II SAB/Wr 97/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi M. G. na przewlekłość postępowania Starosty G. w przedmiocie postępowania spadkowego postanawia: odrzucić skargę. M. G. powołując się na art. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpatrzenia sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłość "postępowania spadkowego ze skargi do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., toczącej się przed Starostą G.". Skarżący wniósł o "zlecenie organowi prowadzącemu postępowanie odpowiednich czynności i wydania mu majątku spadkowego lub jego równowartości w gotówce" oraz o "wykonanie operatu szacunkowego mienia pozostawionego przez moją matkę na koszt Starosty G. (z uwagi na zgubienie dokumentów) a następnie przesłanie do Wojewody D..". Wykonując wezwanie Sądu o precyzyjne oznaczenie organu oraz określenie przedmiotu postępowania którego skarga dotyczy, skarżący oświadczył, że domaga się stwierdzenia przewlekłości postępowania wobec Starosty G.. Według skarżącego Starosta G. "odpowiedziany jest" za kradzież "dokumentów spadkowych" skarżącego niezbędnych dla uzyskania rekompensaty za mienie tzw. zabużańskie (w tym mapki, opisy i operat szacunkowy) które złożył do tego organu. Przewlekłość postępowania polega, zdaniem skarżącego na tym, że Starosta nie podejmuje czynności dla odzyskania dokumentów tj. powinien zgłosić fakt kradzieży organom ścigania lub też zapłacić skarżącemu wskazaną przez niego kwotę (1000 zł za godzinę pracy) za wykonanie przez niego duplikatów tych dokumentów, celem przesłania kompletu tych dokumentów do Wojewody D.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Poddanie wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, jednak, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie "u.p.p.s.a"), który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli przez sądy administracyjne. W myśl art. 3 § 2 u.p.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z przytoczonego przepisu wynika, że nie w każdej sytuacji, w której jednostka jest niezadowolona z działalności organów administracji publicznej, dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Podkreślić trzeba, że skargę można wnieść tylko w sytuacjach opisanych w powołanym wyżej przepisie. Jeżeli zaś skarga dotyczy przypadku niewymienionego w art. 3 § 2 ww. ustawy sąd administracyjny zobowiązany jest do jej odrzucenia, gdyż rozpatrując taką skargę wykroczyłby poza swoje kompetencje powierzone mu przez ustawodawcę. Odnosząc powyższe rozważania do skargi wniesionej przez M. G. stwierdzić należy, że wskazana przez niego przewlekłość Starosty G. nie mieści się w kategorii przewlekłości o której mowa rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 u.p.p.s.a. O bezczynności przewlekłości organu administracji publicznej można bowiem mówić, gdy organ jest do tego zobowiązany, a mimo tego nie wydaje decyzji, postanowienia albo też nie wydaje aktu lub nie dokonuje czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 u.p.p.s.a. Przewlekłość zachodzi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając formalnie w bezczynności, natomiast prowadzi postępowanie nieefektywnie i w sposób nieuzasadniony "przedłuża" termin załatwienia sprawy, powołując się na niezależne od niego przyczyny uniemożliwiające jego dotrzymanie, a w szczególności – konieczność wywiązania się z pewnych obowiązków procesowych przez stronę (np. przedłożenia przez nią dokumentacji niezbędnej dla podjęcia decyzji lub wzięcia udziału w czynnościach dowodowych), bądź gdy bieg terminu jest zatrzymany. Natomiast nie każde działanie podejmowane przez organ administracji publicznej może być zakwalifikowane jako decyzja, postanowienie lub też czynność materialne - techniczna w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 u.p.p.s.a. Jeżeli zaś załatwienie konkretnego wniosku przez organ administracji nie przybiera formy decyzji, postanowienia lub też aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 u.p.p.s.a, to w takiej sprawie nie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłość. Wynika to z treści art. 3 § 2 pkt 8 u.p.p.s.a Wyjaśnić w tym miejscu należy, że działania – a raczej zaniechania – takiego rodzaju jak zawiadomienie organu ścigania o ewentualnym przestępstwie, czy też zmierzające do odzyskania dokumentów spadkowych i operatu szacunkowego skarżącego, stanowią czynności faktyczne i podobnie jak wypłata odszkodowania z tytułu utraty przez organ wskazywanych przez skarżącego dokumentów, nie stanowią rozstrzygnięć o charakterze administracyjnoprawnym ani też czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 u.p.p.s.a. Tylko zaś przewlekłość lub bezczynność w zakresie podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięć lub czynności może być objęta skargą do sądu administracyjnego. Zatem nie podejmowanie przez Starostę czynności wskazanych przez skarżącego, nie stanowi ani bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ww. ustawy. Kognicja sądu administracyjnego nie obejmuje kwestii związanych z procedurami karnymi, jak też cywilnoprawnymi takimi jak odszkodowanie za działanie organu, czy przeprowadzenie postępowania spadkowego. W związku z powyższym Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie na przewlekłość Starosty G. "w postępowaniu spadkowym" w zasadzie wyrażająca się braku działań tego organu, które według oceny skarżącego powinny prowadzić do odzyskania jego dokumentów, jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.