II SAB/Wr 67/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Zygmunt Wiśniewski Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA -Julia Szczygielska /sprawozdawca/ Protokolant - Magda Mikus po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lutego 2011 r. sprawy ze skargi P.B. na bezczynność Wojewody D. w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji wnoszącej sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru budowy tymczasowych obiektów budowlanych postanawia: I. umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu; II. zasądzić od Wojewody D. na rzecz skarżącego P.B. kwotę 954 zł (słownie: dziewięćset pięćdziesiąt cztery złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 17 listopada 2010r. P.B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji Starosty M. z dnia [...]r., Nr [...], wnoszącej sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru budowy tymczasowych obiektów budowlanych (dwóch kontenerów) o funkcji biura tymczasowego i pomieszczenia socjalnego w miejscowości C. na działce nr 207/2, obręb C.. Strona skarżąca wniosła w niej o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy, tj. rozpatrzenia odwołania, w określonym przez Sąd terminie, w przypadku niezałatwienia sprawy przez Wojewodę D. w trybie autokontroli, oraz zasądzenie od Wojewody D. na rzecz skarżącego kosztów postępowania w kwocie 837 zł /wynagrodzenia pełnomocnika 720 zł (3 x stawka minimalna), kosztów sądowych - wpisu 100 zł, kosztów udzielonego pełnomocnictwa - opłaty skarbowej 17 zł/. W skardze strona zarzuciła naruszenia art. 12 § 2 i art. 35 § 3 k.p.a. przez ich niezastosowanie. Uzasadniając skargę skarżący podniósł, że w dniu 2 sierpnia 2010 r. do Starostwa Powiatowego w M. wpłynęło odwołanie z dnia 30 lipca 2010 r. od decyzji Starosty M. z dnia [...]r.. Następnie przedmiotowe odwołanie Starosta M. przesłał do Wojewody D. za pismem [...] z dnia 09 sierpnia 2010 r.. Wojewoda nie zawiadomił stron o wszczęciu postępowania odwoławczego, zaś odwołanie nie zostało rozpatrzone. W związku z tym skarżący złożył 28 września 2010r. do GINB zażalenie na bezczynność Wojewody, które jednakże także do dnia wniesienia skargi - nie zostało rozpatrzone. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o umorzenie postępowania, podnosząc w szczególności, że w dniu 2 listopada 2010r. do Wojewody D. wpłynęło pismo Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. wraz z zażaleniem P.B. na niezałatwienie sprawy w terminie. Natomiast w dniu 18 listopada 2010 r. wpłynęła skarga na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od opisanej wyżej decyzji organu I instancji. Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Pismem z dnia 24 listopada 2010 r., skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego Wojewoda D. ustosunkował się do zarzutów zażalenia na bezczynność. Zdaniem organu z uwagi na fakt, że postępowanie zażaleniowe przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego nadal się toczy, skarga na bezczynność organu w jest przedwczesna. Gdyby jednakże Sąd uznał, że strona wyczerpała środki zaskarżenia, organ wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 p.p.s.a.. W przedmiotowym postępowaniu, decyzja została wydana, zatem w ocenie Wojewody D. przepis art. 149 p.p.s.a. nie ma zastosowania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje jedynie stosowne do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Powyższa regulacja oznacza, że zaskarżenie bezczynności organów administracji publicznej dopuszczalne jest tylko w zakresie określonym w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 1–4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie wniesiona skarga dotyczy bezczynności organu administracji publicznej, polegającej na nierozpatrzeniu odwołania P.B. od decyzji Starosty M. z dnia [...]r., Nr [...], wnoszącej sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru budowy tymczasowych obiektów budowlanych (dwóch kontenerów) o funkcji biura tymczasowego i pomieszczenia socjalnego w miejscowości C. na działce nr 207/2, obręb C., co oznacza, że dopuszczalna jest skarga P.B. na bezczynność w/w organu, bowiem mieści się ona w zakresie określonym w art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazać należy, że w sytuacji gdy przedmiotem skargi jest bezczynność organu administracji publicznej, a Sąd uzna skargę za uzasadnioną - na podstawie art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Celem skargi na bezczynność organu jest zatem doprowadzenie do wydania aktu względnie dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Istotne jest przy tym, że w sprawach skarg na bezczynność organów administracji, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka biorąc pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili wydawania orzeczenia. W niniejszej sprawie celem skargi na bezczynność organu było doprowadzenie do rozpatrzenia przez Wojewodę D. odwołania P.B. od decyzji Starosty M. z dnia [...]r., Nr [...]. Z akt sprawy przesłanych Sądowi przez organ wraz z odpowiedzią na skargę wynika, że Wojewoda D. wydał w dniu [...] r. decyzję Nr [...] – po rozpatrzeniu odwołania P.B. od decyzji Starosty M. z dnia [...]r., Nr [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W świetle powyższych ustaleń przyjąć należy, że Wojewoda D. wydając opisaną wyżej decyzję z dnia [...] r., Nr [...], rozpatrzył odwołanie P.B. od decyzji Starosty M. z dnia [...]r., Nr [...]. W tym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, że bezczynność Wojewody D. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania skarżącego została usunięta przez sam organ. W tej sytuacji zobowiązanie Wojewody D. do wydania stosownej decyzji stało się zbędne. Do takiego bowiem zobowiązania sprowadzałoby się natomiast orzeczenie Sądu (art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Powołany przepis stanowi bowiem, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Umorzenie postępowania przed sądem administracyjnym ma miejsce, gdy wystąpi zdarzenie prawne, które ze względu na jego trwałe, a nie przejściowe, skutki prawne powoduje, że postępowanie nie może dalej toczyć się w celu rozstrzygnięcia sprawy. Przy czym określenie "stało się" oznacza ujawnienie przyczyny, która w chwili wniesienia skargi nie istniała, a wystąpiła dopiero w toku rozpoznania sprawy. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu powołanego art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi będziemy mieć zatem do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. W ocenie Sądu, podjęcie w rozpatrywanej sprawie przez Wojewodę D. decyzji Nr [...], choć dopiero w dniu [...] r., zatem już po wniesieniu skargi do Sądu przez P.B., czyni niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym z przyczyn przedmiotowych. Skład orzekający opowiada się bowiem za poglądem, że brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia skargi na bezczynność, jeżeli organ wydał żądany akt lub podjął stosowną czynność po wniesieniu skargi do sądu, ale przed zamknięciem rozprawy. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte. Stanowisko takie prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny, gdzie w uchwale z dnia 26 listopada 2008r., sygn. akt I OPS 6/08 /nie publikowana, treść /w:/ orzeczenia.nsa.gov.pl /, Sąd przyjął, ze przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt. 1 – 4a tej ustawy – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Należy również podkreślić, w pełni podzielając prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga czy istotnie organ pozostaje w bezczynności (art. 149 p.p.s.a.). Gdyby postępowanie przed Sądem pierwszej instancji po wniesieniu skargi na bezczynność organu stało się bezprzedmiotowe i to z uwagi na czynności przez organ podjęte, to Sąd winien orzec o umorzeniu postępowania, a nie o oddaleniu skargi /por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009r., sygn. akt II OSK 812/08, LEX Nr 478295/. Biorąc powyższe pod uwagę, po myśli art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie ze skargi P.B. - należało umorzyć. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 201 § 1 w/w ustawy.