II SO/Wr 1/10

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z wpisu sądowego od skargi postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca zażądał zwolnienia go z wpisu sądowego do skargi wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, a łączny ich dochód (ze świadczeń rentowych) wynosi 1.554, 03 zł. Dodał, że posiadają oszczędności w wysokości 1.348, 48 zł, dom o pow. 99 m2 i nieruchomość rolną o pow. 0, 16 ha. Nadto oświadczył, że zatrudnia zawodowego pełnomocnika, a występuje w "interesie ogólnospołecznym i z motywacją zasługująca na powszechną akceptację- realizowanie konstytucyjnych zasad praworządności i państwa prawa". Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez wnioskodawcę swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone mu w dniu 2.03.2009 r.) zostało pozostawione bez odpowiedzi. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). W ocenie Sądu wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca- pomimo wezwania- nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową np. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez siebie i inne osoby prowadzące z nim gospodarstwo domowe; nie przedłożył wyciągów z posiadanych rachunków bankowych; nie określił wartości posiadanych nieruchomości i ruchomości; nie wyjaśnił czy korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub opieki społecznej; nadto nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków; nie przedłożył deklaracji podatkowej za rok 2009 czy oświadczenia o wysokości rzeczywistego dochodu uzyskiwanego z gospodarstwa rolnego; nie wyjaśnił z jakiego źródła czerpał i będzie czerpał środki na pokrycie wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika, o którym wspomina we wniosku; nie wytłumaczył także dlaczego na opłacenie wpisu sądowego nie może przeznaczyć części wskazywanych oszczędności (1.348, 48 zł). Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W tej sytuacji nie zrozumiałe jest przekonanie wnioskodawcy, że pomimo, iż uzyskuje wraz z żoną stały dochód, posiadają oszczędności, a także stać ich na opłacania wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika, to mimo wszystko uważają, że koszty sądowe, które pojawią się w związku z ich ewentualnie wniesioną skargą powinno pokrywać jej Państwo (tj. ogół obywateli). Podkreślić należy, że zgodnie z przepisami Sąd przy rozpoznaniu wniosku o prawo pomocy winien oceniać jedynie sytuację materialną i rodzinną wnioskodawcy oraz osób prowadzących z nim gospodarstwo domowe. Każda inna argumentacja (np. występowanie w interesie "ogólnospołecznym" czy "realizowanie konstytucyjnych zasad praworządności i państwa prawa") pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.