II SAB/Wr 85/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-07-08
Skład orzekający: Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie nieujawnienia prawa własności gminy do nieruchomości w księgach wieczystych i ewidencji gruntów należy do właściwości sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie nieujawnienia prawa własności gminy do nieruchomości w księgach wieczystych i ewidencji gruntów jest niedopuszczalna, ponieważ nie dotyczy spraw należących do właściwości sądów administracyjnych. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, jednakże kwestie sporne dotyczące istnienia lub zakresu prawa własności nieruchomości nie należą do ich kognicji, a mogą być rozstrzygane przez sądy powszechne.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Prezydenta W., zarzucając mu niedopełnienie obowiązków wynikających z ustaw (gospodarka nieruchomościami, księgi wieczyste, prawo geodezyjne i kartograficzne) poprzez niezłożenie wniosków o wpis prawa własności Gminy W. do określonych działek gruntu w księgach wieczystych i rejestrze gruntów. Skarżąca wskazała, że brak ujawnienia tego prawa utrudnia jej zagospodarowanie sąsiedniej nieruchomości. Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że Gmina W. nie jest właścicielem wskazanych działek, które zgodnie z planem miejscowym przeznaczone są pod drogę dojazdową, ale nie uzyskały statusu drogi publicznej, a przejście własności na gminę nie nastąpiło z mocy prawa. Ponadto, wskazano na inne uregulowania dotyczące dostępu do nieruchomości skarżącej.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 8 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie wystąpienia z wnioskiem o wpis w księgach wieczystych postanawia: odrzucić skargę.
Pismem z dnia 28 maja 2013 r. B. K. – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Prezydenta W.. Zdaniem skarżącej organ nie dopełnił obowiązków wynikających z ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o księgach wieczystych i hipotece i ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ponieważ nie złożył wniosków o wpis w księgach wieczystych i nie dokonał zmian w rejestrze gruntów. W ocenie skarżącej Prezydent W. powinien ujawnić prawo własności Gminy W. do nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działki gruntu nr 2/13, 3/2, 4/4, 5/4 i 6/3, AM-3, obręb S. we W.. Prawo własności Gminy W. wynika z faktu, że wskazaną nieruchomość oznaczono symbolem 5KD (droga dojazdowa) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego osiedla O. we W. (uchwała Nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] r., Dz.Urz.Woj.Doln. Nr [...]).
Skarżąca podała, że jest współwłaścicielką nieruchomości oznaczonej jako działka nr 5/5, AM-3, obręb S., a brak ujawnienia przez gminę prawa własności do wskazanych działek powoduje dla skarżącej utrudnienia w zakresie zagospodarowania jej nieruchomości. Skarżąca wniosła, aby sąd administracyjny rozstrzygnął, czy teren oznaczony w planie miejscowym symbolem 5KD jest przeznaczony pod drogę publiczną i czy Prezydent W. miał obowiązek złożyć odpowiednie wnioski o ujawnienie prawa własności Gminy W. do opisanej nieruchomości.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że wielokrotnie udzielano wyjaśnień skarżącej w poruszonym w skardze zakresie. Do odpowiedzi na skargę dołączono pismo Wiceprezydenta W. z dnia 4 czerwca 2013 r. skierowane do skarżącej, w którym podano, że działki gruntu nr: 2/13, 3/2, 4/4, 5/4, 6/3, AM-3, obręb S., zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego znajdujące się w obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem 5KD, zostały przeznaczone pod drogę klasy dojazdowej. Jednocześnie ulice publiczne zostały wyraźnie wskazane w przedmiotowym planie i stanowią je tylko tereny oznaczone symbolem 1KL (ul. O.) oraz symbolem 2KD (ul. W.). Ulica oznaczona na rysunku planu symbolem 5KD nie uzyskała kategorii ulicy publicznej, brak jest także podstaw, aby domniemywać istnienia drogi publicznej wobec braku wyraźnych postanowień planu miejscowego w tym względzie. Wobec powyższego, wraz z wydzieleniem geodezyjnym gruntów oznaczonych symbolem 5KD pod ulicę, dokonanym na wniosek ich właścicieli, nie nastąpiło przejście z mocy prawa własności nieruchomości na Gminę W..
Odnosząc się do zarzutu niedopełnienia przez Gminę W. obowiązku polegającego na niezłożeniu wniosku do ksiąg wieczystych o ujawnienie jej praw do ww. nieruchomości, podkreślono, iż w związku z tym, że nie nastąpiła zmiana właściciela, Gmina W. nie jest uprawniona do składania wniosków do ksiąg wieczystych. Również w odniesieniu do zarzutu nieujawnienia zmian w ewidencji gruntów i budynków, zauważono, że także w tym przypadku nie zaistniały podstawy do złożenia wniosku.
Natomiast co do zarzutu uniemożliwiania - poprzez brak działań ze strony Gminy W. - powstania omawianej drogi, a w związku z tym obsługi komunikacyjnej działki nr 5/5, AM-3, obręb S., podkreślono, iż zgodnie z treścią decyzji podziałowej nr [...] z dnia [...] r. dojazd do działki nr 5/5, AM-3, obręb S., założono od ul. W. przez działkę nr 12 i 26, AM-3, obręb S., nie zaś przez działki nr: 2/13, 3/2, 4/4, 5/4, 6/3, AM-3, obręb S..
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ była niedopuszczalna, gdyż dotyczy sprawy nienależącej do właściwości sądu administracyjnego. W myśl art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w takim wypadku sąd odrzuca skargę.
Jak wynika z analizy skargi i dołączonych do niej dokumentów, intencją skarżącej jest, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził bezczynność Prezydenta W., która polegać ma na tym, że nie ujawnia on w ewidencji gruntów i budynków oraz w księgach wieczystych prawa własności Gminy W. do nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działki gruntu nr 2/13, 3/2, 4/4, 5/4 i 6/3, AM-3, obręb S. we W.. Zdaniem sądu rozpoznającego skargę przedmiotowa sprawa nie należy do spraw, które mogą być przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny.
Stosownie bowiem do przepisu art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 tego przepisu stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga może dotyczyć bezczynności organu w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu, a zatem bezczynności w sprawach: decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty oraz postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach.
W tym miejscu należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie Prezydent W. nie był i nie jest uprawniony do wydania żadnego z wymienionych aktów administracyjnych, ponieważ żądanie skarżącej dokonania wpisu w księdze wieczystej nie należy do kategorii spraw załatwianych w drodze któregokolwiek z przywołanych aktów.
Rozważenia wymagało jeszcze, czy działanie/bezczynność organu może być w niniejszej sprawie zakwalifikowane jako inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Należy tu jednak również stwierdzić, że kwestia wpisania przez gminę jakiegokolwiek prawa do księgi wieczystej nieruchomości nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podobny pogląd sformułowano już np. w postanowieniu WSA we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 2012 r. (sygn. akt II SAB/Wr 37/12, orzeczenia.nsa.gov.pl), a sąd stanowisko to aprobuje na gruncie sprawy niniejszej.
Reasumując, zdaniem sądu skarga B. K. była niedopuszczalna. Ewentualna bezczynność Prezydenta W. polegająca na nieujawnianiu prawa własności Gminy W. do spornej nieruchomości nie jest "czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a tylko takie czynności, czy właściwie bezczynność w tym zakresie, mogą być przedmiotem wezwania do usunięcia naruszenia prawa i następnie skargi do sądu administracyjnego wnoszonej w oparciu o przepisy art. 52 § 3 i § 4 p.p.s.a. Nadto, jak wynika z treści skargi, Prezydent W. nie prowadzi z udziałem skarżącej postępowania administracyjnego, w którym dopuściłby się bezczynności. Gdyby bowiem organ dopuścił się bezczynności w toku postępowania administracyjnego, wówczas skarżąca przed wniesieniem skargi musiałaby wnieść zażalenie w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tego rodzaju okoliczności jednak w sprawie nie wystąpiły.
Przechodząc dalej należy jeszcze stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu między skarżącą a Prezydentem W. jest nieujawnianie prawa własności do nieruchomości przez Gminę W., a można by powiedzieć, że sporne jest nawet istnienie prawa własności gminy do opisanej już nieruchomości. Wobec tego, sąd doszedł do przekonania, iż skarga do sądu administracyjnego na to działanie/zaniechanie Prezydenta W. jest niedopuszczalna, bowiem istnienie prawa własności nieruchomości, ocena zakresu tego prawa i ewentualne spory w tym zakresie nie należą do spraw przekazanych do właściwości sądów administracyjnych (art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych).
Dodatkowo sąd administracyjny, wobec niedopuszczalności skargi w niniejszej sprawie, nie jest uprawniony do interpretowania zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla O. we W., a co za tym idzie nie jest możliwa w niniejszym postępowaniu ocena tego, czy teren oznaczony symbolem 5KD jest przeznaczony pod drogę publiczną i czy Prezydent W. miał obowiązek złożyć odpowiednie wnioski o ujawnienie prawa własności Gminy W. do opisanej nieruchomości.
Informacyjnie można jedynie podać skarżącej i Prezydentowi W., że osoba, która ma interes prawny może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa w drodze powództwa wytoczonego przed sąd powszechny, o czym stanowi art. 189 w związku z art. 1 i art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.).
Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 58 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło