II SAB/Wr 8/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Z. na bezczynność Prezydenta Miasta J. G. w przedmiocie nie rozpatrzenia wniosków o wykup lokalu postanawia: skargę odrzucić. E.Z., zamieszkały przy ul. C. [...] w J.G., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Prezydenta Miasta J. G. Skarżący stwierdził, iż od 1989 r. stara się o wykup w/w lokalu i do tej pory, mimo złożenia czterech wniosków, nie otrzymał żadnej odpowiedzi od organu administracji. Ponadto skarżący poinformował, że w niniejszej sprawie wzniósł pozew do sądu i aktualnie oczekuje na termin rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty określone w art. 3 § 2 cyt. ustawy. Przedmiotem skargi jest bezczynność Prezydenta Miasta J. G. w sprawie nie rozpatrzenia kolejnych czterech wniosków skarżącego o wykupienie lokalu mieszkalnego, w którym tenże zamieszkuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 cyt. wyżej ustawy skarga wniesiona do sądu administracyjnego może dotyczyć bezczynności organu, tj. gdy organ nie wydaje w terminie decyzji administracyjnej, postanowienia na które służy zażalenie albo które kończy postępowanie lub rozstrzyga sprawę co do istoty, postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, na które służy zażalenie, czy też nie wydaje innych niż wymienione aktów lub nie dokonuje czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. O bezczynności organu administracji publicznej można mówić wówczas, gdy organ ten nie załatwia spraw w terminach, o jakich mowa w art. 35 § 1- § 5 k.p.a., a więc bez zbędnej zwłoki, a w przypadku spraw szczególnie skomplikowanych w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Sąd administracyjny jest właściwy do rozpatrywania skarg w zakresie spraw określonych w art. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W kręgu tych spraw nie mieszczą się sprawy z zakresu prawa cywilnego, do rozpatrzenia których właściwe są sądy powszechne. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) k.p.c. normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). Zatem sprawy z zakresu prawa cywilnego, do których należy opisywana przez skarżącego odmowa sprzedaży nieruchomości, mieszczą się w katalogu spraw uznawanych przez tę ustawę za "sprawy cywilne" i rozpatrywane są przez sądy powszechne. Konstrukcja prawna sprawy cywilnej oparta jest na kryterium materialnoprawnym, tj. charakteru danego stosunku prawnego i na kryterium formalnym, wyrażającym się w przekazaniu określonej sprawy do zakresu działania sądów powszechnych. W sensie materialnoprawnym sprawami cywilnymi są sprawy, w których ochrona prawna jest przewidziana ze względu na stan prawny oraz prawa i obowiązki podmiotów stosunków prawnych o charakterze równorzędnym. Jeżeli źródłem roszczenia jest stosunek administracyjnoprawny, to sprawa nie ma charakteru cywilnego według kryterium materialnoprawnego, choć może podlegać rozpoznaniu na podstawie k.p.c. Przesądzającym elementem wskazującym na stosunek administracyjnoprawny jest występowanie organu państwowego lub społecznego wobec innego uczestnika z pozycji wykonywania władzy zwierzchniej w ramach zarządzającej działalności Państwa (wyrok SN z dnia 4 kwietnia 2003 r. sygn. akt SN III CZP 11/03, publikowany – LEX nr 78812). Przesłanki, które prowadzą do odmowy zawarcia umowy cywilnoprawnej (sprzedaży nieruchomości), a tym samym rozpatrzenia przedmiotowego wniosku nie mogą być traktowane jako bezczynność właściwego organu w ujęciu administracyjno-prawnym. W tej sprawie generalnie wszystkie czynności poprzedzające zawarcie umowy sprzedaży należy traktować jako sprawę cywilną, podlegającą kognicji sądu powszechnego zgodnie z art. 2 § 1 k.p.c. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odrzuci skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w tej sprawie. Dotąd powiedziane nakazywało odrzucić wniesioną skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.