II SAB/Wr 7/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-09-26

Skład orzekający: Anna Siedlecka, Olga Białek, Wojciech Śnieżyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania administracyjnego jest zasadna, jeśli postępowanie zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji przed wniesieniem skargi?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania jest bezzasadna, jeśli postępowanie zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji przed datą wniesienia skargi. W takiej sytuacji strona może kwestionować zasadność samej decyzji w odrębnym postępowaniu, ale nie może domagać się od sądu administracyjnego wydania rozstrzygnięć dotyczących opieszałości organu.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP. Skarżąca twierdziła, że wniosek złożono w 1991 r., a postępowanie trwało 25 lat bez rozstrzygnięcia. Wojewoda D. w odpowiedzi na skargę wskazał, że postępowanie zainicjowane wnioskiem z 2007 r. zostało zakończone ostateczną decyzją w 2016 r., a przyznana rekompensata została zrealizowana. Organ argumentował, że nie można zarzucać bezczynności w odniesieniu do wniosku z 1991 r., gdyż nie wszczęto wówczas postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Protokolant: asystent sędziego Andżelika Abramowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2018 r. sprawy ze skargi B. C. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty oddala skargę w całości. Skarżąca B. C. – reprezentowana przez R. T. wniosła w dniu [...].02.2018 r. (data wpływu do sądu), skargę "na przewlekłość postępowania administracji Wojewódzkiej wobec wniosku z 1991 r.". W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że wniosek o rekompensatę złożono w Urzędzie Rejonowym w [...] w oparciu o wyrok Sądu Wojewódzkiego w [...] z siedzibą w [...] sygn. akt I C [...] z dnia [...].11.1991 r. Podano, że przez 16 lat Urząd Rejonowy nie dopełnił obowiązków wymaganych z art. 35-38 k.p.a. Dalej autor skargi wskazał, że na mocy ustawy Dz. U. 169. poz. 1419, dowody wraz z operatem szacunkowym przekazano do Urzędu Wojewódzkiego w dniu [...].08.2007 r. Po tym przekazaniu Wojewoda postanowieniem z dnia [...].11.2011 r. uznał praw skarżącej do ekwiwalentu, kwestionując jednak przedłożony operat szacunkowy, co według skarżącej stanowi naruszenie prawa. Nie zgadzając się z tym postanowieniem skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie, który stwierdził naruszenie prawa przez organ. Według skarżącej, pozbawione podstaw prawnych działania organu były kontynuowane w toku dalszego postępowaniu, co skutkowało tym, że administracja wojewódzka na przestrzeni 25 lat nie dokonała żadnych czynności określonych w art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 i art 78 § 1 k.p.a. W dalszej części skargi uznano za istotne przytoczyć fragment decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].05.2013 r. o treści: "Wniosek złożony w oparciu o prawomocny wyrok sądu nie wymaga dodatkowych dowodów czy uzupełnień, niedopuszczalnym jest kwestionowanie przez Wojewodę ustaleń składników mienia dokonanych w prawomocnym wyroku". Podniesiono również, że przewlekłość postępowania stwierdził Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...].04.2015 r. Natomiast decyzją z [...].11.2015 r. uchylono decyzję z dnia [...].02.2015 r. Wobec powyższych decyzji Wojewoda dopiero uznaje wyrok Sądu Wojewódzkiego w sprawie o sygn. akt I C [...] i pismem z dnia [...].02.2016 r. stwierdził, że "Zgodnie z zebranym w sprawie materiałem dowodowym a w szczególności z treścią wyroku Sądu Wojewódzkiego w [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] listopada 1991 r. sygn. akt I C [...], który stanowi dowód główny w niniejszym postępowaniu". W ocenie skarżącej, pomimo opisanych decyzji Wojewoda nie odniósł się do wniosku strony o zmianę stanowiska organu aby na mocy wzruszenia wydać decyzję do wykonania operatu opartego zgodnie z prawem o wyrok i materiały dowodowe, co będzie skutkowało przyjęciem za podstawę decyzji prawidłowo wykonanego operatu szacunkowego i na tej podstawie naliczenia prawnie wymaganego odszkodowania. Zaniechanie w tym przedmiocie oznacza, że wobec wniosku zostało popełnione bezprawie w wyniku rażącej bezczynności przez okres 25 lat. Na tej podstawie skarżąca wniosła o stwierdzenie wieloletniej bezczynności i przewlekłości. