II SAB/Wr 78/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-07-25
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji powinien być traktowany jako wyjątek, a sąd powinien udzielać wskazówek procesowych stronom nieposiadającym pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd administracyjny pierwszej instancji powinien odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli nie zachodzą wyjątkowe okoliczności. Sąd ten ma obowiązek udzielać stronom nieposiadającym pełnomocnika wskazówek procesowych i pouczać o skutkach prawnych czynności, a także z urzędu badać zgodność z prawem zaskarżonego aktu, co gwarantuje wszechstronne badanie sprawy niezależnie od zaangażowania strony.Stan faktyczny
Strony J. i E.Z. złożyły wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wskazali na swój wiek, poważne schorzenia, wysokie wydatki na leczenie i opłaty, niskie dochody oraz zaległości w opłatach egzekwowanych przez PINB. Strony posiadają mieszkanie o powierzchni 132 m2. Sprawa dotyczy skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją nakładającą obowiązek wykonania balustrady balkonowej.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie pełnomocnika z urzędu).Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. i E.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego powiatu grodzkiego J. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB z dnia ...nakładająca obowiązek wykonania balustrady balkonowej postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W skardze wnioskodawcy wystąpili o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznanie "pomocy prawnej z urzędy do reprezentowania ich prawa w postępowaniu."
W złożonym w dniu 22 lipca 2013 r. na urzędowym formularzu wniosku skarżący zażądali zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcę prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że skarżąca ma 68 lat a skarżący 73 lata, oboje cierpią na liczne poważne schorzenia i z tego tytułu ponoszą wydatki w wysokości 700 zł, a na ogrzewanie i opłaty stałe za lokal wydatkują 1.200 zł. Dodali, że łączny ich dochód netto wynosi 2.365 złotych. Poinformowali, że od kwietnia 2012 r. PINB egzekwuje od nich kwotę 879 zł, mają zaległości w opłatach, a z leków wykupują tylko połowę. Wnioskodawcy oświadczyli, że posiadają mieszkanie o pow. 132 m2.
Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności uznać należy, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Ustosunkowując się z kolei do wniosku o ustanowienie zawodowego pełnomocnika podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej p.p.s.a. (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 p.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżących zarzutów czy braku ich zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie mają obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem.
Mają powyższe na uwadze należało, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło