II SAB/Wr 84/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Protokolant Kinga Kręc, po rozpoznaniu w dniu 17 września 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi K. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w przedmiocie samowolnego wytyczenia drogi dostaw na zaplecze pawilonu handlowego przy ul. W. w B. p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. W skardze na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. oraz D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., skarżąca domagała się zobowiązania tych organów do wydania decyzji w sprawie samowolnej zmiany warunków określonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dokonanej przez właściciela pawilonu spożywczego w B., a polegającej na wytyczeniu przez niego nowego dojścia do zaplecza pawilonu, usytuowanego tuż przy oknach parterowego mieszkania skarżącej. W uzasadnieniu skargi podała, że pismem z dnia [...] zwróciła się do organu o spowodowanie likwidacji obecnie wytyczonej drogi na zaplecze pawilonu i powrotu do sytuacji zawartej w projekcie budowlanym, gdyż nastąpiło naruszenie § 14 pkt 1, § 207 pkt 3, § 323 i § 326 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zaś stałe parkowanie samochodu dostawczego przy oknie mieszkania skarżącej oraz przesłanianie okien przez dach pawilonu narusza § 12 i § 13 tych warunków. Tymczasem w odpowiedzi organ powiadomił skarżącą jedynie o niemożności uzyskania dostępu do akt sprawy pozwolenia na budowę i wglądu w projekt zagospodarowania działki zabudowanej pawilonem oraz o ustaleniu, że pawilon wybudowano zgodnie z pozwoleniem na budowę, co wynika z potwierdzenia oddania obiektu do użytkowania zgodnie z art. 54 i art. 57 ust. 1 prawa budowlanego. Według organu stan ten wywołuje brak podstaw do wszczęcia postępowania, zaś skarżąca uzyska ochronę swych praw w drodze powództwa cywilnego. W kolejnych pismach organ jedynie potwierdził, że pawilon od początku usytuowany na wąskiej działce, nie posiadał odpowiedniego dostępu na zaplecze i obecnie towar dostarczany jest z utwardzonego placu wózkami ręcznymi przejściem o szerokości około 1 m pomiędzy pawilonem a budynkiem gospodarczym przyległym do budynku mieszkalnego skarżącej. W ocenie skarżącej nie uzasadniało to zaniechania organu, gdyż w dacie oddawania pawilonu do użytkowania, wytyczony był dojazd na zaplecze drogą nie należącą do inwestora, z której nie może obecnie korzystać i dlatego zmienił drogę dostaw towaru w sposób uciążliwy dla skarżącej. W piśmie procesowym skarżąca przyznała, że organ podjął czynności w toku postępowania sądowego, jednak wniosła o jego kontynuowanie, bowiem utraciła zaufanie do organów nadzoru. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ przypomniał, że pawilon wybudowany został zgodnie z decyzjami o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i pozwolenia na budowę, a następnie dopuszczony do użytkowania. Zagadnienie sposobu dostarczania towaru na zaplecze pawilonu nie leży w gestii organu nadzoru budowlanego. Niezależnie od tego organ ten dokonał oceny, że usytuowanie pawilonu z zapleczem oraz dojściem i dojazdem na zaplecze mogło od początku naruszać przepisy techniczno-budowlane, co skłoniło ten organ do wystąpienia do Wojewody D. o przeprowadzenie weryfikacji decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie postępowania nadzwyczajnego, a to ewentualnie uzasadni dalsze czynności organu nadzoru. Do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia wstępnego organ na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie w sprawie nieprawidłowości w użytkowaniu utwardzonego placu przed pawilonem handlowym w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej zwanej p.s.a., znajdującej zastosowanie na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawowana przez sądy kontrola działalności administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydania decyzji, postanowień albo podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (z wyłączeniem spraw ujętych w art. 5 p.s.a.). Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce, gdy w ustawowym terminie nie podjął czynności w sprawie bądź nie dochował terminu do wydania danego aktu w toku wszczętego postępowania. Bezczynność organu odwoławczego może nastąpić po uruchomieniu toku instancji. Dla przyjęcia stanu bezczynności obojętne są jej przyczyny, jak przykładowo brak winy organu w niedotrzymaniu terminu załatwienia sprawy bądź jego przeświadczenie o zbędności wydania określonego aktu. Należy oczywiście pamiętać, że wszczęcie postępowania administracyjnego może nastąpić jedynie w sprawie z zakresu administracji publicznej (B. Adamiak w: KPA Komentarz wyd. 6 s. 341-344). Zarzut bezczynności będzie zatem bezzasadny w przypadku złożenia żądania wszczęcia postępowania w sprawie nie podlegającej załatwieniu w formie decyzji oraz w stosunku do organu niewłaściwego, o ile przekazał sprawę (art. 65 § 1 k.p.a., art. 66 § 1 k.p.a.) obecnie w drodze postanowienia, bądź zwrócił podanie (art. 66 § 3 k.p.a.). W przypadku stwierdzenia braku właściwości w toku postępowania organ powinien umorzyć postępowanie (art. 105 § 1 k.p.a.). W nin. sprawie należy zwrócić uwagę na szczególne przypadki braku bezczynności organu, w razie zawieszenia postępowania (art. 103 k.p.a. w związku z art. 35 § 5 k.p.a.), tym bardziej gdy strona może zwalczać spoczywanie postępowania z tej przyczyny w drodze zażalenia bądź żądania podjęcia postępowania, a ponadto, w odniesieniu do organu odwoławczego, gdy zrealizował kompetencję z art. 37 § 2 k.p.a., o ile w ogóle można mówić o bezczynności tego organu bez uruchomienia toku instancji (por. J. Borkowski cyt. Komentarz s. 285-286). Jak ustalono w nin. postępowaniu, po doręczeniu skargi stronie przeciwnej, organ nadrzędny wydał na podstawie art. 37 k.p.a. postanowienie wyznaczające dodatkowy termin do załatwienia sprawy, przy czym w ocenie organu nadrzędnego skarżąca dopiero w skardze przedstawiła okoliczności faktyczne uzasadniające zbadanie prawidłowości sposobu użytkowania pawilonu, natomiast organ pierwszej instancji zwrócił się do Wojewody o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę pawilonu i z tej przyczyny na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie w sprawie. W ocenie Sądu podjęte w toku postępowania sądowego czynności obu organów wywołały bezprzedmiotowość tego postępowania, zatem również niemożność zbadania z tej przyczyny formalnej zasadności przeświadczenia organów o braku bezczynności w ogóle, tym bardziej gdy poprzez wydanie wskazanych wyżej postanowień przyznały istnienie własnej bezczynności, skoro jak już omówiono w tej sytuacji stan bezczynności twierdzony w skardze ustał po wniesieniu skargi. Ponadto w tej sytuacji bezprzedmiotowe byłoby rozważanie trafności wskazanego przez organy kierunku dalszego rozpoznania sprawy, tym bardziej gdy skarżąca podała okoliczności świadczące jej zdaniem o potrzebie rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 71 prawa budowlanego. Wątpliwości w tym zakresie mogłyby zostać podniesione, jak wspomniano, w zażaleniu na postanowienie o zawieszeniu postępowania i raczej przez uczestnika postępowania. Nie było również w tej sytuacji potrzeby rozważania zasadności skargi w nawiązaniu do sformułowania w części wstępnej na temat przedmiotu bezczynności, gdy niewątpliwie organy nadzoru budowlanego nie pozostawałyby w bezczynności w sprawie naruszenia przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o ile w ogóle lub po oddaniu obiektu do użytkowania byłoby dopuszczalne prowadzenie postępowania w takiej sprawie. Mając powyższe na uwadze oraz zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.s.a. orzeczono jak na wstępie.