II SAB/Wr 740/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Władysław Kulon, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 16 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do wydania aktu w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.000 (jeden tysiąc) złotych; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca (M. K.), wniosła w dniu 15.07.2021 r. skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ administracji), polegającą na niedotrzymaniu terminów załatwienia spraw z jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy– złożonego 05.03.2020 r. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1 i art. 149 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 k.p.a. Na tej podstawie wniosła o: 1. dokonanie kontroli bezczynności organu, którego dotyczy skarga; 2. zobowiązanie organu do wydania w terminie 7 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy odpowiedniego aktu administracyjnego; 3. przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości 3.000 zł; 4. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Skarżąca uzasadniła wnioski i zaprezentował swoje stanowisko. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując na typowe przyczyny opóźnienia w procedowaniu w tego rodzaju sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na bezczynność organu w sprawie z wniosku skarżącej o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt czasowy okazała się uzasadniona, albowiem w ustalonym przepisami terminie organ nie podjął wymaganych czynności w sprawie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że 05.03.2020 r. skarżąca złożyła do Wojewody wniosek w przedmiotowej sprawie. Jeszcze w tym samym dniu organ, powołując się przepis art. 61 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. oraz art. 108 ustawy o cudzoziemcach, zawiadomił cudzoziemca o wszczęciu postępowania oraz przewidywanym terminie zakończenia postępowania, który ustalił na dzień 05.01.2021 r. Wojewoda wyjaśni, że powodem przedłużenia terminu rozpatrzenia wniosku jest konieczność sprawdzenia złożonych dokumentów i możliwości udzielenia zezwolenia. Ponadto organ powołał się na dużą liczbę prowadzonych jednocześnie postępowań w sprawie cudzoziemców. W dniu 04.12.2020 r. skarżąca wniosła prośbę o rozpatrzenie złożonego przez nią wniosku. Kolejnym pismem z 12.04.2021 r., działający w imieniu skarżącej pełnomocnik, zwrócił się o przekazanie informacji na temat stanu sprawy oraz przyspieszenie jej rozpatrywania. W dniu 28.05.2021 r. pełnomocnik skarżącej wniósł ponaglenie na działanie organu. Dopiero wniesienie niniejszej skargi wymogło na organie podjęcie dalszych czynności w sprawie. Pismem z 26.07.2021r. Wojewoda wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o wskazane dokumenty oraz poinformował o przewidywanym terminie zakończenia postępowania, który określił na 26.10.2021 r. Ponadto organ zwrócił się do odpowiednich służb o przekazanie informacji na temat pobytu cudzoziemca na terytorium RP. Powyższe wskazuje, że organ pozostawał w sprawie bezczynny, naruszając w ten sposób zasady i terminy określone w art. 35, art. 36 oraz w art. 8, art. 12 k.p.a. Przede wszystkim jednak nie można zaakceptować sytuacji, w której już w momencie złożenia wniosku, i jak dowodzą późniejsze czynności, bez weryfikacji złożonego wniosku, Wojewoda wyznaczył na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. termin zakończenia postępowania. Możliwość wyznaczenia na podstawie tego przepisu, co należy podkreślić - nowego terminu załatwienia sprawy - powstaje dopiero wówczas, gdy organ administracji nie załatwił sprawy niezwłocznie (art. 35 § 1 i 2 k.p.a. ) lub w terminach określonych w art. 35 § 3, 3a i 4 k.p.a. Wystarczającej podstawy do zastosowania tego przepisu nie stanowi przy tym - powołana przez Wojewodę - konieczność sprawdzenia złożonych dokumentów i możliwości udzielenia zezwolenia. Sprawdzenie kompletności złożonego wniosku oraz weryfikacja przesłanek udzielenia zezwolenia, powinna nastąpić - co do zasady - w terminach określonych w art. 35 k.p.a. Z całą również pewnością nie może stanowić podstawy do zastosowania art. 36 § 1 k.p.a. okoliczność zbyt dużej liczby prowadzonych jednocześnie postępowań w sprawie cudzoziemców. Jednocześnie nie znajduje podstaw prawnych wyznaczenie tak odległego terminu przez Wojewodę. Wyznaczający bowiem na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. nowy termin załatwienia sprawy organ jest związany przepisami art. 12 § 2 i art. 35 § 1 k.p.a., a zatem jest obowiązany do ustalenia możliwie najkrótszego terminu. W realiach kontrolowanego postępowania, organ nie tylko nie dochowywał wyznaczonego przez siebie w ten sposób odległego terminu, ale dopiero po złożeniu niniejszej skargi, podjął czynności służące weryfikacji złożonego wniosku. W okolicznościach sprawy okres zwłoki ze strony organu przekroczył zatem maksymalny termin dla załatwienia sprawy w przedmiocie rozpoznania wniosku cudzoziemca, w sytuacji w której w sprawie nie zachodzą okoliczności usprawiedliwiające bezczynność organu. Dlatego w świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ bezspornie pozostaje bezczynny (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt. I sentencji wyroku. Biorąc zaś pod uwagę brak wymaganych działań organu po otrzymaniu wniosku cudzoziemca i fakt zainteresowania się sprawą dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność, Sąd uznał, że organ dopuścił się kwalifikowanego naruszenia prawa o którym mowa wart. 149 § 1a p.p.s.a. Sytuacji, jak w niniejszej sprawie, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa, a zachowanie organu podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej i obowiązującego porządku prawnego. W szczególności jako kwalifikowane naruszenie art. 35 i art. 36 k.p.a. Sąd uznał konieczność przymuszania przez stronę organu do zajęcia się sprawą przez składanie skargi do Sądu na bezczynność. W rzeczywistości organ nie stosuje przepisów dotyczących ram czasowych postępowania lecz kryterium pozaprawne – datę złożenia skargi na przewlekłość postępowania/bezczynność. W ocenie Sądu, wykazana bezczynność nosi cechę rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), o czym Sąd orzekł w pkt II wyroku. Wobec braku przekazania przez organ informacji o wydaniu decyzji załatwiającej wniosek złożony w niniejszej sprawie, Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy przez wydanie aktu kończącego postępowanie, w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Na wniosek skarżącej, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał sumę pieniężną w kwocie 1.000 zł (pkt IV sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu, kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego), jak i trudności, z jakimi cudzoziemiec musi zmagać się nie posiadając stosownego zezwolenia na pobyt na terytorium obcego państwa. Sąd wyraża nadzieję, że konieczność wypłaty w/w kwoty przez organ posłuży zwalczaniu dalszej bezczynności organu w sprawie (zdyscyplinuje organ). Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 w zw. z art. 154 § 7 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt l-IV sentencji wyroku. O kosztach Sąd postanowił zgodnie z art. 200 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).