II SO/Wr 2/12

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 12 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie w sprawie ze skargi na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w przedmiocie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie akt sprawy do Sądu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, skarżący złożył w dniu 11 lipca 2012 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, iż ma 63 lata i aktualnie pozostaje bez pracy, a utrzymuje się z "odszkodowania" w wysokości 700 zł. Wśród posiadanych składników majątkowych skarżący wymienił "nieukończony pawilon handlowy" o pow. 88, 80 m2. Dodał, że pozostaje w związku małżeńskim ale jego żona posiada osobisty majątek i dochód. Na wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżącego swojej sytuacji finansowej i majątkowej, wnioskodawca w piśmie z dnia 5 sierpnia 2012 r. poinformował, że korzysta "ze wsparcia swoich dwóch sióstr, u których ma duże zadłużenie", z kolei na opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 385/08 uzyskał środki z "niespłaconych pożyczek." Dodał, że nie rejestruje się jako bezrobotny, bo w 2003 r. był pracodawcą a nie pracownikiem; a nie czyni starań o uzyskanie świadczeń rentowych, bo nie spełnia ustawowych warunków. Nadto oświadczył, że jego żona nie wyraża zgody na ujawnienie wysokości swojej emerytury, bo "jest to jej dochód osobisty nabyty przed zawarciem małżeństwa" i on również ze względu na ochronę danych osobowych nie odpowie na wszystkie zapytania zawarte w wezwaniu. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270). W ocenie Sądu wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. Skarżący nie wykazał bowiem, że konieczność poniesienia przez niego wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca (mimo wezwania) nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową, np. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu ("odszkodowanie") uzyskiwanego przez siebie i swoją żonę; nie złożył do akt dokumentu potwierdzającego wysokość swojego zadłużenia; nie przedłożył wyciągów z rachunku bankowego na które wpływa jego dochód z tytułu tzw. odszkodowania; nie złożył również deklaracji podatkowych za rok 2011; nie wyjaśnił dlaczego nie zlikwidował dotychczas działalności gospodarczej skoro przyczyną zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej jest brak środków pieniężnych (m.in. na składkę do ZUS); nadto nie określił i nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych, aktualnych, miesięcznych wydatków; pomimo pouczenia, że nawet istnienie rozdzielności majątkowej nie zwalnia go z obowiązku przedstawienia sytuacji materialnej jego żony- nie przedstawił stanu majątkowego i finansowego swojej żony; nie wyjaśnił dlaczego aktualnie otrzymuje tylko 700 zł z tzw. "odszkodowania" gdy do niedawna otrzymywał 1.400 zł; nie wskazał dlaczego nie czyni starań by znieść z byłą żona współwłasność dość licznie posiadanych i wartościowych składników majątkowych; nie wyjaśnił co stało się z dotychczas wykazywanymi przez niego składnikami majątkowymi: mieszkaniem o pow. 50, 60 cm2 oraz działkami: o pow. 253 m2 i 137 m2. Dodać również należy, iż skarżący już kilkakrotnie wcześniej w innych sprawach był pouczanym, że pozostaje w błędzie uważając, że przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.jedn. z 2011 r., Dz. U. Nr 230, poz.1371) zwalniają go z obowiązku przedstawienia sytuacji majątkowej i finansowej swojej oraz osób prowadzących z nim gospodarstwo domowe (np. żony). Ustawowym uprawnieniem Sądu (art. 252 p.p.s.a.) jest domaganie się od wnioskodawcy przedstawienia dokładnych dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy (i innych osób prowadzących z nim gospodarstwo domowe), a zatem w tej sytuacji art. 23 ust 1 pkt. 2 ustawy o ochronie danych osobowych pozwala na gromadzenie i przetwarzanie przez Sąd tego rodzaju danych, bowiem "jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa". Dodać przy tym można, iż obowiązkiem każdego pracownika Sądu jest zachowanie w tajemnicy informacji jakie uzyskał w związku z wykonywanie swoich czynności służbowych, a zatem nie istnienie niebezpieczeństwo ujawnienia danych. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Wskazać również trzeba, że skarżący w innych prowadzonych przed tut. Sądem postępowaniach, uiszcza należne opłaty sądowe, a w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 385/06 i o sygn. akt II SAB/Wr 49/11 zatrudnił nawet zawodowego pełnomocnika. Nie można nie zauważyć także, iż skarżący od kilku już lat niezmiennie przedstawia swoją sytuację materialną, co nakazuje wątpić w prawdziwość tych informacji. Skarżący wskazał, że funkcjonuje dzięki pożyczkom (m.in. od swoich sióstr), a zatem nieprawdziwe jest jego twierdzenie, że nie posiada źródła, z którego mógłby uiścić wpis sądowy w sprawie, którą zainicjował i która prowadzona jest w jego interesie. Błędne są także stwierdzenia wnioskodawcy, że nie mógł i nie może zarejestrować się jako bezrobotny, "bo w roku 2003 był pracodawcą". Bycie pracodawcą nie ma znaczenia dla uzyskania statusu bezrobotnego (może z wyjątkiem uzyskania zasiłku), prawdopodobną przeszkodą o której nie wspomina skarżący jest fakt, że nadal ma zarejestrowaną działalność gospodarczą, którą z jakiś niejasnych powodów nie chce zakończyć. Wnioskodawca wciąż również nie czyni starań by znieść z byłą żoną współwłasność dość licznie posiadanych i wartościowych składników majątkowych. Bezsprzecznie w niniejszym przypadku Sąd podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy wnioskodawcy przysługuje prawo pomocy w żądanym przez niego zakresie. Zdaniem Sądu wskazane we wniosku okoliczności nie pozwalają na stwierdzenie, czy poniesienie kosztów sądowych jest dla skarżącego niemożliwe, albowiem z winy samego wnioskodawcy nie sposób stwierdzić jak jest jego rzeczywista sytuacja finansowa, a tym samym nie sposób zweryfikować twierdzeń zawartych we wniosku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.