II SAB/Wr 8/18
WyrokWSA we Wrocławiu2018-03-27
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Olga Białek, Mieczysław Górkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosków L. K. dotyczących wykonania dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w tym zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, uznając, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. podjął czynności zmierzające do załatwienia pism skarżącego, udzielając na nie odpowiedzi. Czas, jaki upłynął od złożenia pism do ich załatwienia, nie został uznany za przewlekły. Sąd wskazał, że PINB nie jest organem właściwym do oceny zgodności projektu budowlanego z planem miejscowym, a jedynie do kontroli przestrzegania przepisów prawa budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący L. K. wniósł skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w sprawie dotyczącej wykonania dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżący kwestionował zgodność dachu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ nadzoru budowlanego udzielał odpowiedzi skarżącemu, wskazując na zgodność budowy z pozwoleniem na budowę i planem miejscowym, a także informując o właściwości innych organów w sprawach warunków zabudowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 marca 2018r. sprawy ze skargi L. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w przedmiocie wykonania dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego oddala skargę w całości.
L. K. pismem z dnia 2 stycznia 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w sprawie z wniosku L. K. dotyczącego wykonania dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego w miejscowości S. [...], gmina T., działka nr [...]. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności oraz przewlekłości postępowania oraz zobowiązanie Powiatowego Inspektora Budowlanego w O. do rozpoznania sprawy w terminie jednego miesiąca. Nadto wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu skargi podano, że pismem z dnia 24 lutego 2017 r. skarżący wystąpił do PINB w O. z zapytaniem dotyczącym kwestii warunków zabudowy, wynikających z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy T., w szczególności dotyczących kąta nachylenia połaci dachowych budynków mieszkalnych, wraz ze wskazaniem nieruchomości, która ze znanych skarżącemu wytycznych, nie spełnia warunków. Zapytanie zostało ponownie podniesione w dniu 29 maja 2017 r. PINB w O. odniósł się w piśmie z dnia 20 lipca 2017 r. do wystąpień skarżącego, wskazując, że budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, którego właścicielami są R. T. i M. T., została wykonana w oparciu o stosowną decyzję o pozwoleniu na budowę wydaną przez Starostę O.. Organ poinformował również, iż nie posiada kompetencji do wyjaśnienia warunków zabudowy, wskazując jako organ właściwy Burmistrza Miasta i Gminy T.. Następnie pismem z dnia 24 lipca 2017 r. skierowanym do PINB w O. skarżący ponownie podniósł kwestię warunków zabudowy, wynikających z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wskazując jednocześnie możliwość naruszenia prawa budowlanego przy wykonaniu ww. dachu budynku mieszkalnego, w tym w szczególności jego zgodność z warunkami wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem skarżącego wynikające z art. 35 i art. 36 k.p.a. terminy załatwienia sprawy zostały przez PINB naruszone, bowiem organ do chwili obecnej nie zajął stanowiska merytorycznego.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o oddalenie skargi w całości, ewentualnie w przypadku uwzględnienia skargi o stwierdzenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Organ wyjaśnił, że pismem z dnia 21 czerwca 2016 r. L. K. wystąpił o zbadanie legalności zabudowy bezpośrednio przy płocie oraz informację jakich uzgodnień i pozwoleń wymaga wykonanie zabudowania w S., gmina T.. Następnie pismem z dnia 24 lutego 2017 r. L. K. zwrócił się do PINB w O. m.in. o udzielenie informacji, czy z planu miejscowego zagospodarowania terenu gminy T. dla miejscowości S. wynika, że dla budynków mieszkalnych obowiązywały i nadal obowiązują dachy spadziste o nachyleniu 40-50 stopni.
Zawiadomieniem z dnia 7 marca 2017 r. PINB w O. poinformował skarżącego o planowej kontroli zaplanowanej na dzień 21 marca 2017 r. na terenie działki nr [...] we wsi S. w celu ustalenia stanu faktycznego w zakresie legalności budowy obiektów na tej nieruchomości. PINB w O. w dniu 21 marca 2017 r. przeprowadził kontrolę na nieruchomości, po której wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej polegającej na budowie wiaty z pomieszczeniem gospodarczym.
Pismem z dnia 10 maja 2017 r. PINB w O. wystąpił do Gminy T. o przekazanie informacji, czy działka nr [...] w miejscowości S. objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz o jego przesłanie. W dniu 6 czerwca 2017 r. do organu wpłynął wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy T., obejmującego obszar działek ew. nr [...] i 62/19 AM-1 obręb S., gm. T., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w T. Nr [...] z dnia [...] r.
