II SAB/Wr 74/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon, Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis, Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 2 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi I. M. na bezczynność i przewlekłość Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego w terminie 60 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 1.500 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset złotych); V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący (I. M.), wniósł w dniu 22.11.2021 r. skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postepowania przez Wojewodę Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ administracji), polegającą na niedotrzymaniu terminów załatwienia sprawy z jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy – złożonego 23.05.2019 r. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1 i art. 53 § 2b ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329) – dalej: p.p.s.a., skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 35 § 1- 3 i art. 36 § 1 k.p.a. Na tej podstawie wniósł o: 1. stwierdzenie bezczynności jak i przewlekłego prowadzenia postepowania prowadzonego przez organ; 2. stwierdzenie, że bezczynność jak i przewlekłe prowadzenie postepowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi I instancji prawomocnego orzeczenia; 4. przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 10.000 złotych oraz 5. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący uzasadnił wnioski i zaprezentował swoje stanowisko. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując na typowe przyczyny opóźnienia w procedowaniu w tego rodzaju sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzona ocena legalności wykazała, że skarga jest zasadna zarówno co do zarzutu bezczynności organu jak i przewlekłego prowadzenia postępowania. Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. W myśl tego przepisu bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. "Przewlekłość postępowania" została natomiast zdefiniowana przez ustawodawcę w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Zgodnie z zasadą szybkości i prostoty postępowania, wyrażoną w art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, (art. 12 § 1 k.p.a.). Przepisy art. 35, które stanowią doprecyzowanie tej zasady, wyraźnie określając terminy, w jakich sprawa powinna być załatwiona – sprawy, które nie wymagają zebrania materiału dowodowego, mają zostać rozpoznane niezwłocznie (§ 2), w sprawach, w których konieczne jest zgromadzenie dowodów, rozstrzygnięcie powinno zapaść w ciągu miesiąca, a w sprawie szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że mamy w niej do czynienia zarówno z bezczynnością jak i powyżej rozumianą przewlekłością postępowania, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że 23.05.2019 r. skarżący wniósł do Wojewody wniosek w przedmiotowej sprawie. Po jego złożeniu nie otrzymał od organu oficjalnej informacji w przedmiocie: przewidywanego terminu zakończenia postępowania, wystąpienia ewentualnych braków formalnych w złożonym podaniu jak i zakomunikowania, że do czasu wydania ostatecznej decyzji jego pobyt na terytorium Polski posiada przymiot legalności. Dnia 07.11.2019r. wnioskodawca wniósł ponaglenie w ramach toczącego się postępowania kierując je bezpośrednio do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców. Dnia 25.02.2020 r. miało miejsce osobiste stawiennictwo wnioskodawcy w Urzędzie Wojewódzkim. W trakcie wizyty od skarżącego: pobrano odciski palców, odebrano oświadczenie o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych oraz skserowano 4 strony paszportu z danymi osobowymi. Dnia 24.02.2021 r. wnioskodawca przesłał do organu dodatkowe dokumenty takie jak m.in.: oświadczenie o zmianie adresu do korespondencji, umowę najmu mieszkania, pismo wyjaśniające podstawę prawną składanego wniosku, kopię uzyskanego zezwolenia na pracę typu B oraz kopię pisma ze wspólnoty religijnej informującą o wykonywaniu funkcji duchownego w związku wyznaniowym. Dnia 25.06.2021 r. do prowadzonego postępowania zgłosił się pełnomocnik wnioskodawcy z jednoczesnym wnioskiem o udzielenie informacji o stanie sprawy jak i możliwością uzyskania wzglądu do akt. W załącznikach przekazał pełnomocnictwo oraz kopie paszportu. Dnia 20.04.2021 r. Szef Urzędu ds. Cudzoziemców ponownie przesłał Wojewodzie kopię ponaglenia z 07.11.2019 r. celem ustosunkowania się do jego treści oraz nadesłania odpisów akt administracyjnych sprawy. Dnia 30.08.2021 r. pełnomocnik ponownie zwrócił się z prośbą do organu o udzielenie informacji o stanie sprawy wraz z możliwością wglądu do akt oraz przesłał kopie decyzji pobytowej małżonki jego mandanta wraz z potwierdzeniem podlegania obowiązkowi ubezpieczeń społecznych. Dnia 22.11.2021r. w sprawie zostało wystosowane drugie ponaglenie. Dopiero 2 miesiące po wniesieniu skargi na działanie organu pismem z 17.01.2022 r. Wojewoda wystąpił do odpowiednich służb o przekazanie informacji na temat pobytu cudzoziemca na terytorium RP. Tego samego dnia przesłał także organowi wyższego stopnia drugie ponaglenie uznając je za uzasadnione. Wystosował także oficjalne pismo do skarżącego w którym to: poinformował go o przewidywanym terminie zakończenia postepowania na 17.05.2022 r. oraz wezwał do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania poprzez dostarczenie następujących dokumentów: pisemnych informacji o stabilnym i regularnym źródle dochodu pozwalającym na wystarczające pokrycie kosztów utrzymania rodziny, aktu małżeństwa wraz z tłumaczeniem, dokumentu potwierdzającego zapewnienie posiadania miejsca zamieszkania w Polsce w trakcie procedowania wniosku (z wymienieniem z imienia i nazwiska wszystkich lokatorów – członków rodziny) oraz przedłożenia dokumentów potwierdzających legalne zatrudnienie. Powyższe ustalenia wskazują, że organ pozostawał w sprawie opieszały, naruszając w ten sposób zasady i terminy określone w art. 35, art. 36 oraz w art. 8 i art. 12 k.p.a. Okres zwłoki organu, który od daty złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, tj. 23.05.2019 r. do dnia 17.01.2022 r. (wyjątek stanowi niepoprzedzona wezwaniem wizyta skarżącego w Urzędzie Wojewódzkim z 25.02.2020 r. w trakcie której pobrano od niego odciski palców), nie podejmował w sprawie jakichkolwiek czynności, przekracza maksymalne terminy określone w przepisach, a w sprawie nie zachodzą okoliczności, które mogłyby usprawiedliwić opieszałe działanie Wojewody. Z tych też względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu organ dopuścił się bezczynności jak i przewlekłości, naruszając tym samym zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a.), o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Biorąc pod uwagę czas trwania postępowania oraz błędny sposób postępowania sprzeczny z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, jak też z art. 2 Konstytucji RP (zasadą demokratycznego państwa prawa), art. 30 (godnością człowieka) i art. 37 ust. 1 Konstytucji RP (korzystaniem z wolności i praw konstytucyjnych przez cudzoziemców) Sąd uznał, że bezczynność jak i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku). Wobec braku przekazania przez organ informacji o wydaniu decyzji załatwiającej wniosek złożony w niniejszej sprawie, Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego, w terminie 60 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 13 ust. 1 ustawy z 17.12.2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91) i art. 35 § 4 k.p.a. (pkt III sentencji wyroku). Na wniosek skarżącego, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał sumę pieniężną w kwocie 1.500 zł (pkt IV sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu, kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego), jak i trudności, z jakimi cudzoziemiec musi zmagać się nie posiadając stosownego zezwolenia na pobyt na terytorium obcego państwa. Sąd wyraża nadzieję, że konieczność wypłaty w/w kwoty przez organ posłuży zwalczeniu opieszałości organu w sprawie (zdyscyplinuje organ). Tym samym Sąd uznał, że wnioskowana w skardze kwota 10.000 zł jest wygórowana. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).