II SAB/Wr 67/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel, Sędziowie Sędzia WSA - Władysław Kulon (spr.), Sędzia WSA - Alicja Palus, , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 września 2013 r. sprawy ze skargi T. Cz. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w przedmiocie nakazu remontu dachu, stanu technicznego budynku I. umarza postępowanie co do zobowiązania organu do wydania decyzji; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. na rzecz skarżącego kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Działając przez profesjonalnego pełnomocnika T.Cz. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w przedmiocie nakazu remontu dachu, stanu technicznego budynku przy ul. Ch. [...] we W. Motywując zasadność złożonej skargi T.Cz. wskazał, że wnioskiem z dnia 12 grudnia 2011 roku wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta o wydanie nakazu remontu budynku zlokalizowanego przy ul. Ch. [...] we W. z uwagi na jego złą kondycję, ustawiczne niszczenie oraz brak jakichkolwiek remontów od wielu lat (pismo w zakresie remontu dachu i jego złej kondycji zostało złożone osobiście znacznie wcześniej). Do powyższego wystąpienia dołączył opinię biegłego z 2006 roku potwierdzającą złą kondycję dachu w/w budynku. Wyjaśnił także, że dom, którego sprawa dotyczy jest starym budynkiem zamieszkałym przez ludzi, którzy nie dbają o jego stan techniczny, na przestrzeni lat były dokonywane przez jego mieszkańców liczne drobne przeróbki i prace dostosowawcze do potrzeb poszczególnych osób lecz nie przeprowadzano nigdy gruntownego remontu. Stan budynku w chwili obecnej pogarsza się w szybkim tempie niemal z dnia na dzień grożąc katastrofą budowlaną bądź awarią instalacji, które mogą okazać się dotkliwe w skutkach. Niestety poza wnioskodawcą nikt nie jest zainteresowany nakładami, ani remontami, a z uwagi na fakt, iż jest to mała wspólnota niezbędna jest zgoda wszystkich mieszkańców, w związku z tym podjęcie jakichkolwiek prac jest niemożliwe. Dalej skarżący wyjaśnił, że pomimo wniosku złożonego w dniu 12 grudnia 2011 roku oraz ponaglenia z dnia 10 lutego 2012 r., z dnia 3 lipca 2012 r. i z dnia 4 sierpnia 2012 r. do chwili złożenia skargi nikt z urzędu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie podjął czynności we wnioskowanym zakresie, nie odbyła się żadna wizja lokalna. Powyższy upływ czasu bez działania jest dla skarżącego niezrozumiały i godzi w dobro jego oraz bezpieczeństwo jego i rodziny. Zaznaczył także, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nie zastosował się do postanowienia organu II instancji nr [...] z dnia [...] r. wyznaczającego termin do załatwienia przedmiotowej sprawy. Ponadto skarżący wyjaśnił, że w sprawie budynku przy ul. Ch. [...] we W. toczą się liczne postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego i każde ma nadaną sygnaturę. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wniósł o jej oddalenie w całości. Z ostrożności procesowej, w sytuacji gdyby Sąd nie podzielił powyższego stanowiska organ wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość w związku z wydaniem decyzji administracyjnej kończącej przedmiotowe postępowanie. Odnosząc się do zarzutów skargi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wyjaśnił, że postanowienie nr [...] z dnia [...] r. zostało wydane w innym postępowaniu - a mianowicie w sprawie robót budowlanych w budynku przy ul. Ch. [...] we W. Natomiast w niniejszym postępowaniu w przedmiocie stanu technicznego budynku usytuowanego przy ul. Ch. [...] we W. zażalenie na bezczynność i przewlekłość tego postępowania D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. uznał za nieuzasadnione. Dalej organ wyjaśnił, że w związku z wnioskiem z dnia 12 grudnia 2011 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie nakazu remontu dachu, organ po ustaleniu stron postępowania i określeniu przedmiotu sprawy - jako stan techniczny opisywanego obiektu - zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego strony oraz wyznaczył termin oględzin na dzień 4 kwietnia 2013 r. Zaakcentował przy tym, że postępowania w zakresie spraw nadzoru budowlanego oparte są przede wszystkim na zasadzie oficjalności, a zatem działania z urzędu. Organ wszczyna z urzędu postępowania zgodnie z kolejnością wpływu do organu zgłoszeń o nieprawidłowościach obiektów budowlanych lub robót budowlanych, uwzględniając stan techniczny obiektu oraz mając na uwadze bezpieczeństwo ludzi i mienia. Kolejno organ wyjaśnił, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. wezwano współwłaścicieli nieruchomości do dostarczenia protokołów z okresowej kontroli opisywanego budynku, o których mowa w