Natomiast pismem z dnia 29 maja 2017 r., które wpłynęło w dniu 6 czerwca 2017 r. L. K. zwrócił się m.in. o "wyjaśnienie warunków zabudowy dla jednorodzinnych budynków mieszalnych w miejscowości S., gm. T., w zakresie dotyczącym dachów, z których wynika, że dachy budynków jednorodzinnych maja być spadziste o nachyleniu 40-50 stopni". Do pisma skarżący załączył zdjęcie budynku, z prośbą o informację, czy ww. dach spełnia warunki zabudowy. Pismem z dnia 20 lipca 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. poinformował skarżącego, że budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, którego właścicielami są R. T. i M. T., (na dz. nr [...]) została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] udzielonego przez Starostę O.. Budowa została zgłoszona w organie nadzoru budowlanego, jako inwestycja zakończona w dniu 28 lutego 2013 r. Jednocześnie PINB w O. poinformował skarżącego, że nie jest organem właściwym w sprawach wyjaśniania warunków zabudowy.
Natomiast decyzją nr [...] PINB w O. nakazał R. T. i M. T. rozbiórkę wiaty z pomieszczeniem gospodarczym. Odpowiedź PINB do skarżącego wraz z ww. decyzją doręczono skarżącemu w dniu 24 lipca 2017 r.
Kolejnym pismem z dnia 24 lipca 2017 r., które wpłynęło do PINB w O. w dniu 31 lipca 2017 r., skarżący wskazał, że R. T. otrzymał pozwolenie na budowę na dach niezgodny z warunkami zabudowy. Poinformował, że wydanie pozwolenia na budowę niezgodnie z warunkami zabudowy jest błędne i wymaga sprawdzenia dokumentacji, w której należy sprawdzić na jaki dach zostało wydane. Skarżący stwierdził, że jeżeli pozwolenie zostało wydane na dach istniejący, to jest to niezgodne z warunkami zabudowy.
W związku z ponagleniem skarżącego dotyczącym bezczynności oraz przewlekłości postępowania PINB w O. w sprawie rozpoznania pisma z dnia 24 lipca 2017 r. dotyczącego wykonania dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego w S., DWINB we W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w O. 30-dniowy termin celem właściwego, zgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym załatwienia sprawy.
W związku z powyższym postanowieniem, PINB w O. pismem z dnia 6 września 2017 r. poinformował skarżącego, że budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, którego właścicielem są R. T. i M. T., została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę. Budowa została zgłoszona w organie nadzoru budowlanego jako zakończona. Jednocześnie poinformowano skarżącego, że inwestycja (w tym dach budynku) została wykonana zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, a zgłoszenie zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego zostało przyjęte bez sprzeciwu. W odpowiedzi na pytanie skarżącego dotyczące warunków zabudowy, wyjaśniono, że zgodnie z § 6 pkt 7 planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy T., obręb S., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w T. Nr [...] z dnia [...] r., dachy budynków mieszkalnych powinny tyć spadziste, o nachyleniu od 40° do 50°. Dach przedmiotowego budynku jest dachem spadzistym w formie łuku, a jego nachylenie mieści się w przedziale wskazanym w § 6 pkt 7 planu. Wobec powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa w sytuacji, gdy inwestor wykonał obiekt zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że skarżący już w piśmie z dnia 20 lipca 2017 r. został poinformowany o wykonaniu budynku mieszkalnego jednorodzinnego w sposób legalny. Następnie w piśmie z dnia 6 września 2017 r. po raz kolejny poinformowano skarżącego o powyższym. Zatem organ podjął wszelkie czynności niezbędne w celu rozpatrzenia sprawy i udzielenia odpowiedzi skarżącemu. Kwestia, że skarżący kwestionuje formę architektoniczno-budowlaną dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego, którego właścicielami są R. T. i M. T., nie może być podstawa do podjęcia działań przez organ w stosunku do inwestorów, którzy wykonali przedmiotowy obiekt w sposób legalny i zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym.
Następnie skarżący pismem z dnia 13 marca 2018 r. poinformował, że organ nie przesyła mu rysunku dachu i wniósł o nakazanie organowi udostępnienia tego dokumentu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 90 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, posiedzenia sądowe są jawne, a sąd orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie. W niniejszej sprawie zastosowanie znalazł przepis szczególny, to jest art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym. W myśl art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie treść skargi, odpowiedzi na skargę i doręczonych Sądowi akt administracyjnych pozwalała na rozpoznanie sprawy w tym właśnie trybie.
Dalej trzeba wskazać, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl § 2 cytowanego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Przechodząc do omówienia powodów oddalenia skargi w niniejszej sprawie wskazać należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Natomiast przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zachodzi w przypadku, gdy organ prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu lub czynności pozornych, zbędnych, lecz powodujących, że formalnie nie jest bezczynny. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia.
Z analizy akt administracyjnych doręczonych Sądowi przez PINB w O. wynika, że korespondencja skarżącego z organem dotyczyła zasadniczo dwóch kwestii. Po pierwsze chodziło o legalność zabudowy bezpośrednio przy granicy działki skarżącego, a po drugie o geometrię dachu budynku mieszkalnego na działce nr [...] w S..
Odnośnie do pierwszego wątku, na skutek zawiadomienia skarżącego organ w dniu 21 marca 2017 r. przeprowadził oględziny obiektów budowlanych na działce nr [...]. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu w dniu 10 maja 2017 r. w sprawie samowoli budowlanej polegającej na budowie wiaty z pomieszczeniem gospodarczym. Po zgromadzeniu niezbędnego materiału dowodowego (wypis i wyrys z planu miejscowego) organ decyzją z dnia [...] nakazał rozbiórkę ww. wiaty.
Sąd oceniając przebieg postępowania administracyjnego w tym zakresie nie stwierdził, aby organ pozostawał bezczynny lub prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Podejmowane czynności były adekwatne i dokonywane w takich odstępach czasu, że postępowanie trwało nieco ponad dwa miesiące. Nie było zatem dotknięte bezczynnością lub przewlekłością organu.
Odnośnie do drugiego wątku poruszanego przez skarżącego, wskazać należy, że w piśmie z dnia 24 lutego 2017 r. skarżący zwrócił się do PINB w O. "o informację", czy z planu miejscowego wynika, że dla budynków mieszkalnych w S. obowiązywały i obowiązują dachy spadziste o nachyleniu 40-50 stopni. Zapytanie skarżący ponowił w piśmie z dnia 29 maja 2017 r., dołączając zdjęcie dachu i prosząc "o informację, czy ten dach spełnia warunki zabudowy". Odpowiedzi organ udzielił pismem z dnia 20 lipca 2017 r., wskazując na uwarunkowania prawne inwestycji. Jednocześnie wskazano, że organem właściwym w sprawie ustalania warunków zabudowy jest Burmistrz Miasta i Gminy T..
Oceniając ten etap postępowania Sąd stwierdził, że korespondencja kierowana przez skarżącego do organu nie stanowiła wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, bowiem dwukrotnie skarżący wnosił o udzielenie mu informacji. Informację tę skarżący od organu otrzymał w postaci wskazania organu właściwego w sprawach warunków zabudowy. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że organ nadzoru budowlanego nie jest organem właściwym w sprawach planów miejscowych czy decyzji o warunkach zabudowy. Uprawnione było zatem wskazanie skarżącemu Burmistrza jako organu, do którego winien się zwrócić o informacje dotyczące warunków zabudowy terenu. Natomiast co do zgodności kształtu dachu z prawem PINB wskazał, że budynek został wzniesiony na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, a proces budowlany zakończył się bez sprzeciwu organu nadzoru budowlanego. Skarżący otrzymał zatem także informację o stanowisku organu co do legalności budynku.
W świetle powyższego i biorąc pod uwagę, że organ prowadził równolegle postępowanie administracyjne w sprawie wiaty, Sąd stwierdził, że nie nastąpiła bezczynność lub przewlekłość w zakresie udzielenia skarżącemu odpowiedzi na jego pisma z dnia 24 lutego i 29 maja 2017 r. Zdaniem Sądu pisma skarżącego nie dawały podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego, a zatem trudno mówić, że organ miał je załatwiać tak jak podania zawierające wniosek o wszczęcie postępowania. Tylko podanie stanowiące wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego może skutkować wszczęciem postępowania (art. 61 § 3 k.p.a.), do którego zastosowanie znajdą terminy, o których mowa w art. 35 k.p.a.
Dalej wskazać należy, że skarżący pismem z dnia 24 lipca 2017 r. stwierdził, że odsyłanie go do Burmistrza jest "przewlekaniem sprawy", a dach budynku na działce sąsiadów jest niezgodny z warunkami zabudowy. Na skutek ponaglenia wystosowanego przez skarżącego D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. postanowieniem z dnia [...] r. wyznaczył PINB w O. 30-dniowy termin na załatwienie sprawy tego pisma skarżącego. PINB udzielił skarżącemu odpowiedzi pismem z dnia 6 września 2017 r., informując o treści planu miejscowego i o zgodności wykonanych robót budowlanych z pozwoleniem na budowę.
Zdaniem Sądu również na tym etapie nie można stwierdzić bezczynności lub przewlekłości PINB w O.. Organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na pismo w terminie wyznaczonym przez DWINB. Zatem termin do udzielenia odpowiedzi skarżącemu został zachowany. Nadto analiza treści pisma skarżącego z dnia 24 lipca 2017 r. doprowadziła Sąd do przekonania, że pismo to nie zawierało wniosku o wszczęcie postępowania przez organ nadzoru budowlanego. Zatem wymagało ono jedynie odpowiedzi organu, której skarżącemu udzielono.
Nadto wbrew zarzutowi skargi w piśmie z dnia 24 lipca 2017 r. skarżący nie wskazywał na takie naruszenie Prawa budowlanego, którego ewentualne ustalenie byłoby możliwe przez organ nadzoru budowlanego, bowiem stale skarżący kwestionował geometrię dachu w kontekście "warunków zabudowy". Innymi słowy, analiza pism wnoszonych do organu nadzoru budowlanego wskazuje, że zarzuty podnoszone przez skarżącego wskazujące na niezgodność z planem miejscowym kierowane są przede wszystkim pod adresem decyzji o pozwoleniu na budowę, do oceny której nie jest właściwy organ nadzoru budowlanego.
Jeżeli nawet przyjąć, że skarżący domagał się od organu zbadania zgodności z prawem budowlanym wykonania dachu, to trzeba mieć na uwadze, że z przepisów art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.) wynika, że do zadań organów nadzoru budowlanego należy m.in. kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. Zgodnie z dyspozycją art. 84a ust. 1 pkt 1 Prawa budowalnego kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego obejmuje kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym lub warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. Kontrola ta wykonywana jest przede wszystkim w ramach postępowań administracyjnych uregulowanych przepisami prawa budowlanego (np. w ramach procedury oddawania obiektów budowlanych do użytkowania – art. 54, 57 i 59, lub poprzez obowiązek inwestora zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych – art. 41) oraz poprzez realizację samoistnych uprawnień kontrolnych organów nadzoru budowlanego (art. 81 ust. 4, art. 81a).
W przypadku, gdy badaniu podlega naruszenie przez stronę przepisów Prawa budowlanego, organy obowiązane są do działania z urzędu zgodnie z zasadą oficjalności. Przepisy art. 48–49b, 50–51, a także art. 80–89c Prawa budowalnego wprost nie normują, że postępowanie w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego i związane z nim postępowanie legalizacyjne, jak również postępowanie naprawcze zmierzające do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem wszczyna się z urzędu. Trzeba jednak mieć na względzie, że w przypadku, gdy przepis prawa materialnego nie normuje expressis verbis inicjatywy wszczęcia postępowania w danej kategorii spraw administracyjnych, należy przyjąć, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest określenie ciążących na jednostce obowiązków, ograniczenia lub cofnięcia uprawnień, wszczęcie postępowania następuje z urzędu.
Skoro organy nadzoru budowlanego z mocy prawa powołane są do kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, to uprawnione są tym samym do wszczęcia z urzędu postępowań administracyjnych zmierzających do osiągnięcia stawianego im przez prawo budowlane celu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że pisma, wnioski, prośby od obywateli w sprawach dotyczących realizacji obiektów budowlanych w aspekcie zgodności z prawem budowlanym mogą jako źródło informacji stanowić impuls do wszczęcia postępowania z urzędu (por. wyroki NSA: z dnia 22 września 2010 r., II OSK 1904/09; z dnia 14 lutego 2012 r., II OSK 2238/10; z dnia 21 lutego 2012 r., II OSK 2335/10 – Orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że nawet przyjmując, że w niniejszej sprawie skarżący domagał się zbadania zgodności z przepisami prawa budowlanego wykonania dachu budynku jednorodzinnego na działce nr [...], to jego pismo należało w tej sytuacji potraktować jako impuls dla organu nadzoru budowlanego, który zobligowany był w pierwszej kolejności do podjęcia działań zmierzających do weryfikacji stanu faktycznego i jego analizy pod kątem koniecznych do podjęcia kroków prawnych. W tym celu oprócz działań faktycznych realizujących się poprzez przeprowadzenie oględzin nieruchomości organ nadzoru musiał mieć do dyspozycji akta sprawy zakończonej wydaniem pozwolenia na budowę, w tym zatwierdzoną dokumentację projektową stanowiącą zasadniczy punkt odniesienia dla oceny zgodności prowadzonych robót budowlanych z warunkami pozwolenia na budowę.
