II SAB/Wr 69/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 12 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. D. i B. D. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II SAB/Wr 28/11 postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącym Z. D. i B. D. uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych) Pismem z dnia 30 listopada 2011 r. Z. D. i B. D. złożyli skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II SAB/Wr 28/11. Wyrokiem tym WSA we Wrocławiu oddalił skargę Z. D. i B. D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie wybudowania gołębnika. Orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 25 listopada 2011 r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 31 stycznia 2012 r. pismami z dnia 1 lutego 2012 r. wezwano skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz do wskazania podstawy wznowienia i jej uzasadnienia oraz okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi, a także do wskazania żądania, czy strona skarżąca domaga się uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Pouczono skarżących o treści art. 271-art. 274, art. 277 i art. 278 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także zawarto pouczenie, że nieusunięcie wskazanych braków formalnych w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Wezwanie to zostało skarżącym doręczone w dniu 7 lutego 2012 r. (dowód: adnotacja na zwrotnych potwierdzeniach odbioru, k. 22 i 23 akt sądowych). W odpowiedzi na wezwanie skarżący pismem z dnia 14 lutego 2012 r. wyjaśnili, że żądają uchylenia zaskarżonego wyroku. Na uzasadnienie wniesienia skargi w terminie skarżący podali okoliczność, że wyrok z dnia 15 września 2011 r. został im doręczony w dniu 25 października 2011 r., a skargę o wznowienie postępowania wnieśli w dniu 30 listopada 2011 r. Jako podstawę wznowienia wskazali przepis art. 271 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem ich zdaniem wyrok został wydany przez sędziów Wydziału II, którego Przewodniczącym jest sędzia Zygmunt Wiśniewski, "będący rodzinnie powiązanym z P. W. W. – strona postępowania w przedmiotowej sprawie". Ponadto wskazali, że skarżony wyrok został "wydany przez Sędziów Wydziału II (osoby nieuprawnione) albowiem, jak wynika z pisma Sędziego Zygmunta Wiśniewskiego z dnia 28 lipca 2011 sygn. akt II SA 298/10 - Wydział II jest właściwy do rozpoznawania spraw z zakresu prawa budowlanego (symbol 601)", a to zdaniem skarżących powoduje, że wszyscy sędziowie orzekający w Wydziale II byli przy wydawaniu skarżonego wyroku wyłączeni z mocy prawa od orzekania. W omawianym piśmie skarżący zawarli też wniosek o wyłączenie sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego i pozostałych sędziów Wydziału II od orzekania w sprawie wznowienia postępowania. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2012 r. o sygn. akt II SAB/Wr 69/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wyłączenia sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego i pozostawił wniosek skarżących w pozostałej części bez rozpoznania. Zażalenie skarżących na to postanowienie zostało odrzucone przez WSA we Wrocławiu postanowieniem z dnia 23 lipca 2012 r. (sygn. akt II SAB/Wr 69/11), które zostało skarżącym doręczone w dniu 3 sierpnia 2012 r. (dowody doręczenia: k. 125 i 126 akt sądowych). Skarżący kontynuowali korespondencję z Sądem (pismo z dnia 27 sierpnia 2012 r., k. 129 akt), jednak mimo wezwania z dnia 27 sierpnia 2012 r. nie oświadczyli, że składają zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 23 lipca 2012 r. (dowód: pismo skarżących z dnia 4 września 2012 r., k. 134). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: W rozpatrywanej sprawie skarżący domagają się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II SAB/Wr 28/11. Zgodnie z art. 271 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270; dalej: p.p.s.a.), można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. W myśl art. 272 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, przy czym w takiej sytuacji skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu (§ 2). Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego (§ 3). Stosownie do art. 273 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Ponadto można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§ 2). Można też żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy (§ 3). Zgodnie z art. 274 p.p.s.a. z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Natomiast przepis art. 277 p.p.s.a. stanowi, iż skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Zgodnie z art. 279 p.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania powinna ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. W myśl art. 280 p.p.s.a., Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (§ 1). Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (§ 2). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że Sąd wezwał skarżących stosownie do art. 280 § 2 p.p.s.a. do uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzających zachowanie terminu i dopuszczalność wznowienia. Wyjaśnienia udzielone przez skarżących wskazują jednak na to, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest w rozpoznawanej sprawie niedopuszczalne. Jedną z przesłanek, która warunkuje dopuszczalność wznowienia postępowania jest określona w art. 271 pkt 1 p.p.s.a. okoliczność, że w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. W rozpoznawanym przypadku wyrok z uzasadnieniem został skarżącym doręczony w dniu 25 października 2011 r. (dowód doręczenia: k. 99 i 100 akt). Warto zauważyć, że skarżony obecnie wyrok został wydany przez Sąd w składzie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, sędzia WSA Alicja Palus i sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz. Zdaniem skarżących podstawą wznowienia w tym wypadku jest domniemana przez nich okoliczność, że wyłączony od orzekania powinien być w zakończonym prawomocnie postępowaniu Przewodniczący Wydziału II sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, a sędziowie z kierowanego przez niego wydziału nie powinni rozpoznawać zainicjowanej przez skarżących sprawy. Biorąc pod uwagę argumentację skarżących należy powiedzieć, że z treści skargi nie wynika, aby uprawdopodobnili oni okoliczność, że w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo że orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy. Gołosłowne i niepoparte konkretnymi zarzutami co do wymienionych z imienia i nazwiska sędziów uwagi skarżących co do kompetencji poszczególnych wydziałów orzeczniczych Sądu nie mogą być zaakceptowane jako uprawdopodobnienie istnienia przyczyny wznowienia postępowania. Skarżący nie uprawdopodobnili, że zarzuty wobec sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego mają związek z postępowaniem zakończonym wyrokiem z dnia 15 września 2011 r. Skarżący nie wskazali ponadto, która z ustawowych przesłanek wyłączenia (art. 18 p.p.s.a.) miałaby w sprawie zachodzić odnośnie do którego sędziego. Nadto należy podkreślić, że zarzut wywodzony z art. 271 pkt 1 p.p.s.a. można uznać za należycie zgłoszony, jeśli skarżący uprawdopodobni, że strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia sędziów, którym zarzuca, iż nie powinni byli w sprawie orzekać. Należy pamiętać, że wyrok sądu administracyjnego staje się prawomocny z chwilą gdy nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Podstawowym środkiem odwoławczym jest skarga kasacyjna, którą wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem. Skoro tak, to skarżący powołujący przesłankę z art. 271 pkt 1 p.p.s.a. musi uprawdopodobnić, że przed uprawomocnieniem się wyroku (w rozpoznawanej sprawie: przed dniem 25 listopada 2011 r.) nie mógł domagać się wyłączenia sędziów. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący także i tej okoliczności nie uprawdopodobnili. Odnosząc się zaś do kwestii terminowości złożenia skargi o wznowienie postępowania, należy zauważyć, że również okoliczność ta winna zostać przez stronę uprawdopodobniona w skardze. Z wyjaśnień skarżących wynika, że ich zdaniem termin trzymiesięczny do wniesienia skargi został zachowany, albowiem złożyli oni skargę w dniu 30 listopada 2011 r., a ze skarżonym wyrokiem mogli zapoznać się w dniu 25 października 2011 r. Zdaniem Sądu argumentacja skarżących w tym zakresie jest chybiona, ponieważ termin trzymiesięczny należy liczyć od daty, w której strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Uznanie za taką datę chwili doręczenia wyroku z dnia 15 września 2011 r. oznaczałoby w istocie, że strona już wcześniej – nim jej wyrok doręczono – żywiła przekonanie o istnieniu ewentualnych podstaw do wyłączenia sędziów Wydziału II od rozpoznawania sprawy. Jeśli przekonanie to miałoby wynikać z samej lektury wyroku, to wnioski w tym zakresie winny się znaleźć w skardze. Warto również przypomnieć, że pisma kierowane do skarżących w toku postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 15 września 2011 r. zawierały oznaczenie, że pochodzą z Wydziału II WSA we Wrocławiu, a z wezwań wynikało, że sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski jest tegoż wydziału Przewodniczącym (co sami skarżący wskazują odnosząc się na s. 2 skargi do wezwania datowanego na 21 czerwca 2011 r., a w swoim piśmie z dnia 14 lutego 2012 r. do pisma Sądu z dnia 28 lipca 2011 r.). W tym stanie rzeczy powinno być uprawdopodobnione przez skarżących to, w jakiej chwili powzięli oni wiadomość o okolicznościach skutkujących w ich mniemaniu nieważnością postępowania, a zatem w jakiej chwili doszli do przekonania, że zachodzi przesłanka z art. 271 pkt 1 p.p.s.a., na którą się powołują. Wskazywanie w tym miejscu, że datą tą jest chwila doręczenia skarżonego wyroku nie stanowi uprawdopodobnienia zasługującego na uwzględnienie. Z chwilą doręczenia wyroku z dnia 15 września 2011 r. skarżący mogli się zapoznać z jego treścią, jednak nie musi to oznaczać, że z tą samą chwilą powzięli oni przekonanie, że sędziowie orzekający w sprawie byli wyłączeni z mocy ustawy. Ciężar uprawdopodobnienia tejże okoliczności spoczywał na skarżących, jednakże do uprawdopodobnienia złożenia skargi w terminie nie doszło. Podsumowując należy powiedzieć, że badanie dopuszczalności skargi o wznowienie nie jest badaniem zasadności tej skargi. Chodzi wyłącznie o stwierdzenie, czy zostały zachowane warunki, które umożliwiają jej rozpatrywanie. Sąd dokonuje powyższej oceny na podstawie twierdzeń przytoczonych w skardze o wznowienie. W wyniku przeprowadzonego w niniejszej sprawie badania dopuszczalności skargi o wznowienie Sąd stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnili okoliczności wskazujących na zachowanie terminu i dopuszczalność skargi, a co za tym idzie nie można powiedzieć, że skarga została wniesiona w terminie i opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom p.p.s.a. nie oznaczało oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, albowiem już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd w pkt I postanowienia orzekł na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., a w pkt II na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.