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda D. wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Wyjaśnił, że w dniu [...].09.2007 r. do Wojewody D. wpłynął wniosek B. C. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. Ł. nieruchomości w miejscowości K. (K.), powiat [...], w byłym województwie [...], tj. poza obecnymi granicami RP. W ten sposób zainicjowane postępowanie zostało zakończone ostateczną decyzją z dnia [...].04.2016 r., mocą której stwierdzono, że B. C. jest osobą, której jako spadkobierczyni przysługuje prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Powyższa decyzja nie została zakwestionowana w drodze odwołania. Przyznana rekompensata (z uwzględnieniem waloryzacji) została natomiast zrealizowana przez B. C. w dniu [...].07.2016 r. w formie świadczenia pieniężnego w postaci przelewu na wskazany rachunek bankowy. Odnosząc się do twierdzeń zawartych w skardze, autor odpowiedzi na skargę wyjaśnił że Wojewody D. nie wpłynął ani nie został przekazany przez inny organ administracji publicznej żaden wniosek J. Ł. lub B. C. o potwierdzenie prawa do rekompensaty złożony w roku 1991. Miało to miejsce pomimo tego, że organ informował o toczącym się postępowaniu w sprawie i zwracał się o udzielenie informacji o ewentualnej dotychczasowej realizacji prawa do rekompensaty przez wnioskodawczynię lub właścicielkę pozostawionej nieruchomości - pismem z dnia [...].04.2011 r. skierowanym do Starostwa Powiatowego w [...] i Starostwa Powiatowego w [...] oraz pismem z dnia [...].06.2014 r. skierowanym do Urzędu Miejskiego [...]. Wobec przedstawionych okoliczności sprawy, w przekonaniu Wojewody D. skarga datowana na dzień [...].12.2017 r. jest bezprzedmiotowa, natomiast postępowanie wszczęte z wniosku B. C. (który wpłynął w dniu [...].09.2007 r.) o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP zostało już zakończone ostateczną decyzją. Wobec powyższego w sprawie nie występuje stan bezczynności organu, rozumiany jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia. Ponadto powołując się na brzmienie art. 52 § 1 i 2 ustawy Prawo o i postępowaniu przed sądami administracyjnymi, autor odpowiedzi na skargę wskazał na niedopuszczalność skargi, ponieważ strona nie wyczerpała środka zaskarżenia uregulowanego w art. 37 k.p.a., tj. nie złożyła zażalenia do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. W zakończeniu przedstawionej odpowiedzi na skargę zauważono, że pełnomocnik skarżącej dwukrotnie składał wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...].04.2016 r. Z uwagi na brak uzupełnienia wymogów formalnych złożone podania pozostawiono bez rozpoznania. W piśmie przygotowawczym z dnia [...].02.2018 r. pełnomocnik skarżącej w uzupełnieniu skargi podniósł m.in., że wbrew obowiązkowi niezwłocznego załatwienia sprawy i wskazania terminu załatwienia sprawy, organ przez 25 lat nie dopełnił tych obowiązków. Przywołał się również na stanowisko Ministerstwa Skarbu Państwa zawarte w decyzji z dnia [...].05.2013 r., gdzie stwierdzono, że "Wniosek oparty o wyrok sądu nie wymaga dodatkowych dowodów i uzupełnień". W ocenie pełnomocnika, wobec takiego stanowiska, jest niedopuszczalnym kwestionowanie przez Wojewodę ustaleń w zakresie składników mienia zabużańskiego, dokonanych prawomocnym wyrokiem sądu. W kolejnym piśmie przygotowawczym, które wpłynęło do sądu w dniu [...].04.2018 r., pełnomocnik skarżącej podał m.in., że skarga dotyczy wyłączenie przewlekłości postępowania od 1991 r. do 2011 r., tj. okresu 20 lat. W odpowiedzi na zapytanie Sądu, pełnomocnik w piśmie z dnia [...].05.2018 r. oświadczył, ze skarga została skierowana wyłącznie na "rażącą bezczynność administracji samorządowej Rejonu – [...] i Wojewody – [...]". W ocenie pełnomocnika, rażąca bezczynność przez 20 lat wynika w sprawie z tego, że wniosek, który został złożony w Rejonie – [...] w 1991 r. i przekazany do Urzędu Wojewódzkiego w 2007 r., został rozpatrzony dopiero postanowieniem Wojewody z 2011 r. W piśmie przygotowawczym z dnia [...].09.2018 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że skarga dotyczy dwudziestoletniej bezczynności organów samorządowych, którym państwo Polskie zlecało czynności prawne do realizacji roszczenia za mienie zabużańskie. Wniosek z roku 1991, który został oparty o dowody urzędowe oraz prawomocny wyrok Sądu Wojewódzkiego sygn. akt I C [...], powinien być rozpatrzony w ciągu miesiąca. Skarżący wskazał, że skarga dotyczy okresu od dnia [...].012.1991 r. do dnia [...].11.2007 r. W piśmie tym pełnomocnik wniósł o przesłuchanie w charakterze świadka Wojewody D. Na rozprawie w dniu 26 .09.2018 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że skarga dotyczy wyłącznie okresu od 1991 r. do 2011 r. Skarga nie dotyczy okresu późniejszego. Pełnomocnik skarżącej podtrzymał również stanowisko na temat złożenia przez J. Ł. w roku 1991 wniosku o rekompensatę. Na powyższą okoliczność okazał Sądowi niepoświadczoną kopię dokumentu, który znajduje się w I tomie akt administracyjnych, pod poz. 11. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. są to sprawy, w których powinna być wydana decyzja administracyjna, albo postanowienie, na które służy zażalenie lub kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, czy też postanowienie mające zapaść w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu oraz w których mają być wydane nie wymienione wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z włączeniami określonymi w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a ponadto pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Na zakończenie rozważań wstępnych stwierdzić, należy iż przed wniesieniem skargi wyczerpano przesłanki formalne, o których mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżąca z takiej możliwości skorzystała – wnosząc zażalenie na bezczynność, o czym świadczy postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].01.2016 r., nr [...]. Merytoryczne motywy wyroku należało jeszcze poprzedzić rozważeniem kwestii określenia adresata zarzutów stawianych w skardze. Ze względu na okres zarzucanej opieszałości, tj. od roku 1991 do roku 2011, a także zmiany ustrojowe i kompetencyjne w zakresie organów administracji właściwych dla rozpatrzenia wniosków o przyznanie rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP, tj. likwidacji Kierowników Urzędów Rejonowych, a także przeniesienia kompetencji w tych sprawach ze Starosty Powiatowego na rzecz Wojewody, Sąd przyjął, że właściwym adresatem skargi jest Wojewoda D. Niebagatelne znaczenie w przyjętej ocenie miał również fakt zainicjonowana przed tym organem - wnioskiem z dnia [...].09.2007 r. - postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji. Skarżąca zarzucając bezczynności i przewlekłości postępowania, przy czym adresuje w tym zakresie zarzuty do Urzędu Rejonowego w [...] oraz Wojewody [...], twierdzi, że wniosek o rekompensatę został złożony przez J. Ł. w dniu [...].12.1991 r. do Urzędu Rejonowego w [...] na podstawie wyroku Sądu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...].11.1991 r., sygn. akt I C [...] (wyrok dotyczy potwierdzenia wartości mienia pozostawionego poza obecnymi granicami RP oraz nabycia rekompensaty). Według Wojewody, do tego organu nie został przekazany przez inny organ administracji wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensatę złożony w dniu [...].12.1991 r. Gdyby nawet przyjąć, że ów wniosek wówczas złożono, czego nie można wykluczyć i w tym zakresie powołując się na znaną Sądowi z urzędu praktykę w tego rodzaju sprawach, przyjąć można, że nie tyle wniosek, jako pisemne żądanie przyznania rekompensaty mógł wpłynąć do Urzędu Rejonowego, ale raczej został przedłożony we wskazanej dacie - odpis wyroku z dnia [...].11.1991, to należy zauważyć, że został on złożony w okresie obowiązywania art. 81 ust. 1-6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985r. w sprawie zaliczania wartości mienia nieruchomego pozostawionego za granicą na poczet opłat za użytkowanie wieczyste lub na pokrycie ceny sprzedaży działki budowlanej i położonych na niej budynków (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 79 ze zm.). Zgodnie z art. 81 ust. 5 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie domniemanego złożenia wniosku, zaliczenie wartości mienia nieruchomego, o którym mowa w ust. 1, następowało na wniosek osoby uprawnionej, złożony nie później niż do dnia [...].12.1992 r. W razie niezgłoszenia wniosku w tym terminie, uprawnienia wynikające z ust. 1 wygasały. To, jakiego rodzaju postępowanie uruchamiał wniosek, wynikało nie tylko z brzmienia art. 81 ust. 5. Konieczne jest uwzględnienie materialnych przesłanek sprawy, której wniosek dotyczył. Według art. 81 ust. 1, na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej domów, budynków lub lokali, a także ceny sprzedaży nieruchomości rolnych stanowiących własność Skarbu Państwa osobom, które w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. pozostawiły majątek nieruchomy na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa, a które na mocy umów międzynarodowych zawartych przez Państwo mają otrzymać ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą, zaliczało się wartość mienia nieruchomego pozostawionego za granicą. Złożenie wniosku było więc czynnością, która z punktu widzenia procesowego tylko wtedy doprowadzała do wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy doszło do powstania po stronie wnioskodawcy zobowiązania wobec Skarbu Państwa z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej domów, budynków lub lokali, a także ceny sprzedaży nieruchomości rolnych stanowiących własność Skarbu Państwa (patrz: uzasadnienie uchwały SN z dnia 26 lutego 1988 r., sygn. akt III AZP 17/87, OSNC 1989/7-8/118). Dopiero wówczas możliwe było wydanie przez organ orzeczenia, o którym mowa w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie zaliczania wartości mienia nieruchomego pozostawionego za granicą na poczet opłat za użytkowanie wieczyste lub na pokrycie ceny sprzedaży działki budowlanej i położonych na niej budynków. Bezpośrednim skutkiem złożenia wniosku było natomiast zapobieżenie wygaśnięcia uprawnienia do zaliczenia. Samo złożenie wniosku nie wywoływało po stronie organu obowiązku wydania jakiegoś aktu administracyjnego. W praktyce, materialnym przejawem zgłoszenia przez uprawnionego roszczenia o zaliczenie była czynność organu w postaci adnotacji o zgłoszeniu uprawnienia (rejestracja uprawnienia). Skoro w sprawie nie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, to przed ewentualnym powstaniem zobowiązania z tytułu nabycia mienia Skarbu Państwa, do przedstawionej procedury nie miały więc zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o terminach załatwiania spraw. W konsekwencji nie można organowi wówczas prowadzącemu postępowanie z wniosku złożonego w roku 1991 - Kierownikowi Urzędu Rejonowego - zarzucić bezczynności. Przyjęcie, że doszło do bezczynności jest możliwe, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem określonego aktu. Jak wynika z powyższych uwag, nie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, a w związku z tym organ nie miał obowiązku wydania w prawnie ustalonym terminie decyzji administracyjnej. Nie miał także obowiązku wydania w określonym terminie innego aktu lub podjęcia innej czynności, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (poprzednio art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości została uchylona na mocy przepisu art. 241 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.). Z dniem 1.01.1998 r. zaczęły obowiązywać nowe, w stosunku do poprzednio obowiązujących, przepisy art. 212 ust. 1-6 regulujące zasady i tryb zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru państwa na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej budynków lub lokali stanowiących własność Skarbu Państwa. W wykonaniu upoważnienia zawartego w art. 212 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości (Dz. U. Nr 9, poz. 32). W wyniku nowej regulacji (§ 5 ust. 1 rozporządzenia) organ administracyjny (Kierownik Urzędu Rejonowego), po złożeniu wniosku miał obowiązek wydania w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku, zaświadczenia potwierdzającego posiadanie uprawnień, o których mowa w art. 212 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Treść zaświadczenia była określona w § 5 ust. 2 rozporządzenia i determinowała wymagania wniosku składanego w oparciu o § 4 ust. 2 rozporządzenia. W wyniku noweli § 5, dokonanej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2001 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości (Dz. U. Nr 90, poz. 999), wartość pozostawionych nieruchomości była stwierdzana przez organ w formie decyzji. Sprawy oparte o art. 212 ustawy o gospodarce nieruchomościami były więc załatwiane w innym trybie, niż sprawy oparte na art. 88 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Nie było podstaw do przyjęcia, że wniosek złożony w trybie art. 81 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, po wejściu w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości, mógł być traktowany jako wniosek wymagany nowymi przepisami. Co do zasady wynikającej z art. 242 ustawy o gospodarce nieruchomościami, od dnia 1.01.1998 r. zaczęły obowiązywać nowe przepisy. Odmienne reguły odnoszące się do trybu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą nie wynikają z przepisów przejściowych. W myśl art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami, sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów. Podobnie, na mocy § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości, do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem 1.01.1998 r. stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia. Warunkiem przyjęcia, że po wejściu w życie art. 212 ustawy o gospodarki nieruchomościami zachodziła kontynuacja postępowania wszczętego pod rządami ustawy o gospodarki gruntami i wywłaszczania nieruchomości, jest ustalenie, że poprzednio doszło wszczęcia postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie, brak jest dowodów, że od daty złożenia podania w roku 1991 do dnia uchylenia przepisów art. 81 ust. 1-6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, doszło do zawiązania się stosunku cywilnoprawnego, w ramach którego mogło dojść do zaliczenia, o którym mowa w art. 81 ust. 1. Nie doszło więc do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie tego zaliczenia. Brak jest również dowodów, że doszło do przekazania z Urzędu Rejonowego w [...] do Starosty [...], dokumentacji zawierającej wniosek z roku 1991. Wszczęcie postępowania na podstawie zmienionego trybu było możliwe po złożeniu przez zainteresowaną osobę wniosku odpowiadającego wymaganiom sformułowanym w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości. Brak jest dowodu, że taki wniosek został złożony w sprawie. Dotyczy to zarówno okresu, gdy obowiązkiem organu było wydanie zaświadczenia, jak i okresu, gdy potwierdzenie uprawnień następowało, na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 13 stycznia 1998 r., w drodze decyzji administracyjnej. Poza tym, brak jest dowodu, że wniosek w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami został złożony do uchylenia przepisów art. 212 tej ustawy. Twierdzenie o bezczynności Wojewody w załatwieniu wniosku z roku 1991 r. nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Z przekazanych akt bezsprzecznie wynika natomiast, że skarżąca w dniu [...].09.2007 r. złożyła wniosek do właściwego Wojewody w trybie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Kontrolując wobec tego terminowość postępowania administracyjnego zainicjowanego tym wnioskiem, w tym zakresie skarżący oczekuje zbadania okresu liczonego od dnia [...].09.2017 r. do dnia [...].11.2011 r., przyjdzie zauważyć, że sprawa zainicjowana wskazanym wnioskiem została zakończona decyzją Wojewody [...] z dnia [...].04.2016 r. Mocą tej decyzji organ stwierdził, że skarżąca jest osobą, której jako spadkobierczyni przysługuje prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Powyższa decyzja jest ostateczna. W takiej sytuacji procesowej należy stwierdzić, że wniesienie skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania - po wydaniu przez organ decyzji, uzasadnia ocenę o bezzasadności skargi w całości. Potwierdzeniem takiego stanowiska jest brzmienie nowych przepisów, ponieważ w znowelizowany art. 37 § 1 k.p.a. określa się bezczynność gdy sprawy "nie załatwiono" (czas przeszły), zaś przewlekłość, gdy postępowanie "jest prowadzone". O zasadności skargi w tego rodzaju sprawach decyduje stan sprawy z daty wniesienia skargi, w niniejszej sprawie polegający na wydaniu decyzji. Skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania jest zatem bezzasadna w całości, jeżeli stan bezczynności lub przewlekłości nie istniał w dacie wniesienia skargi. Po wydaniu decyzji strona może kwestionować jej zasadność wnosząc odwołanie, a następnie skargę do sądu administracyjnego. Z dniem wydania decyzji następuje jednak utrata przez stronę możności domagania się od sądu wydania rozstrzygnięć z art. 149 p.p.s.a. w kwestii opieszałości organu, grzywny lub sumy pieniężnej. Skoro zatem skarga wniesiona została po zakończeniu postępowania administracyjnego, wówczas wykluczone jest orzekanie przez sąd o istnieniu i skutkach opieszałości organu (tak też m.in. NSA w wyroku z dnia 3.07.2018 r., sygn. akt II OSK 3036/17). Gdyby jednak uznać zasadność poglądów tej części judykatury, która podnosi, że wydanie przez organ decyzji przed wniesieniem skargi nie stanowi przeszkody dla jej merytorycznego rozpoznania w zakresie rozstrzygnięcia, czy zaistniała przewlekłość w prowadzeniu postępowania administracyjnego, to w ocenie Sądu, na podstawie przedłożonych akt nie można stwierdzić aby postępowanie prowadzone było w sposób nieefektywny. Przyjdzie przy tym zauważyć, że przedmiotu sądowej kontroli w sprawie zainicjowanej skargą na opieszałość organu, nie może stanowić określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W okolicznościach niniejszej sprawy, skarżący natomiast oczkuje od sądu stwierdzenia, że wydanie ostatecznej decyzji z dnia [...].04.2016 r. nie w pełni wyczerpuje żądanie rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Pozostaje bowiem do rozpatrzenia wniosek z 1991 r. Podkreślając zatem zrozumienie dla rozgoryczenia wynikającego z blisko dwudziestopięcioletniego oczekiwania na przyznanie rekompensaty i bezsporne w tym przedziale czasu okresy opieszałości organów administracji, które nie powinny mieć miejsca w demokratyczny państwie prawnym, w ocenie Sądu, podjęta skargą z dnia [...].12.2017 r. inicjatywa procesowa miała na celu podważenie ostatecznej decyzji z dnia [...].04.2016 r. Świadczy o tym zawarte w skardze stwierdzenie o tym aby "na mocy wzruszenia Wojewoda wydał decyzję do wykonania operatu opartego zgodnie z prawem o wyrok i materiały dowodowe co będzie skutkowało naliczeniem po 25 latach prawidłowo wykonanego operatu szacunkowego i naliczenia prawnie wymaganego odszkodowania". Z tych względów działania skarżącej nie zasługują na udzielenie ochrony prawnej w drodze wyroku sądowego stwierdzającego przywykłość postępowania administracji Wojewódzkiej wobec wniosku z 1991 roku. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło