II SAB/Wr 907/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi K. M. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie uznania za obywatela polskiego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 19 sierpnia 2024 r. K. M. (dalej: skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie uznania za obywatela polskiego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 września 2024 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi przez podanie numeru PESEL strony skarżącej bądź złożenia oświadczenia o nieposiadaniu przez stronę skarżącą numeru PESEL oraz do nadesłania kopii ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego do organu wyższego stopnia oraz dowodu potwierdzającego fakt jego złożenia – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwania została skutecznie doręczona adresatce poprzez dorosłego domownika w dniu 11 października 2024 r. (zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru – k. 15 akt sądowych), jednak do dnia wydania niniejszego postanowienia czynności wskazane w wezwaniach nie zostały wykonane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), skarga wniesiona do wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Z kolei art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ten przepis należy odczytywać w kontekście regulacji art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd zobligowany jest odrzucić skargę w sytuacji, gdy jej braki formalne nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 p.p.s.a. pismo strony powinno ponadto zawierać w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie: a) oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby i adresów stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, b) numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku, lub c) numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania, d) oznaczenie przedmiotu sprawy. Niezachowanie zaś określonego w powołanym przepisie wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22 – dostępne w CBOSA). Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd również odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć jej przesłanki zarówno przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i podmiotowe, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Warunkami formalnymi skutecznego wniesienia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu, wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one stronie skarżącej w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z nich prowadzi do stwierdzenia niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Ponadto zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z powyższych regulacji prawnych wynika, że droga sądowa jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Ponadto na gruncie art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność) bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Tym samym złożenie skargi na bezczynność organu jest możliwe dopiero po wniesieniu odrębnego ponaglenia z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy. W niniejszej sprawie skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi przez podanie numeru PESEL strony skarżącej bądź złożenia oświadczenia o nieposiadaniu przez stronę skarżącą numeru PESEL oraz do nadesłania kopii ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego do organu wyższego stopnia oraz dowodu potwierdzającego fakt jego złożenia. Jak już wspomniano, wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 11 października 2024 r., wskutek czego zakreślony 7-dniowy termin upłynął w dniu 18 października 2024 r. (piątek). W terminie tym czynności, do wykonania których została wezwana skarżąca, nie zostały wykonane. Należy przy tym zaznaczyć, że strona skarżąca została w sposób prawidłowy wezwana oraz pouczona o rygorze odrzucenia skargi w razie zaniechania wykonania wskazanych w wezwaniach czynności. W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 3 i 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.