II SAB/Wr 71/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 25 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokata W. B. o od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 lutego 2020 r. odmawiającego przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi H.K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie rozpoznania odwołania postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 20 lutego 2020 r. i przyznać adwokatowi W. B. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia i wniesienia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 147,60 zł (sto czterdzieści siedem 60/100 złotych). Postanowieniem z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt II SPP/Wr 14/19, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał stronie skarżącej w sprawie ze skargi na oznaczone wyżej przewlekłe prowadzenie postępowania prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym również ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 20 sierpnia 2019 r. Okręgowa Rada Adwokacka we W.wyznaczyła adwokata W.B. jako pełnomocnika procesowego z urzędu dla skarżącej. Wyznaczony z urzędu adwokat reprezentował skarżącą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, który wyrokiem z dnia 17 września 2019 r., sygn. akt II SAB/Wr 71/18, stwierdził, że Wojewoda D.dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt I), przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa( pkt II.) i dalej idącą skargę oddalił (pkt III.), natomiast w punkcie IV. tego wyroku postanowił o przyznaniu od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wraz z podatkiem VAT. Następnie ten sam adwokat przedłożył do akt sprawy opinię z dnia 14 listopada 2019 r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 17 września 2019 r. W treści pisma przewodniego do tej opinii pełnomocnik zawarł wniosek "o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej ani w całości ani w części pomocy prawnej za sporządzenie ww. opinii wg norm przepisanych". Postanowieniem z dnia 20 lutego 2020 r. referendarz sądowy odmówił przyznania pełnomocnikowi kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jednolity w Dz. U. z 2019 r. poz. 18, dalej powoływana jako: Rozporządzenie z 2016 r.) wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Brak niniejszego wywołuje zaś skutek prawny w postaci pozbawienia jej adresata (adwokata) świadczenia pieniężnego, dla którego uzyskania wprowadzono między innymi przedmiotowy warunek. Zdaniem referendarza sądowego wymóg złożenia przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) - wykonującego zawód zaufania publicznego – oświadczenia w przedmiocie zapłacenia w całości lub w części opłaty za zastępstwo prawne bez konieczności wykazania czy uprawdopodobnienia przezeń w jakikolwiek sposób tej okoliczności, winien być przestrzegany bezwarunkowo, z wykluczeniem możliwości jego wyinterpretowania z okoliczności towarzyszących przyznaniu prawa pomocy, z charakteru pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu czy sposobu sformułowania przez adwokata rozpoznawanego żądania. Sprzeciw od postanowienia złożył adwokat W.B. zarzucając naruszenie § 3 rozporządzenia z 2016 r. przez błędne przyjęcie, że jego wniosek z 14 listopada 2019 r. nie zawierał zawartego w tym przepisie oświadczenia, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części, podczas gdy z treści wniosku jednoznacznie wynika, że wymagane oświadczenie zostało złożone, a żaden przepis prawa nie wymaga, aby było to osobne oświadczenie. Mając powyższe na uwadze pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej zwany jako p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, Sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie zaś do art. 260 § 2 p.p.s.a. w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przedmiotem sprzeciwu jest postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 20 lutego 2020 r., którym odmówiono przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie zaś do § 3 rozporządzenia z 2016 r. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. W realiach badanej sprawy Sąd oczywiście podziela stanowisko, iż ww. przepis określa wymóg niezbędny wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, a mianowicie oświadczenie, że koszty nie zostały pokryte w całości lub części. Rację ma również referendarz, iż brak stosownego oświadczenia stanowi nieusuwalny brak wniosku, skutkujący odmową przyznania wynagrodzenia, a powodowane jest to tym, iż w takim przypadku koszty sądowe są opłacane przez Skarb Państwa. Wymaga to więc wcześniejszego stwierdzenia, iż należne koszty sądowe nie zostały rzeczywiście uiszczone, a wymagają sfinansowania ze środków publicznych. Stąd potrzeba przedłożenia przez pełnomocnika wraz z wnioskiem wskazanego w rozporządzeniu oświadczenia i przyjęty rygor w przypadku zaniechania uczynienia zadość tej dyspozycji skutkujący odmową przyznania kosztów. Niemniej trzeba zauważyć, iż na przedmiotowe oświadczenie trzeba spojrzeć w sposób funkcjonalny przyjmując, że jego istotą jest poinformowanie Sądu, że koszty nie zostały pokryte ani w całości ani w części. Tym samym nie wymaga ono szczególnej formy, a za dopuszczalne należy uznać jego sformułowanie we wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, co też miało miejsce w realiach niniejszej sprawy. Z treści bowiem załączonego do opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej pisma z dnia 14 listopada 2019 r. wynika wprost, że koszty pomocy prawnej za sporządzenie opinii nie zostały ani w całości ani w części pokryte. Tym samym Sąd uznał, iż wyznaczony z urzędu pełnomocnik wykonał ciążący na nim obowiązek złożenie wskazanego w § 3 rozporządzenia z 2016 r. oświadczenia i zmienił postanowienie referendarza sądowego z dnia 20 lutego 2020 r. przyznając kwotę 147,60 zł za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Stosownie bowiem do treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2016 r. w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji opłata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty określonej w pkt 1 (tzn. w sprawie niniejszej 240 zł), a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, nie mniej niż 120 zł. W realiach niniejszej sprawy wskazany pełnomocnik brał udział w postępowaniu przed sądem w pierwszej instancji, w związku z czym wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, tj. 120 zł. Ponadto stawkę opłaty w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23%), co w konsekwencji daje kwotę 147,60 zł. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 260 § 1 i 3 w związku z art. 250 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.