II SAB/Wr 83/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Protokolant Kinga Kręc, po rozpoznaniu w dniu 17 września 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi K. M. na bezczynność D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w przedmiocie samowolnego wytyczenia drogi wiodącej na zaplecze pawilonu handlowego przy ul. W. w B. p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. W skardze na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. oraz D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., skarżąca domagała się zobowiązania tych organów do wydania decyzji w sprawie samowolnej zmiany warunków określonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dokonanej przez właściciela pawilonu spożywczego w B., a polegającej na wytyczeniu przez niego nowego dojścia do zaplecza pawilonu, usytuowanego tuż przy oknach parterowego mieszkania skarżącej. W uzasadnieniu skargi wskazała, że po bezskutecznych próbach uzyskania decyzji organu pierwszej instancji, zwróciła się do organu nadrzędnego pismem z dnia [...], ten zaś w odpowiedzi jedynie podał, że skoro inwestor uzyskał dopuszczenie obiektu do użytkowania i obecnie nie użytkuje go sprzecznie z tym pozwoleniem, to nie ma przesłanek do podjęcia działania przez organy nadzoru budowlanego, zaś w pozostałym zakresie organy te nie są właściwe do wszczęcia postępowania. W uzupełnieniu skargi przyznała, że w trakcie postępowania sądowego organy nadzoru budowlanego podjęły pewne działania, jednak skarżąca utraciła zaufanie do tych organów i dlatego wnosi o dalsze prowadzenie sprawy. Skarżąca dołączyła ponadto pismo skierowane do organu z dnia [...], omawiające kwestię odtworzenia zaginionych akt dotyczących pozwolenia na budowę pawilonu i wskazujące na rażące naruszenie prawa przy wydawaniu tego pozwolenia, a przede wszystkim uzasadniające jej zdaniem wszczęcie postępowania z art. 71 prawa budowlanego z uwagi na dokonanie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w części dotyczącej drogi dostaw towaru na zaplecze, gdy w dokumentacji budowlanej przewidziano drogę nie stanowiącą własności inwestora pawilonu, z której możność korzystania utracił i dlatego dostarcza towar wąską przestrzenią pomiędzy pawilonem a budynkiem skarżącej, uprzednio zamkniętą przez murek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wobec podjęcia w toku postępowania sądowego postanowienia z art. 37 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej zwanej p.s.a., znajdującej zastosowanie na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawowana przez sądy kontrola działalności administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydania decyzji, postanowień albo podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (z wyłączeniem spraw ujętych w art. 5 p.s.a.). Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce, gdy w ustawowym terminie nie podjął czynności w sprawie bądź nie dochował terminu do wydania danego aktu w toku wszczętego postępowania. Bezczynność organu odwoławczego może nastąpić po uruchomieniu toku instancji. Dla przyjęcia stanu bezczynności obojętne są jej przyczyny, jak przykładowo brak winy organu w niedotrzymaniu terminu załatwienia sprawy bądź jego przeświadczenie o zbędności wydania określonego aktu. Należy oczywiście pamiętać, że wszczęcie postępowania administracyjnego może nastąpić jedynie w sprawie z zakresu administracji publicznej (B. Adamiak w: KPA Komentarz wyd. 6 s. 341-344). Zarzut bezczynności będzie zatem bezzasadny w przypadku złożenia żądania wszczęcia postępowania w sprawie nie podlegającej załatwieniu w formie decyzji oraz w stosunku do organu niewłaściwego, o ile przekazał sprawę (art. 65 § 1 k.p.a., art. 66 § 1 k.p.a.) obecnie w drodze postanowienia, bądź zwrócił podanie (art. 66 § 3 k.p.a.). W przypadku stwierdzenia braku właściwości w toku postępowania organ powinien umorzyć postępowanie (art. 105 § 1 k.p.a.). W nin. sprawie należy zwrócić uwagę na szczególne przypadki braku bezczynności organu, w razie zawieszenia postępowania (art. 103 k.p.a. w związku z art. 35 § 5 k.p.a.), tym bardziej gdy strona może zwalczać spoczywanie postępowania z tej przyczyny w drodze zażalenia bądź żądania podjęcia postępowania, a ponadto, w odniesieniu do organu odwoławczego, gdy zrealizował kompetencję z art. 37 § 2 k.p.a., o ile w ogóle można mówić o bezczynności tego organu bez uruchomienia toku instancji (por. J. Borkowski cyt. Komentarz s. 285-286). Jak ustalono w nin. postępowaniu, po doręczeniu skargi stronie przeciwnej, organ nadrzędny wydał na podstawie art. 37 k.p.a. postanowienie wyznaczające dodatkowy termin do załatwienia sprawy, przy czym w ocenie organu nadrzędnego skarżąca dopiero w skardze przedstawiła okoliczności faktyczne uzasadniające zbadanie prawidłowości sposobu użytkowania pawilonu, natomiast organ pierwszej instancji zwrócił się do Wojewody o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę pawilonu i z tej przyczyny na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie w sprawie. W ocenie Sądu podjęte w toku postępowania sądowego czynności obu organów wywołały bezprzedmiotowość tego postępowania, zatem również niemożność zbadania z tej przyczyny formalnej zasadności przeświadczenia organów o braku bezczynności w ogóle, tym bardziej gdy poprzez wydanie wskazanych wyżej postanowień przyznały istnienie własnej bezczynności, skoro jak już omówiono w tej sytuacji stan bezczynności twierdzony w skardze ustał po wniesieniu skargi. Ponadto w tej sytuacji bezprzedmiotowe byłoby rozważanie trafności wskazanego przez organy kierunku dalszego rozpoznania sprawy, tym bardziej gdy skarżąca podała okoliczności świadczące jej zdaniem o potrzebie rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 71 prawa budowlanego. Wątpliwości w tym zakresie mogłyby zostać podniesione, jak wspomniano, w zażaleniu na postanowienie o zawieszeniu postępowania i raczej przez uczestnika postępowania. Nie było również w tej sytuacji potrzeby rozważania zasadności skargi w nawiązaniu do sformułowania w części wstępnej na temat przedmiotu bezczynności, gdy niewątpliwie organy nadzoru budowlanego nie pozostawałyby w bezczynności w sprawie naruszenia przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o ile w ogóle lub po oddaniu obiektu do użytkowania byłoby dopuszczalne prowadzenie postępowania w takiej sprawie. Mając powyższe na uwadze oraz zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.s.a. orzeczono jak na wstępie.