art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego, a postanowieniem z dnia 22 lutego 2013 r. powiadomiono strony, iż ze względu na konieczność zebrania dodatkowego materiału dowodowego w sprawie, organ zakończy postępowanie do dnia 30 kwietnia 2013 r. Żądana dokumentacja została dostarczona w dniu 11 marca 2013 r. Natomiast w dniu 4 kwietnia 2013 r. przeprowadzono oględziny rzeczonego obiektu budowlanego, z których sporządzono protokół. Z kolei pismem z dnia 16 kwietnia 2013 r. zawiadomiono strony postępowania o uprawnieniach wynikających z art. 10 kpa, tj.: możliwości przeglądania akt sprawy, sporządzenia z nich notatek i odpisów, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ponadto w dniu [...] r. organ wydał postanowienie Nr [...] odmawiające uwzględnienia wniosku dowodowego jednej ze stron postępowania. Z uwagi na umożliwienie stronom skorzystania z uprawnień wynikających z art. 10 kpa (ostatnia strona odebrała ww. pismo z dnia 16 kwietnia 2013 r. w dniu 28 kwietnia 2013 r.), po dokonaniu analizy materiału dowodowego, organ wydał decyzję z dnia [...] r. nakazującą usunięcie stwierdzonych w toku postępowania administracyjnego nieprawidłowości. Zdaniem organu w zaistniałym w niniejszej sprawie stanie faktycznym i prawnym nie sposób uznać, że przedmiotowe postępowanie było prowadzone przewlekle lub organ był w sprawie bezczynny. Od momentu jego wszczęcia z urzędu do zakończenia tj.: od dnia 22 lutego 2013 r. do dnia 9 maja 2013 r. minęły niespełna 3 miesiące w trakcie, których organ podejmował liczne czynności dowodowe w sprawie. Zatem w toku postępowania administracyjnego nie naruszono terminów załatwienia sprawy określonych w art. 35 kpa, a obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy nie może naruszać obowiązków spoczywających na organie z mocy innych przepisów, w szczególności wynikających z art. 7, art. 9 i art. 77 k.p.a. Gdyby jednak Sąd nie podzielił oceny o braku zasadności rozpatrywanej skargi organ wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na jego bezprzedmiotowość - zachodzącą w wypadku wydania aktu lub podjęcia czynności przez organ w sprawie, w której została wniesiona skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Pismem z dnia 4 czerwca 2013 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o umorzenie postępowania oraz obciążenie organu w całości kosztami postępowania, w tym zastępstwa procesowego, argumentując, że po złożeniu skargo organ wydał w dniu [...] r. decyzję administracyjną, kończącą postępowanie. W odpowiedzi na powyższe organ nadzoru budowlanego oświadczył, że nie podziela stanowiska zawartego w piśmie skarżącego z dnia 4 czerwca 2013 r. i podtrzymał argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę. Na rozprawie wyznaczonej na dzień 17 września 2013 r. pełnomocnik Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. podtrzymała stanowisko organu w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Sąd umarza postępowania jeśli stało się bezprzedmiotowe. Uwzględniając skargę na bezczynność organu administracji publicznej sąd stosuje środki przewidziane w art. 149 § 1 p.p.s.a. Zobowiązuje on w szczególności organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd ma obowiązek stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przy czym co istotne w postępowaniu toczącym się w sprawach ze skarg na bezczynność sąd nie zajmuje stanowiska dotyczącego merytorycznej treści rozstrzygnięcia, a ocenia jedynie czy rozstrzygnięcie takie zostało wydane. Tym samym skarga na bezczynność organu, która została wniesiona po wydaniu przez organ orzeczenia o treści wskazanej w przytoczonym przepisie podlegać musi oddaleniu jako nieuzasadniona. W przypadku zaś, jeśli po wniesieniu skargi, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., a przed wydaniem orzeczenia przez sąd, organ wyda wymagane przepisami prawa rozstrzygnięcie wówczas postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z taką sytuacją mamy do czynienia w realiach niniejszej sprawy, w której reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika T. Cz. złożył do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w przedmiocie nakazu remontu dachu, stanu technicznego budynku przy ul. Ch. [...] we W. Po złożeniu skargi a przed jej rozpoznaniem przez Sąd Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wydał decyzję z dnia [...] r. (Nr[...] ) nakazującą współwłaścicielom budynku przy ulicy Ch. [...] we W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w jego stanie technicznym poprzez: 1) wymianę zniszczonych elementów więźby dachowej - płatwii, krokwi, krokwi narożnych, zastrzału, słupów, wymianu, 2) wzmocnienie uszkodzonych elementów więźby dachowej - krokwi,, słupków, płatwii, 3) wymianę zniszczonych fragmentów podłóg na poddaszu, wymianę uszkodzonych i uzupełnienie brakujących dachówek i gąsiorów dachowych - w celu uszczelnienia pokrycia dachu, 4) wykonanie instalacji piorunochronnej w miejscu braków, 5) skucie luźnych fragmentów tynku w strefie podtarasowej ściany i gzymsu od strony ulicy M.i od strony ulicy Ch. i ich uzupełnienie. Tym samym organ załatwił sprawę w przedmiocie, której zaskarżona została bezczynność. Okoliczność ta została także jednoznacznie przyznana przez stronę skarżącą w złożonym do akt sądowych piśmie procesowym z dnia 4 czerwca 2013 r. W konsekwencji wydania decyzji przestał istnieć przedmiot postępowania przed tutejszym Sądem co też uzasadniało umorzenie postępowania. Nie można wszak zapominać, że celem instytucji skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie Sądu z okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy nie wynika już jednak, że bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zauważyć należy, że jakkolwiek organ powziął w dniu 15 grudnia 2011 r. informację o złym stanie technicznym budynku przy ulicy Ch. [...] we W. i wszczął postępowanie dopiero w dniu 22 lutego 2013 r., to jednak podjęte następnie przez organ czynności nie pozwalają mówić o rażącym naruszeniu prawa. W jego toku organ zainicjował szereg czynności, które miały na celu należyte ustalenie stron postępowania oraz precyzyjne wyjaśnienie okoliczności stanu faktycznego, w tym: postanowieniem z dnia 22 lutego 2013 r. wezwał współwłaścicieli do dostarczenia protokołów okresowej kontroli przedmiotowego budynku, o których mowa w art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego, przeprowadził w dniu 4 kwietnia 2013 r. oględziny, pismem z dnia 16 kwietnia 2013 r. zawiadomił strony o możliwości przeglądania akt sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, a postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2013 r. odmówił uwzględnienia wniosku dowodowego jednej ze stron postępowania. Efektem przeprowadzonego postępowania było podjęcie decyzji z dnia [...] r. (Nr[...]). Z powyższego zatem wynika, że – jak słusznie wskazał w odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. – od momentu wszczęcia niniejszego postępowania do dnia jego zakończenia, tj. od dnia 22 lutego 2013 r. do dnia 9 maja 2013 r. minęły niespełna 3 miesiące, w trakcie których organ podejmował czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając przy tym na względzie ciążący na nim obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Tym samym nie ma usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że zaistniała bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Dla oceny powyższej nie bez znaczenia było również to, że postanowieniem z dnia [...] r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał zażalenie skarżącego na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. za nieuzasadnione wywodząc, że "podjęcie przez organ decyzyjny działań prawem przewidzianych oznacza, iż nie jest możliwe na obecnym etapie sprawy, pomimo zaistniałej zwłoki w postępowaniu uwzględnienie zażalenia w tym zakresie i podjęcie czynności w trybie nadzoru, celem zmobilizowania organu I instancji do prawnie skutecznego działania". Odnosząc się z kolei do okoliczności, iż od pisma skarżącego z dnia 12 grudnia 2011 r., w którym zwracał się do organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego o podjęcie stosowanych działań w związku ze złą kondygnacją dachu do dnia wszczęcia w lutym 2013 r. przez organ postępowania upłynęły niemal dwa lata powtórzyć należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że "W sprawach budowlanych, zwłaszcza tych należących do właściwości organów nadzoru budowlanego, obowiązuje zasada oficjalności. Zatem w sprawach dotyczących badania legalności budowy czy użytkowania obiektów budowlanych postępowanie może być wszczęte jedynie z urzędu, a pisma kierowane do organów nadzoru budowlanego stanowią jedynie postulaty, niemające mocy żądania, o których mowa w art. 61 § 1 kpa" (por. wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1554/08, CBOSA). Tym samym wszczynając z urzędu postępowania organ nie kieruje się wyłącznie kolejnością wpływu zgłoszeń, a koniecznością prawidłowego wypełniania przypisanych mu prawem obowiązków z zakresu nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, zwracając szczególną uwagę na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla życia, zdrowia, mienia lub środowiska. Mając zatem na względzie przywołane powyżej okoliczności faktyczne i prawne niniejszej sprawy i kierując się dyspozycją z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono z kolei na podstawie art. 200. p.p.s.a.