Z materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że budynek którego dachu zgodność z planem kwestionuje skarżący, zrealizowany został na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z 2009 r., która nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. Co więcej, budowa ta została legalnie zakończona – poprzez zgłoszenie – w 2013 r. W takiej sytuacji podnoszone przez skarżącego zarzuty wskazujące na niezgodność decyzji o pozwoleniu na budowę z warunkami zagospodarowania określonymi w planie miejscowym nie mogą być rozpoznane przez nadzór budowlany ze względu na brak w tym zakresie kompetencji tego organu. W tym kontekście przed organem nadzoru budowlanego nie było zatem sprawy administracyjnej w której organowi można byłoby zarzucić bezczynność lub przewlekłość.
Organ nadzoru bowiem zobligowany z urzędu do kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowalnego winien był po takim sygnale zweryfikować zastrzeżenia skarżącego odnosząc się do stanu faktycznego oraz dokumentacji projektowej. W efekcie organ stwierdził, że skoro inwestor realizował obiekt zgodnie z pozwoleniem na budowę, to nie można postawić mu zarzutu naruszenia planu miejscowego. Zaznaczyć należy czynności kontrolne podjęte na skutek sygnału, mogą, lecz nie muszą, prowadzić do wszczęcia postępowań wymienionych w powyższym przepisie.
Można natomiast stawiać organowi zarzut, że nie będąc właściwym w tym zakresie powinien na mocy art. 65 § 1 k.p.a. żądanie skarżącego przekazać do organu właściwego. Jednakże ta okoliczność w świetle obowiązujących przepisów nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Przepis art. 65 § 1 k.p.a. w obecnie obowiązującym brzmieniu stanowi, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Wynika zatem z niego, że przekazanie podania do organu właściwego nie następuje w formie zaskarżalnego postanowienia (jak było to w stanie prawnym przed 2011 r.), ale w formie zwykłego pisma i w konsekwencji nie podlega obecnie kontroli sądu administracyjnego. Nie stanowi również czynności, o jakiej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., bowiem nie rozstrzyga o uprawnieniach lub obowiązkach strony postępowania administracyjnego wynikających z przepisów prawa. W konsekwencji niedopuszczalne jest również zaskarżenie bezczynności polegającej na nieprzekazaniu podania do właściwego organu (por. postanowienia NSA: z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 38/12; z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1739/12; z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1545/14 – Orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się natomiast do treści pism skarżącego i treści skargi Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji jest starosta. Organ ten wydaje decyzje w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W myśl art. 35 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Zatem ocena zgodności projektu budowlanego z planem miejscowym nie należy do kompetencji organu nadzoru budowlanego, lecz organu administracji architektoniczno-budowlanej. Skarżący twierdząc, że pozwolenie na budowę, obejmujące sporny dach, narusza prawo, winien zwrócić się z odpowiednim wnioskiem do Starosty O..
Odnieść się jeszcze należy do kwestii udostępnienia skarżącemu rysunku dachu przez organ nadzoru budowlanego i wskazać, że organ nie ma obowiązku przesyłania skarżącemu żądanych przez niego dokumentów. Zgodnie bowiem z art. 73 § 1 i § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Czynności te są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu.
Reasumując, w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że PINB w O. w kwestii pism skarżącego dotyczących dachu budynku mieszkalnego na działce nr [...] w S. nie pozostaje w stanie bezczynności, ponieważ podjął czynności zmierzające do załatwienia tych pism poprzez udzielenie na nie odpowiedzi. Sąd ocenił, że działania organu w sprawie pism skarżącego nie były również nacechowane przewlekłością. Zdaniem Sądu czas, jaki upłynął od złożenia pism do ich załatwienia – w realiach niniejszej sprawy – nie może być uznany za przewlekłe prowadzenie postępowania.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło