II SAB/Wr 929/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędzia WSA Adam Habuda po rozpoznaniu w dniu 20 października 2022 r. w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi O. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zaświadczenia I. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do wydania zaświadczenia lub wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłości w zakresie rozpatrzenia wniosku w przedmiocie wydania zaświadczenia; III. stwierdza, że przewlekłość Wojewody Dolnośląskiego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca (O. M.) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ administracji), polegającą na wydaniu zaświadczenia - dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1 i art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 217 § 3 k.p.a. Na tej podstawie wniosła o: 1. stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania skutkującego niewydaniem w terminie zaświadczenia na wniosek strony; 2. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zobowiązanie organu do wydania zaświadczenia w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 4. przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 5 000 złotych oraz 5. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Skarżący uzasadnił wnioski i zaprezentował swoje stanowisko. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania organu w sprawie z wniosku skarżącej z 15 lutego 2022 r. o wydanie zaświadczenia o wskazanej w nim treści o toczącym się postępowaniu okazała się uzasadniona, albowiem postępowanie prowadzone było dłużej niż jest to niezbędne do rozpatrzenia takiego wniosku. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym - na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. ("postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy"). Nadto, należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. W badanym przypadku ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 217 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni. Przenosząc powyższe uwagi na grunt realiów badanej sprawy należy stwierdzić, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą przewlekłością organu. Z materiału aktowego analizowanej sprawy wynika, że organ przekroczył termin określony w art. 217 § 3 k.p.a. Analiza akt postępowania administracyjnego dowodzi, że od chwili złożenia przez skarżącą wniosku, tj. od dnia 28 lutego 2022 r.,(data wpływu wniosku do organu), do dnia złożenia skargi opatrzonej datą 31 maja 2022 r. Wojewoda Dolnośląski nie podjął żadnych działań w związku z wnioskiem strony. Powyższe okoliczności stanowią, że prowadzone w sprawie postępowanie nosi cechy przewlekłości, naruszając tym samym zasady i terminy określone w art. 217 § 3 k.p.a. Dlatego Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku. Przystępując do oceny, czy przewlekłość miała charakter rażący wskazać należy, że w niniejszej sprawie zaniechanie organu nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym za rażące naruszenie prawa uznaje się stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Nie można zatem całkowicie wykluczyć sytuacji, w których trudna sytuacja organizacyjna w organie, skutkująca brakiem możliwości bezzwłocznego załatwienia sprawy, winna być oceniona jako okoliczność nie naruszająca rażąco terminów do załatwienia sprawy. W okolicznościach przedmiotowej sprawy uznać należy, że nie doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania w zakresie obowiązków organu do szybkiego załatwienia sprawy i informowania strony o przebiegu postępowania. Biorąc pod uwagę znaczne obciążenie pracą organu, które obiektywnie uniemożliwia niezwłoczne rozpoznawanie wpływających spraw, a także działania organu podejmowane w tym okresie wobec samego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i prace, to stwierdzić należy, że w sprawie czas rozpoznawania wniosku nie był wyjątkowo długi i nie miało miejsce świadome lekceważenie przez organ przepisów prawa związanych z szybkością prowadzenia postępowania. Dlatego też Sąd stwierdził, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III sentencji wyroku). Z uwagi na fakt, że wniosek o wydanie zaświadczenia nie został rozpoznany Sąd orzekł w pkt I wyroku o zobowiązaniu organu do wydania zaświadczenia lub wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia zakreślając 7 dniowy termin od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wobec stwierdzenia, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. Zauważyć należy, że trudności kadrowe organu oraz znacząca liczba wpływających spraw nie mogą co prawda stanowić okoliczności usprawiedliwiającej zaistniałą w sprawie opieszałość, niemniej są jednak obiektywną trudnością, która powinna wpływać na ocenę czy doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa, jak również i na ocenę zasadności przyznania od organu sumy pieniężnej na rzecz strony skarżącej. Znacząca ilość spraw podlegających rozpoznaniu i niedostateczna obsada kadrowa, stanowią bowiem poważną przeszkodę w takiej organizacji pracy, aby rozpoznawanie spraw należących do kompetencji organu odbywało się z zachowaniem ustawowych terminów. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Z uwagi na okoliczności przedmiotowej sprawy i uznania, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa Sąd uznał, że nie ma przesłanek uzasadniających orzekanie o środkach dyscyplinujących i w tym zakresie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt IV wyroku). Zauważyć również należy, że w uzasadnieniu skargi nie powołano żadnych szczególnych okoliczności dotyczących strony, uzasadniający przyznanie sumy pieniężnej. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku) uwzględniając uiszczony wpis od skargi i udział w sprawie pełnomocnika świadczącego zawodowo pomoc prawną.