o zamówienia publiczne, a sam operat |
|został opracowany i dostarczony przez rzeczoznawcę 17 czerwca 2014 r., następnie pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 12 sierpnia 2014 r. |
|wniósł o wszczęcie postępowania odszkodowawczego, co nastąpiło 26 sierpnia 2014 r. Po złożeniu w dniu 1 września przez pełnomocnika strony |
|prośby o nadesłanie kopii operatu i odebraniu go w dniu 3 września pełnomocnik 16 września wniósł uwagi do operatu. Z kolei na wniosek |
|organu w dniu 5 września 2014 r. wierzyciel hipoteczny strony przekazał informację o wysokości, zabezpieczonej hipoteką wierzytelności. |
|Następnie, po doręczeniu operatu pełnomocnik strony zgłosił swoje uwagi, które zostały przekazane do biegłego, a w dniu 1 października |
|pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem rzeczoznawcy; ustosunkowanie się do uwag biegły przekazał 13 |
|października 2014 r. Następnie kolejnym pismem z dnia 14 października 2014 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodu z |
|kontrooperatu sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego M.B. i wniósł także o dopuszczenie dowodów z transakcji nieruchomości |
|przeprowadzonych pod drogi publiczne na terenie szeregu powiatów i pismo to dalej przekazał organ biegłemu w dniu 24 października 2014 r., |
|zobowiązując do ustosunkowania się do argumentów zawartych w piśmie. Kolejno w dniu 23 października 2014 r. organ zawiadomił strony o |
|zaplanowaniu na dzień 11 grudnia rozprawy administracyjnej i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2014 r. z |
|informacją o przyczynie niedotrzymania terminu. Pismem z dnia 18 grudnia 2014 r. pełnomocnik strony złożył kolejny wniosek do opinii |
|biegłego, na który biegły odpowiedział pismem z dnia31 grudnia 2014 r. Siódmego listopada biegły po raz kolejny ustosunkował się do |
|zastrzeżeń strony, które to pismo organ przekazał stronom 26 listopada 2014 r., a później na wniosek pełnomocnika skarżącego rozprawa |
|wyznaczona na dzień 11 listopada została odroczona. Poskutkowało to dalej wyznaczeniem nowego terminu rozprawy na dzień 22 stycznia 2015 r.|
|i poinformowaniem o wyznaczeniu nowego terminu do załatwienia sprawy na dzień 28 lutego 2015 r., wobec konieczności przeprowadzenia |
|rozprawy. Dnia 20 stycznia pełnomocnik złożył kolejny wniosek o odroczenie rozprawy, jako przedwczesnej, co poskutkowało odroczeniem |
|rozprawy (zawiadomiono o tym strony telefonicznie). Następnie 5 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącego zgłosił kolejne zarzuty do |
|przypisanych w operacie cech nieruchomości, cofając wniosek o przeprowadzenie rozprawy. W dniu 11 lutego 2015 r. organ zawiadomił strony o |
|wyznaczeniu kolejnego terminu do załatwienia sprawy na dzień 30 kwietnia 2015 r.(z uwagi na zastrzeżenia do pinii biegłego). Kolejno w dniu|
|12 lutego organ przekazał pismo pełnomocnika biegłemu, zobowiązując do ustosunkowania się do zarzutów. Po uzyskaniu pisma biegłego z dnia |
|26 lutego 2015 r. organ 5 marca zawiadomił strony o zabraniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim, co poskutkowało |
|kolejnym pismem pełnomocnika strony z dnia 26 marca 2015 r. z kolejnymi uwagami do operatu i wnioskiem o przeprowadzenie rozprawy. |
|Następnie kolejno organ pismem z dnia 24 kwietnia 2015 r. zwrócił się do biegłego o wykonanie nowego, spójnego operatu w terminie 14 dni i |
|w konsekwencji zawiadomił strony o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy do dnia 15 czerwca 2015 r., z uwagi na konieczność |
|ustosunkowania się rzeczoznawcy do uwag do operatu. 20 maja 2015 r. do postępowania zgłosił się syndyk masy upadłości SKO-K w W., a 21 maja|
|pełnomocnik skarżącego podważył zasadność wykonania nowego operatu. Po otrzymaniu nowego operatu z dnia 29 maja 2015 r. zawiadomieniem z |
|dnia 15 czerwca 2015 r. organ doręczył stronom wyciąg z tego dokumentu. Jednocześnie mając na uwadze treść przepisu art. 35 § 1 i art. 36 §|
|1 kpa organ zawiadomił o przedłużeniu załatwienia sprawy do dnia 31 sierpnia 2015 r., jako przyczynę podając konieczność zajęcia |
|ostatecznego stanowiska przez stronę. Na żądanie organu pismami z 19 czerwca i 3 lipca wierzyciele hipoteczni podali informacje o wysokości|
|zadłużenia skarżącego, a w dniu 30 czerwca 2015 r. pełnomocnik strony wniósł o przekazanie kopii operatu szacunkowego, doręczoną przez |
|organ 9 lipca 2015 r., na co pełnomocnik złożył dalsze zastrzeżenia i zarzuty 23 lipca 2015 r. Pełnomocnik skarżącego złożył także (7 |
|lipca) wniosek o przeprowadzenie rozprawy, w dniu 22 lipca 2015 r. przedłożył operat sporządzony w dniu 10 lipca 2015 r. przez rzeczoznawcę|
|Tomasza Rzepeckiego, wnosząc o dopuszczenie dowodu z tego dokumentu, po czym w dniu 31 lipca 2015 r. złożył do akt operat z dnia 28 lipca |
|2015 r. z poprawionymi błędami rachunkowymi. 18 sierpnia organ zwrócił się do biegłego o ustosunkowanie się do zastrzeżeń strony, |
|zawartych w piśmie z 17 lipca, na co uzyskał odpowiedź 20 sierpnia 2015 r. Postanowieniem z 26 sierpnia 2015 r. wojewoda oddalił wniosek o|
|przeprowadzenie rozprawy, złożony przez pełnomocnika skarżącego. Pismem z dnia 7 września 2015 r. pełnomocnik strony wypowiedział się co do|
|zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, a 21 września 2015 r. zawiadomił organ o możliwości zawarcia ugody . Postanowieniem|
|z dnia 29 września Minister Infrastruktury i Rozwoju uznał zażalenie strony na przewlekłość postępowania za nieuzasadnione. Kolejnym |
|pismem z dnia 9 października 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o wyłączenie biegłego R.K. od udziału w sprawie. 12 października 2015 r.|
|organ otrzymał informację od GDDKiA Oddział w Z.G. co do propozycji zawarcia ugody. Dalej poskutkowało to zawiadomieniem stron przez organ |
|o przedłużeniu załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2015 r. Kolejną czynnością organu było zwrócenie się o informację do GDDKiA Oddział we|
|W. czy posiada środki na kolejne operaty szacunkowe w tej i podobnych sprawach. Dwudziestego dziewiątego października 2015 r. uzyskano |
|odpowiedź pozytywną i w efekcie rozpoczęto postępowanie w sprawie zamówienia publicznego celem wyłonienia nowego rzeczoznawcy. |
|Jak wynika z przytoczonego przez strony i wynikającego niespornie z akt administracyjnych zgromadzonych przez Wojewodę przebiegu |
|postępowania, główna aktywność organu nakierowana była na uzyskanie dowodu w postaci operatu szacunkowego, zawierającego wycenę |
|nieruchomości, za którą ma być ustalone odszkodowanie. Ten środek dowodowy posłuży za podstawę poczynienia ustaleń faktycznych w decyzji |
|kończącej postępowanie. Jako uzasadnione należało uznać przy tym prowadzenie korespondencji między rzeczoznawcą, organem a pełnomocnikiem |
|skarżącego, w sytuacji gdy ten ostatni kwestionował ustalenia rzeczoznawcy. Nie jest przy tym trafny zarzut skarżącego, że organ zwlekał z |
|przesyłaniem mu kolejnych pism rzeczoznawcy. Trzeba bowiem zauważyć, że zadaniem organu jest załatwienie sprawy administracyjnej, a |
|niekoniecznie swoiste "mediowanie" pomiędzy pełnomocnikiem skarżącego a rzeczoznawcą. Za uzasadnione w realiach postępowania Sąd uznał |
|także postanowienie o przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej, albowiem wyjaśnienie rozpatrywanej przez organ sprawy wymagać może udziału|
|biegłego i stron w rozprawie prowadzonej przez pracownika organu. Przesuwanie terminu wyznaczonej rozprawy okazało się natomiast konieczne |
|z uwagi na przyczyny nieleżące po stronie organu. Opóźnienia w załatwieniu sprawy nie mogą więc obciążać organu. |
|Następnie Sąd ocenił, że czynności urzędowe utrwalone w materiale dowodowym nie miały charakteru pozornego czy jawnie zbędnego w świetle |
|tego, jak zwykle prezentują się akta administracyjne podobnych do ocenianej sprawy. Sąd nie podzielił zapatrywania skarżącego, że w |
|którymkolwiek okresie w trakcie postępowania organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Zdaniem Sądu trzeba wziąć pod uwagę |
|art. 35 § 5 k.p.a. i stwierdzić, że skoro do terminu załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla |
|dokonania określonych czynności, to za takie terminy należy uznać terminy do przygotowywania pism kierowanych do uczestników postępowania. |
|Nadto terminy wyznaczane rzeczoznawcy majątkowemu i podmiotom, do których zwracał się Wojewoda, były uzasadnione potrzebami postępowania. |
|Dalej, zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a., do terminu załatwienia sprawy nie wlicza się okresów opóźnień wynikłych z przyczyn niezależnych od |
|organu, a za takie należałoby uznać wszystkie okresy pomiędzy doręczaniem kolejnych pism uczestnikom. Terminy doręczeń dokonywanych za |
|pośrednictwem poczty pozostają poza kontrolą organu i czasu ich dokonywania nie można wliczać do terminu załatwienia sprawy. Do tego |
|rodzaju przyczyn należałoby też zaliczyć opóźnienia wynikłe np. z choroby rzeczoznawcy majątkowego. |
|Niezależnie od powyższego skład Sądu rozpoznający skargę oczywiście dostrzegł – analizując akta administracyjne przedłożone przez organ – |
|że w postępowaniu przed Wojewodą dochodziło do kilkukrotnego przedłużania terminu zakończenia sprawy z przyczyn związanych z operatem |
|szacunkowym. To wszystko, oczywiście spowodowało, iż decyzja ustalająca wysokość odszkodowania za przejęte nieruchomości nie została wydana|
|w terminie 60 dni, o którym mowa w art. 12 ust. 4g ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji |
|inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 687 ze zm.). Zdaniem Sądu wyjątkowo kontradyktoryjny charakter postępowania w|
|sprawach tego rodzaju skutkuje tym, że organ istotnie może mieć pewne trudności z zapanowaniem nad czynnościami biegłego i stron |
|postępowania, co najczęściej skutkuje właśnie przedłużaniem terminu do wydania decyzji ustalającej odszkodowanie. Jednakże działania organu|
|w niniejszej sprawie – o czym już była mowa – nie sposób było uznać za przewlekłe prowadzenie postępowania, ponieważ postępowanie |
|prowadzone jest długo, lecz z uzasadnionych względów, gdyż stale organ dokonywał potrzebnych do zakończenia sprawy czynności procesowych. |
|Uwzględniając również stopień zawiłości sprawy i postawę samej strony skarżącej, nie można było organowi administracji skutecznie |
|przedstawić zarzutu niedochowania należytej staranności w zorganizowaniu postępowania administracyjnego, względnie zarzutu prowadzenia |
|czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia czy nawet zarzut mnożenia przez organ czynności dowodowych |
|ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. |
|W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić w całości, o czym na mocy art. 151 p.p.s.a. orzeczono w sentencji wyroku |
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło