II SAB/Wr 95/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi M. D. i B. D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubaniu w przedmiocie wybudowania studni postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Pismem z 11 stycznia 2024 r. M. D. i B. D. (dalej: strona skarżąca, skarżący) złożyli skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubaniu w przedmiocie wybudowania studni. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd wezwał stronę skarżącą do nadesłania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, kopii ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 k.p.a. oraz dowodu jego złożenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłali: pisma z 15 listopada 2023 r. zatytułowane jako: "skarga na działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubaniu", które zostały skierowane do Przewodniczącej Rady Powiatu Lubańskiego Starostwa Powiatowego w Lubaniu, Starosty Lubańskiego oraz Wojewody Dolnośląskiego. Jednocześnie skarżący nadesłali kopię pism Starostwa Powiatowego w Lubaniu stanowiących zawiadomienia o przekazaniu zgodnie z właściwością skarg do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także kopię pisma Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 21 grudnia 2023 r. stanowiącym zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.) -dalej jako "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w zakresie podmiotowym, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Z kolei warunkami formalnymi skutecznego wniesienia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu, wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z nich prowadzi do stwierdzenia niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia - taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Ponadto zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z powyższych regulacji prawnych wynika, że droga sądowa jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Ponadto na gruncie art. 35 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 2000 ze zm.) - dalej "k.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 k.p.a. strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność), bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Tym samym złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu jest możliwe dopiero po wniesieniu (odrębnego) ponaglenia z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy. Ponaglenie musi mieć formę podania w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a., a więc musi być wniesione pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. W przedmiotowej sprawie skarga strony skarżącej na bezczynność w przedmiocie wybudowania studni nie została poprzedzona złożeniem ponaglenia. Jak wynika z nadesłanych przez skarżących dokumentów złożyli oni kilka pism zatytułowanych jako: "skarga na działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubaniu" przy czym, w ocenie Sądu, żadne z tych pism nie stanowi jednak ponaglenia. W treści pism skarżący złożyli skargę na działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubaniu i jednocześnie zawiadomili o podejrzeniu popełnienia przestępstwa niedopełnienia obowiązków i działania na ich szkodę, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubaniu oraz narażenie skarżących na niebezpieczeństwo utraty życia i zdrowia, tj. o czyn z art. 160 § 1 k.k. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubaniu. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2023 r. poz. 682 ze zm.), organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego. Tymczasem żadne z nadesłanych przez skarżących pism nie jest skierowane do organu wyższego stopnia (za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie), ani nie zawiera żądania stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności. Mając powyższe na uwadze - wobec braku ponaglenia w aktach administracyjnych i niewykazania przez stronę skarżącą, że ponaglenie zostało wniesione - Sąd odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w świetle którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis w przypadku pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.